Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh CTTĐT TP
Doanh nghiệp góp tiếng nói từ thực tiễn
Trước đó, vào ngày 8/9, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chủ trì buổi làm việc với Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM nhằm lấy ý kiến về các dự thảo văn bản triển khai Luật Phát triển đô thị. Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường cùng lãnh đạo các sở, ngành và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.
Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được đánh giá cao sự quan tâm và tinh thần trách nhiệm của Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM trong việc tham gia góp ý cho các chính sách mới. Theo ông, Luật Phát triển đô thị tạo điều kiện để Thành phố chủ động xây dựng các nghị quyết triển khai phù hợp với yêu cầu và đặc thù phát triển của một đô thị lớn.
Đây không chỉ là cơ hội để hoàn thiện hệ thống quy định mà còn là thời điểm quan trọng để rà soát những bất cập, tháo gỡ các điểm nghẽn đã tồn tại trong thực tiễn. Muốn chính sách đi vào cuộc sống, cơ quan quản lý không thể chỉ xây dựng quy định từ góc nhìn hành chính mà cần lắng nghe trực tiếp những chủ thể sẽ tổ chức thực hiện và chịu tác động từ chính sách.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không đơn thuần là đối tượng thụ hưởng hay thực hiện chính sách, mà cần được nhìn nhận như một chủ thể đồng hành trong quá trình kiến tạo môi trường phát triển. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng những cơ chế vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát huy năng lực, qua đó mang lại lợi ích hài hòa cho Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM Mai Hữu Tín cho biết cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến các dự thảo nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị. Hiện Liên đoàn đã tiếp cận gần 46 dự thảo liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như phát triển hạ tầng, khai thác không gian ngầm, chuyển đổi khu công nghiệp và khu chế xuất, triển khai các mô hình phát triển mới cũng như phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, hay TOD.
Điểm chung của các chính sách này là đều tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, việc doanh nghiệp được tiếp cận thông tin và tham gia đóng góp ý kiến từ sớm sẽ giúp nâng cao tính khả thi của chính sách, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị nguồn lực khi các nghị quyết chính thức được ban hành.
Từ thực tiễn hoạt động, nhiều doanh nghiệp và hiệp hội đã đưa ra những đề xuất đáng chú ý. Một trong số đó là câu chuyện khai thác hiệu quả không gian ngầm và các không gian công cộng của Thành phố.
Theo ông Lê Như Thạch, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM, Chủ tịch Hội Xây dựng TP.HCM và Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bcons, TP.HCM vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác, đặc biệt là hệ thống công viên và không gian ngầm.
Việc đầu tư phát triển không gian ngầm có thể mở ra nhiều hướng đi mới, từ xây dựng bãi đỗ xe nhằm giảm áp lực giao thông khu vực trung tâm đến phát triển các trung tâm thương mại, dịch vụ và không gian vui chơi, giải trí. Nếu được tổ chức và quản lý hiệu quả, những mô hình này có thể góp phần gia tăng giá trị kinh tế, tạo thêm sức hấp dẫn cho du lịch đô thị.
Tương tự, việc kết hợp phát triển các công trình dịch vụ bên dưới lòng đất với không gian công viên phía trên cũng là một hướng tiếp cận đáng nghiên cứu. Nhà đầu tư có thể tham gia khai thác các công trình theo cơ chế phù hợp, đồng thời đầu tư, duy tu và quản lý không gian công cộng. Điều quan trọng là phải thiết kế được cơ chế cân bằng giữa lợi ích đầu tư và quyền thụ hưởng của cộng đồng.
Bài toán phát triển đô thị, suy cho cùng, không thể tách rời bài toán giao thông và phân bố dân cư. Do đó, các đề xuất phát triển văn phòng, dịch vụ tại những khu vực ngoài trung tâm cũng được đặt ra như một giải pháp góp phần giãn mật độ dân cư và giảm áp lực lên khu vực nội đô.
Đối với mô hình TOD dọc các tuyến metro, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn Thành phố sớm xác lập một hành lang pháp lý rõ ràng và ổn định để nhà đầu tư có cơ sở tham gia. Nếu được triển khai bài bản, TOD không chỉ giúp khai thác hiệu quả hệ thống giao thông công cộng mà còn tạo động lực hình thành các cực tăng trưởng mới, thúc đẩy sự phát triển của những khu vực vùng ven.
