Tại Hội nghị Phát triển nguồn nhân lực khách sạn TPHCM diễn ra vào ngày 11-9, Sở Du lịch TPHCM tập trung đánh giá thực trạng nhân lực, những điểm nghẽn trong tuyển dụng, đào tạo và giữ chân lao động, đồng thời bàn giải pháp nâng chất lượng đội ngũ.

Nhu cầu nhân lực tăng mạnh cùng mục tiêu đón khách

Theo bà Võ Ngọc Điệp, Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch, Sở Du lịch TPHCM, thành phố hiện có hơn 4.809 cơ sở lưu trú, với khoảng 106.000 phòng, đang sử dụng từ 120.000 - 125.000 lao động.

Tuy nhiên, chất lượng nhân lực chưa đồng đều. Khoảng 36% lao động chưa qua đào tạo hoặc chỉ đạt trình độ sơ cấp. Thị trường cũng đang thiếu nhân sự ở các vị trí quản lý cấp trung, giám sát, trưởng bộ phận và tổng quản lý người Việt.

Đáng chú ý, nguồn nhân lực có khả năng sử dụng ngoại ngữ tốt, làm việc với công nghệ số, ứng dụng AI, quản trị doanh thu và các nền tảng OTA vẫn còn hạn chế.

Theo định hướng đến năm 2030, TPHCM đặt mục tiêu đón 20 triệu khách quốc tế và 67 triệu khách nội địa. Để đáp ứng lượng khách này, thành phố dự kiến cần phát triển khoảng 197.000 - 210.000 phòng.

Đi cùng với sự gia tăng về quy mô cơ sở lưu trú là nhu cầu tuyển dụng lớn. Tính cả nhân sự bổ sung và thay thế, ngành khách sạn được dự báo cần thêm khoảng 23.000 - 38.000 lao động mỗi năm. Con số này cao gấp 4 - 6 lần khả năng đào tạo chính quy hiện nay.

Khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và năng lực đào tạo đang trở thành một thách thức lớn, nhưng đồng thời cũng mở ra yêu cầu đổi mới phương thức đào tạo và nâng chuẩn nghề nghiệp cho ngành.

Thiếu người, khó giữ lao động trẻ

Khảo sát của Hoteljob.vn cho thấy tình trạng thiếu nhân sự diễn ra tại phần lớn cơ sở lưu trú. Có tới 89,7% cơ sở được khảo sát cho biết đang thiếu lao động, tập trung ở các vị trí buồng phòng, kỹ thuật và F&B.

Chất lượng đầu vào cũng là vấn đề đáng lưu ý. 79,5% doanh nghiệp cho rằng chưa đến 20% ứng viên trẻ có thể bắt tay vào công việc ngay mà không cần đào tạo thêm. Trong khi đó, 84,6% doanh nghiệp phải dành từ 1 - 2 tháng để đào tạo lại nhân sự mới.

Không chỉ khó tuyển, các doanh nghiệp còn gặp khó trong việc giữ người. Tỷ lệ nghỉ việc bình quân lên tới 18,9%/năm, riêng nhóm khách sạn 4 sao là 22,4%.

Thu nhập chưa hấp dẫn và thiếu cơ hội, lộ trình thăng tiến được xác định là hai nguyên nhân đáng kể khiến lao động trẻ rời khỏi ngành.

Từ thực tế này, các chuyên gia cho rằng đào tạo nhân lực khách sạn cần chuyển mạnh sang các chương trình ngắn hạn, đào tạo lại và đào tạo trực tiếp tại doanh nghiệp theo từng vị trí việc làm. Nội dung đào tạo cần bám sát tiêu chuẩn nghề quốc gia và ASEAN, đồng thời tăng cường ngoại ngữ, kỹ năng quản trị, công nghệ và năng lực vận hành.

Ông Lê Quốc Việt, CEO Hoteljob.vn, kiến nghị doanh nghiệp cần minh bạch dải lương và phí dịch vụ, đồng thời xây dựng các khoản phụ cấp theo kỹ năng và lộ trình thăng tiến cụ thể để tạo động lực, giữ chân người lao động.

Nhân lực phải thích ứng với công nghệ và AI

Theo ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, sự phát triển của công nghệ, dữ liệu và AI đang làm thay đổi yêu cầu đối với người lao động trong ngành khách sạn.

Người lao động không chỉ cần vững nghiệp vụ mà còn phải đáp ứng yêu cầu về ngoại ngữ, kỹ năng số, tư duy dịch vụ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc mới. Trong khi đó, đội ngũ quản lý cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và khả năng ứng dụng công nghệ.

Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM cho biết ngành du lịch thành phố sẽ tiếp tục đóng vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp; đồng thời đổi mới chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tế của thị trường.

Mục tiêu là hình thành nguồn nhân lực khách sạn có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch trong giai đoạn mới, qua đó góp phần nâng chất lượng dịch vụ, củng cố thương hiệu và tăng sức cạnh tranh của du lịch TPHCM.

Bạch Dương