Đồng chí Phạm Văn Đồng: Biểu tượng của trí tuệ, khiêm nhường và cống hiến trọn đời

Chiều 28/2, tại Quảng Ngãi, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng các cơ quan Trung ương và Tỉnh ủy Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo khoa học kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng (1/3/1906 – 1/3/2026), khẳng định tầm vóc và những cống hiến to lớn của nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Bùi Thanh Sơn, Phó Thủ tướng Chính phủ phát biểu tại hội thảo.
Đồng chí Bùi Thanh Sơn, Phó Thủ tướng Chính phủ phát biểu tại hội thảo.

Một nhân cách lớn của cách mạng Việt Nam

Hội thảo có sự tham dự và chủ trì của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước: đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; đồng chí Bùi Thanh Sơn, Phó Thủ tướng Chính phủ; cùng đại diện lãnh đạo nhiều ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học.

Với hơn 40 tham luận gửi tới, Hội thảo tập trung làm rõ cuộc đời hoạt động cách mạng phong phú, bền bỉ và những cống hiến đặc biệt to lớn của đồng chí Phạm Văn Đồng đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Từ một thanh niên yêu nước sớm tham gia phong trào học sinh những năm 1925–1926, đầu năm 1927, sau khi dự lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy, đồng chí được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Bước ngoặt đó đã định hình con đường cách mạng trọn đời theo lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Hoạt động sôi nổi trong phong trào thanh niên Nam Kỳ, giữ trọng trách Bí thư Kỳ bộ và Ủy viên Ban Chấp hành Tổng bộ Hội, đồng chí góp phần tích cực chuẩn bị cho sự ra đời của một chính đảng vô sản ở Việt Nam. Bị thực dân Pháp bắt, kết án và đày ra Côn Đảo, rồi sau đó tiếp tục hoạt động trên mặt trận báo chí công khai ở Hà Nội, đồng chí thể hiện bản lĩnh kiên trung của người cộng sản trước thử thách.

Tháng 5/1940, theo phân công của tổ chức, đồng chí sang Trung Quốc bắt liên lạc với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, tham gia chuẩn bị điều kiện để Người về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng; góp phần xây dựng căn cứ địa, đào tạo cán bộ và chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Tại Đại hội Quốc dân Tân Trào, đồng chí được cử làm Ủy viên Thường trực Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam, đóng góp thiết thực vào thắng lợi lịch sử của dân tộc.

Đồng chí đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại hội thảo.
Đồng chí đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại hội thảo.

Dấu ấn một nhà lãnh đạo toàn diện

Sau Cách mạng Tháng Tám, đồng chí Phạm Văn Đồng đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng: Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Chính phủ lâm thời; Phó Trưởng Ban Thường trực Quốc hội; Đặc phái viên chỉ đạo kháng chiến ở Nam Trung Bộ; Phó Thủ tướng; Ủy viên Bộ Chính trị và từ năm 1955 là Thủ tướng Chính phủ.

Các tham luận tại Hội thảo khẳng định, trên cương vị người đứng đầu Chính phủ trong nhiều giai đoạn đặc biệt khó khăn của đất nước, đồng chí để lại dấu ấn sâu đậm trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại.

Về chính trị, đồng chí luôn quan tâm xây dựng Nhà nước dân chủ kiểu mới, của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; chú trọng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; yêu cầu đội ngũ cán bộ phải gần dân, hiểu dân, tránh quan liêu, mệnh lệnh. Tư duy đó không chỉ là nguyên tắc lãnh đạo mà còn là phong cách làm việc nhất quán của một người đứng đầu Chính phủ.

Quang cảnh tại Hội thảo.  
Quang cảnh tại Hội thảo.  

Trong lĩnh vực kinh tế, từ việc đặt nền móng cho nền tài chính cách mạng độc lập những ngày đầu lập nước, đến lãnh đạo khôi phục và phát triển kinh tế miền Bắc sau năm 1954, xây dựng hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn miền Nam, rồi tìm tòi đổi mới cơ chế quản lý trong bối cảnh hậu chiến đầy khó khăn sau năm 1975, đồng chí luôn thể hiện tư duy thực tiễn, thận trọng nhưng kiên định mục tiêu. Những nỗ lực tổng kết thực tiễn, tìm kiếm hướng đi mới về cơ chế quản lý kinh tế đã góp phần hình thành đường lối đổi mới của Đảng sau này.

Trên mặt trận văn hóa – giáo dục, đồng chí nhấn mạnh vai trò của văn hóa như một động lực phát triển, coi sự nghiệp “trồng người” là quốc sách hàng đầu. Đồng chí đề cao việc giữ gìn truyền thống dân tộc, bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, xây dựng nền giáo dục phục vụ sự nghiệp lâu dài của đất nước.

Trong lĩnh vực đối ngoại, đồng chí được nhìn nhận là nhà ngoại giao có tầm nhìn, phong cách mềm dẻo mà kiên định, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế trong những thời điểm đầy thử thách của cách mạng.

Một nội dung được nhiều tham luận nhấn mạnh là phẩm chất đạo đức, lối sống và nhân cách của đồng chí Phạm Văn Đồng. Dù trong hoạt động bí mật hay khi đảm đương cương vị cao nhất của Chính phủ, đồng chí luôn đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết; giữ gìn lối sống giản dị, cần kiệm, liêm chính; gần gũi, chân thành với đồng chí, đồng bào.

Là người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí sớm quan tâm nghiên cứu, làm sáng tỏ và lan tỏa những giá trị cốt lõi của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Những đóng góp của đồng chí đã góp phần đặt nền móng cho việc nghiên cứu Hồ Chí Minh học ở Việt Nam.

Hội thảo khẳng định, truyền thống quê hương Quảng Ngãi giàu yêu nước và cách mạng là nền tảng quan trọng hun đúc nên nhân cách, bản lĩnh của đồng chí Phạm Văn Đồng.
Hội thảo khẳng định, truyền thống quê hương Quảng Ngãi giàu yêu nước và cách mạng là nền tảng quan trọng hun đúc nên nhân cách, bản lĩnh của đồng chí Phạm Văn Đồng.

Hội thảo cũng khẳng định, truyền thống quê hương Quảng Ngãi giàu yêu nước và cách mạng là nền tảng quan trọng hun đúc nên nhân cách, bản lĩnh của đồng chí. Với những cống hiến to lớn cho đất nước, đồng chí đã làm rạng danh quê hương, trở thành niềm tự hào của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng không chỉ là dịp tri ân một nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực mà còn là cơ hội để tiếp tục khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước. Di sản tư tưởng, phong cách và tấm gương đạo đức của đồng chí tiếp tục soi sáng con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.