Các doanh nghiệp cũng dành nhiều sự quan tâm đến chính sách phát triển nhà ở xã hội. Dù cơ chế hiện nay đã có những thay đổi theo hướng cởi mở hơn, vấn đề quan trọng vẫn là xác định đúng nhu cầu và đối tượng thụ hưởng. Việc tăng cường kết nối giữa tổ chức công đoàn, các khu công nghiệp, khu chế xuất và nhà đầu tư có thể giúp doanh nghiệp bất động sản xác định rõ nhu cầu thực tế, từ đó chủ động hơn trong việc phát triển nguồn cung.
Bên cạnh đó, nhiều kiến nghị cụ thể cũng được đưa ra liên quan đến khai thác khoáng sản phục vụ các dự án đầu tư công và phát triển du lịch đường sông. Đáng chú ý, doanh nghiệp mong muốn Thành phố có những cơ chế linh hoạt hơn để thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào các công viên, kết hợp với mô hình bến thủy nội địa, bến du thuyền và các hoạt động thương mại, dịch vụ phù hợp.
Tuy nhiên, để những đề xuất này có thể trở thành hiện thực, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc mở rộng không gian đầu tư mà còn ở cách thức tổ chức thực hiện chính sách.
Đồng hành kiến tạo chính sách, thúc đẩy tăng trưởng
Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết các nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị có phạm vi rất rộng, liên quan đến quy hoạch, xây dựng, văn hóa, du lịch, y tế, an sinh xã hội, kinh tế ban đêm, phát triển khoa học - công nghệ và huy động nguồn lực.
Vì vậy, quá trình xây dựng chính sách cần sự tham gia thực chất của doanh nghiệp. Những ý kiến từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện rõ hơn những khó khăn có thể phát sinh và hạn chế tình trạng chính sách khi ban hành lại thiếu tính khả thi.
Cùng quan điểm, Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM Hoàng Vũ Thảnh mong muốn các doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học tiếp tục đóng góp những ý kiến chuyên sâu trong quá trình hoàn thiện các nghị quyết. Yêu cầu đặt ra không chỉ là ban hành một văn bản đúng quy định mà quan trọng hơn, văn bản đó phải có thể triển khai ngay và giải quyết hiệu quả những vấn đề của thực tiễn.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh việc xây dựng các nghị quyết thực hiện Luật Phát triển đô thị phải hướng đến mục tiêu kép: tháo gỡ những khó khăn trước mắt và đồng thời kiến tạo không gian phát triển mới cho doanh nghiệp.
Theo đó, Thành phố sẽ chủ động nghiên cứu, xây dựng các cơ chế ưu đãi, chính sách khuyến khích và giải pháp thu hút đầu tư trên cơ sở thẩm quyền được giao. Tinh thần chung là không cầu toàn, không chờ đợi mọi điều kiện hoàn hảo mới bắt đầu triển khai, mà vừa thực hiện, vừa đánh giá và kịp thời điều chỉnh những vấn đề phát sinh.
Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được ghi nhận các ý kiến đóng góp từ cộng đồng doanh nghiệp và đề nghị Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố thành lập tổ công tác chuyên trách để tiếp tục tham gia góp ý cho các chủ trương, định hướng chiến lược.
Đây là một thông điệp đáng chú ý: chính quyền không chỉ mong muốn doanh nghiệp chấp hành và thụ hưởng chính sách mà còn cần doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành chính sách.
Khi những người hiểu rõ nhất các vấn đề của thị trường được trao cơ hội đóng góp tiếng nói, chính sách sẽ có thêm cơ sở thực tiễn. Khi cơ quan quản lý sẵn sàng tiếp thu và điều chỉnh, môi trường đầu tư sẽ có thêm động lực để phát triển.
TP.HCM đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị đô thị. Trong hành trình đó, sự đồng hành giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ lẫn nhau, mà cần trở thành một phương thức kiến tạo phát triển.
Một chính sách tốt không chỉ được đánh giá bằng nội dung trên văn bản, mà còn bằng khả năng đi vào cuộc sống. Và để chính sách thực sự trở thành động lực phát triển, sự tham gia của doanh nghiệp ngay từ khâu xây dựng chính sách chính là một trong những điều kiện quan trọng nhất.
Việt Hùng – Bạch Dương