Hoàn thiện chính quyền địa phương 2 cấp từ thực tiễn vận hành

Thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thời gian qua cho thấy nhiều chuyển biến tích cực. Việc giảm bớt tầng nấc trung gian đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc, tăng tính chủ động cho cấp cơ sở trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ đời sống xã hội. Ở nhiều địa phương, chính quyền cấp xã được trao thêm thẩm quyền, qua đó kịp thời xử lý các thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, giảm áp lực cho cấp trên.

Tuy nhiên, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng thẳng thắn chỉ ra rằng quá trình triển khai mô hình này vẫn còn những hạn chế cần sớm khắc phục. Một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn tổ chức bộ máy mới, dẫn đến lúng túng trong phân định thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp. Có nơi, cán bộ cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ mới, cả về trình độ chuyên môn lẫn kỹ năng quản lý, điều hành.

Từ thực tế đó, Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống thể chế liên quan đến tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Trọng tâm là làm rõ hơn cơ chế phân cấp, phân quyền, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương. Đây là yêu cầu mang tính căn cơ, bởi nếu thể chế không đồng bộ, mô hình dù đúng hướng cũng khó phát huy hết hiệu quả.

Một điểm nhấn quan trọng khác trong kết luận là yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp xã. Khi cấp cơ sở được giao thêm nhiệm vụ và thẩm quyền, năng lực thực thi công vụ trở thành yếu tố quyết định. Do đó, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo vị trí việc làm, gắn với yêu cầu thực tiễn của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cần được coi là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, không mang tính phong trào.

Bên cạnh yếu tố con người, điều kiện bảo đảm cho hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp cũng được đặt ra một cách rõ ràng. Cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, quy trình giải quyết thủ tục hành chính cần tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền cơ sở không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều hành, mà còn tăng tính công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận dịch vụ công.

Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng cho thấy quan điểm xuyên suốt trong xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp không phải là mục tiêu tự thân, mà là phương thức để phục vụ tốt hơn sự phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu chính đáng của nhân dân. Mô hình này cần tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở tổng kết thực tiễn, lắng nghe phản hồi từ cơ sở và người dân, tránh áp đặt máy móc.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với bộ máy chính quyền ngày càng cao, việc kiên trì hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư không chỉ là sự đánh giá mà còn là định hướng hành động rõ ràng, nhằm xây dựng một nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, thực sự vì nhân dân phục vụ./.