Ảnh minh họa
Chuẩn hóa quy trình, nâng cao trách nhiệm trong đánh giá sản phẩm
Quy chế hoạt động của Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP TP.HCM được ban hành kèm theo quyết định của UBND Thành phố, có hiệu lực từ ngày 14/10/2026, thay thế Quyết định số 2916/QĐ-UBND ngày 25/11/2025. Việc ban hành quy định mới nhằm cụ thể hóa tổ chức, phương thức hoạt động và trách nhiệm của các đơn vị tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm theo Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Theo đó, Hội đồng OCOP Thành phố có nhiệm vụ tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm theo quy định. Quy chế xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch, Phó Chủ tịch, các thành viên Hội đồng và Cơ quan Thường trực, qua đó tăng cường trách nhiệm trong từng khâu, từ tiếp nhận hồ sơ đến thẩm định và đề xuất công nhận sản phẩm.
Hoạt động đánh giá, phân hạng được tổ chức định kỳ hai đợt mỗi năm. Đợt thứ nhất hoàn thành trước ngày 30/6 đối với hồ sơ do UBND cấp xã đề nghị trước ngày 30/4; đợt thứ hai hoàn thành trước ngày 30/12 đối với hồ sơ được đề nghị trước ngày 30/10. Tùy số lượng hồ sơ đăng ký và yêu cầu thực tế, Cơ quan Thường trực có thể báo cáo, trình Chủ tịch Hội đồng xem xét tổ chức thêm các phiên họp bổ sung.
Quy định về thời gian đánh giá tạo cơ sở để các địa phương, cơ sở sản xuất và chủ thể OCOP chủ động chuẩn bị hồ sơ, hoàn thiện sản phẩm, đồng thời giúp cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch thẩm định phù hợp. Việc tổ chức các phiên họp bổ sung cũng góp phần xử lý nhu cầu phát sinh, tránh để hồ sơ tồn đọng khi số lượng sản phẩm đăng ký tăng.
Để bảo đảm chất lượng và tính khách quan, phiên họp Hội đồng chỉ được tổ chức khi đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó phải có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham dự. Hồ sơ sản phẩm phải đầy đủ thủ tục, kèm biên bản họp, báo cáo kết quả của Tổ tư vấn và văn bản đề xuất tổ chức họp của Cơ quan Thường trực.
Đối với hoạt động đánh giá, phân hạng lại sản phẩm, Hội đồng có thể lấy ý kiến các thành viên bằng văn bản. Trường hợp xuất hiện nhiều ý kiến khác nhau hoặc có nội dung phức tạp cần trao đổi, Hội đồng sẽ tổ chức họp trực tiếp để xem xét, làm rõ trước khi đưa ra kết luận.
Sở Nông nghiệp và Môi trường, thông qua Chi cục Phát triển nông thôn, đảm nhiệm vai trò Cơ quan Thường trực Hội đồng. Đơn vị có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ do UBND cấp xã gửi; hướng dẫn bổ sung, hoàn thiện hồ sơ khi cần thiết; tổng hợp và chuyển tài liệu đến Tổ tư vấn, Hội đồng đánh giá, đồng thời thực hiện lưu trữ theo quy định.
Trong khi đó, Tổ tư vấn chịu trách nhiệm nghiên cứu, rà soát hồ sơ, đánh giá sản phẩm theo phiếu đánh giá và đề xuất những nội dung cần bổ sung. Khi cần thiết, Tổ tư vấn có thể kiến nghị kiểm nghiệm chất lượng hoặc khảo sát thực tế tại cơ sở sản xuất, kinh doanh để làm rõ thông tin. Kết quả thẩm định được tổng hợp thành báo cáo trình Chủ tịch Hội đồng xem xét.
Chủ tịch Hội đồng chịu trách nhiệm chỉ đạo, điều hành hoạt động đánh giá, chủ trì các cuộc họp, kết luận những nội dung được thảo luận và chịu trách nhiệm về kết quả đánh giá. Các thành viên thực hiện nhiệm vụ theo lĩnh vực chuyên môn được phân công, bảo đảm tiến độ và chịu trách nhiệm đối với ý kiến đánh giá của mình.
Minh bạch kết quả, tạo động lực phát triển sản phẩm OCOP
Quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được thực hiện qua các bước gồm tiếp nhận hồ sơ; rà soát, thẩm định và chấm điểm; khảo sát, kiểm nghiệm hoặc xác minh thông tin khi cần thiết; tổ chức họp Hội đồng; tổng hợp kết quả và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Tại phiên họp, các thành viên Hội đồng căn cứ bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng và tài liệu hướng dẫn liên quan để chấm điểm. Những nội dung chưa thống nhất sẽ được đưa ra thảo luận, làm rõ; việc xem xét có thể kết hợp đánh giá sản phẩm mẫu, kết quả khảo sát thực tế và phản hồi của người tiêu dùng nếu có.
Một yêu cầu đáng chú ý là điểm đánh giá giữa các thành viên không được chênh lệch quá 10 điểm. Nếu mức chênh lệch vượt ngưỡng này, Hội đồng phải thảo luận để thống nhất và thực hiện chấm điểm lại. Quy định góp phần hạn chế sự khác biệt quá lớn trong nhận định chuyên môn, tăng tính nhất quán và bảo đảm kết quả đánh giá phản ánh đúng chất lượng sản phẩm.
Sau khi hoàn thành đánh giá, kết quả được lập thành biên bản, hồ sơ được hoàn thiện và thông báo bằng văn bản đến UBND cấp xã cùng các chủ thể OCOP. Trên cơ sở kết quả đánh giá và đề xuất của Hội đồng, Cơ quan Thường trực tham mưu trình Chủ tịch UBND TP.HCM xem xét, quyết định công nhận sản phẩm đạt hạng 3 sao hoặc 4 sao.
Đối với sản phẩm có tiềm năng đạt hạng 5 sao, với mức điểm từ 90 trở lên, Thành phố thực hiện thủ tục gửi hồ sơ và sản phẩm mẫu đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường để đề nghị đánh giá, phân hạng cấp quốc gia. Cơ chế này tạo điều kiện để những sản phẩm có chất lượng nổi bật được xem xét ở cấp cao hơn, mở rộng cơ hội quảng bá và tiếp cận thị trường.
Trường hợp hồ sơ không hợp lệ hoặc sản phẩm không đạt từ 3 sao trở lên, kết quả sẽ được thông báo bằng văn bản; hồ sơ được gửi lại UBND cấp xã để hướng dẫn, hỗ trợ chủ thể hoàn thiện và phát triển sản phẩm. Cách xử lý này không chỉ xác định rõ kết quả thẩm định mà còn tạo cơ sở để địa phương đồng hành với cơ sở sản xuất trong việc khắc phục hạn chế, nâng chất lượng sản phẩm và hoàn thiện các điều kiện cần thiết cho lần đánh giá tiếp theo.
Trong quá trình triển khai Chương trình OCOP, đánh giá và phân hạng không đơn thuần là thủ tục công nhận mà còn là công cụ thúc đẩy các chủ thể nâng cao chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị hàng hóa địa phương. Vì vậy, quy trình đánh giá rõ ràng, trách nhiệm được phân định cụ thể và kết quả được công khai bằng văn bản có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả thực hiện chương trình.
Quy chế mới tạo cơ sở để TP.HCM tiếp tục chuẩn hóa công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, đồng thời tăng cường vai trò phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền cấp xã, tổ tư vấn và các chủ thể sản xuất. Qua đó, chương trình có thêm điều kiện phát huy hiệu quả, hỗ trợ sản phẩm địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế nông thôn.
Bạch Dương