Khơi thông dòng vốn, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển

Đông Nam Bộ tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, với nhu cầu đầu tư lớn cho hạ tầng giao thông, công nghiệp, năng lượng và phát triển đô thị. Để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của vùng trong giai đoạn mới, việc khơi thông nguồn lực tài chính, đặc biệt là vốn tín dụng ngân hàng, đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Chiều 23/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với UBND TP.HCM tổ chức Hội nghị “Ngành Ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026-2030”. Hội nghị tập trung trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận tín dụng, thúc đẩy đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Phát biểu tại hội nghị, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, Đông Nam Bộ tiếp tục là vùng kinh tế có quy mô lớn nhất cả nước, đóng góp 31,40% vào tăng trưởng chung của nền kinh tế năm 2026. Trong 9 tháng đầu năm, tốc độ tăng trưởng GRDP của các địa phương trong vùng đều cao hơn mức tăng trưởng chung của cả nước.

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, nhu cầu đầu tư phục vụ phát triển vùng trong giai đoạn 2026-2030 rất lớn. Trong tổng số 35 công trình, dự án quy mô lớn trên cả nước được áp dụng cơ chế loại trừ hoặc cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại tham gia tài trợ, Đông Nam Bộ có 15 dự án với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 757.000 tỷ đồng.

Quy mô vốn này cho thấy yêu cầu huy động và phân bổ nguồn lực tài chính ngày càng cao, đồng thời đặt ra nhiệm vụ nâng cao khả năng đáp ứng vốn của hệ thống ngân hàng, bảo đảm dòng tiền được đưa vào các dự án có hiệu quả, tạo giá trị gia tăng và thúc đẩy liên kết kinh tế vùng.

Đến cuối tháng 9/2026, tổng vốn huy động của các tổ chức tín dụng trên cả nước đạt 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,7% so với cuối năm 2025; dư nợ tín dụng đạt trên 20,7 triệu tỷ đồng, tăng 11,7%. Riêng tại Đông Nam Bộ, dư nợ tín dụng ước đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35% tổng dư nợ toàn quốc.

Những con số trên phản ánh vai trò quan trọng của dòng vốn ngân hàng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng lớn, việc phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa các kênh huy động vốn, qua đó giảm áp lực cho hệ thống tài chính và tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Ông Lê Như Thạch, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM, cho biết tín dụng ngân hàng hiện chiếm khoảng 83% tổng nguồn tài trợ của nền kinh tế, trong khi trái phiếu chiếm khoảng 13% và vốn cổ phần khoảng 4%. Tình trạng tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động vốn kéo dài có thể tạo áp lực thanh khoản và tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống tài chính.

Đáng chú ý, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp nhưng chỉ tiếp cận được khoảng 20% tín dụng ngân hàng. Lãi suất cho vay phổ biến ở mức 10-12%/năm, trong khi 93,5% khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm. Đây là những rào cản khiến nhiều doanh nghiệp khó mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Từ thực tế này, ông Lê Như Thạch kiến nghị phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường vốn cổ phần và các quỹ đầu tư hạ tầng; đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc phân bổ vốn cần gắn với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng đầu tư và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.

Tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Bên cạnh khó khăn về chi phí vốn, nhiều doanh nghiệp còn gặp trở ngại trong quá trình hoàn thiện hồ sơ vay, chứng minh năng lực tài chính và đáp ứng các điều kiện bảo đảm tín dụng.

Ông Trịnh Văn Hải, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tây Ninh, cho biết nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa thường ở mức 20-30 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp lớn có thể cần từ 200-2.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn vẫn gặp khó khăn do những vướng mắc liên quan đến pháp lý đất đai, tài sản bảo đảm, hồ sơ nhà xưởng và tính minh bạch của thông tin tài chính.

Thực tế này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa ngân hàng, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Ngoài việc điều chỉnh chính sách tín dụng phù hợp, các địa phương cần đẩy nhanh xử lý thủ tục pháp lý, tháo gỡ vướng mắc về đất đai và tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn thiện các điều kiện vay vốn.

Ở góc độ phát triển thị trường vốn, bà Đặng Thị Thanh Hương, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE), đề xuất xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp phát triển theo hướng xanh, bền vững; nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Việc mở rộng các kênh huy động vốn không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng mà còn tạo điều kiện thu hút các nguồn lực đầu tư dài hạn. Đối với những lĩnh vực cần vốn lớn như hạ tầng giao thông, năng lượng và công nghiệp chế tạo, sự kết hợp giữa tín dụng ngân hàng, thị trường vốn và các quỹ đầu tư sẽ góp phần nâng cao khả năng huy động nguồn lực cho các dự án trọng điểm.

Trao đổi với doanh nghiệp tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết, Quốc hội đang xem xét dự án Luật Đất đai sửa đổi, trong đó có các nội dung liên quan đến định giá đất và giải phóng mặt bằng. Sau khi luật được thông qua, Thành phố sẽ ban hành quy định về bồi thường, giải phóng mặt bằng và bảng giá đất mới phù hợp với quy định pháp luật và tình hình thực tiễn.

Đối với các dự án còn vướng mắc, doanh nghiệp có thể phản ánh thông qua Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố, Hội Doanh nhân trẻ Thành phố để tổng hợp kiến nghị gửi UBND TP.HCM xem xét, tháo gỡ. Thành phố đang tập trung xử lý các dự án tồn đọng nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đầu tư và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Chủ tịch UBND TP.HCM cũng cho biết Thành phố sẽ công khai danh mục các dự án trọng tâm, trọng điểm cần kêu gọi đầu tư. Mô hình kết nối ba nhà gồm Nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Tại hội nghị, các ngân hàng và doanh nghiệp đã trao 18 thỏa thuận hợp tác đối với các dự án, phương án kinh doanh thuộc lĩnh vực công nghiệp chế tạo, năng lượng, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, nhà ở xã hội và các lĩnh vực quan trọng khác của vùng Đông Nam Bộ. Đây là hoạt động cụ thể nhằm tăng cường kết nối cung - cầu vốn, đưa nguồn lực tài chính đến gần hơn với nhu cầu đầu tư thực tế.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn đề nghị các tổ chức tín dụng chủ động cân đối nguồn vốn, hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng; đồng thời xây dựng các gói tín dụng với lãi suất hợp lý, tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp.

Các tỉnh, thành phố trong vùng cũng cần phối hợp chặt chẽ với ngành ngân hàng, chủ động tháo gỡ khó khăn về đất đai, pháp lý và thủ tục liên quan, tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Với nhu cầu vốn vay khoảng 757.000 tỷ đồng cho 15 dự án trọng điểm trong giai đoạn 2026-2030, Đông Nam Bộ cần một chiến lược huy động và sử dụng nguồn lực đồng bộ, kết hợp giữa tín dụng ngân hàng và các kênh tài chính khác. Khi những điểm nghẽn về pháp lý, thủ tục và khả năng tiếp cận vốn từng bước được tháo gỡ, nguồn lực đầu tư sẽ có thêm điều kiện phát huy hiệu quả, góp phần củng cố vai trò đầu tàu kinh tế của vùng và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Việt Hùng - Bạch Dương