Theo Sở Xây dựng Khánh Hòa, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô và không gian phát triển của tỉnh được mở rộng, kéo theo nhu cầu nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân tăng cao. Riêng năm 2026, trên địa bàn có 15 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với tổng quy mô 21.401 căn. Trong đó, 9 dự án đã tổ chức thi công với 12.566 căn; 3 dự án đang chuẩn bị triển khai với 3.702 căn; và 3 dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang với 5.133 căn.
Khánh Hòa tăng tốc phát triển nhà ở xã hội, triển khai hơn 21.400 căn (Ảnh minh hoạ)
Theo Sở Xây dựng, trong giai đoạn 2026–2030 tỉnh được giao mục tiêu phát triển 10.088 căn nhà ở xã hội, riêng năm 2026 phải hoàn thành 3.200 căn. Nhiều dự án lớn có thời điểm bàn giao dự kiến vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, nên con số 21.401 phản ánh quy mô nguồn cung đang hình thành trong trung hạn nhiều hơn là kết quả đạt được ngay trong năm nay.
Cơ cấu 15 dự án nhà ở xã hội đang triển khai tại Khánh Hòa năm 2026
Về cơ cấu, nhóm dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang chiếm khoảng một phần tư tổng quy mô, trong khi nhóm 9 dự án đã thi công chiếm hơn một nửa. Việc ba dự án với 3.702 căn mới ở giai đoạn chuẩn bị cho thấy một phần nguồn cung vẫn phụ thuộc vào tiến độ hoàn tất thủ tục đầu tư và đất đai.
Theo điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở tỉnh giai đoạn 2021–2030, tổng nhu cầu nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp đến năm 2030 khoảng 156.988 căn, gồm khoảng 97.433 căn nhà ở xã hội và 59.555 căn nhà lưu trú công nhân. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh đã hoàn thành và đang triển khai 25 dự án nhà ở xã hội với khoảng 25.937 căn, tương đương 26,62% nhu cầu. Như vậy, Khánh Hòa cần phát triển thêm khoảng 71.496 căn nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu đến năm 2030.
Nhu cầu nhà ở xã hội đến năm 2030 và phần đã hoàn thành, đang triển khai
Đáng chú ý hơn là mảng nhà lưu trú công nhân. Theo Sở Xây dựng, tỉnh đã bố trí 5 vị trí với tổng diện tích 31,96 ha cho loại hình này, nhưng hiện chưa có dự án nào được triển khai, trong khi nhu cầu đến năm 2030 được xác định khoảng 59.555 căn. Tỉnh định hướng phát triển thêm nhà lưu trú công nhân và nhà ở cho thuê, đồng thời rà soát bố trí quỹ đất để các dự án phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Ở phía quỹ đất, tỉnh đã xác định 51 vị trí phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2023–2030 với tổng diện tích khoảng 284,91 ha.
Các con số về chỉ tiêu cũng cần được đọc cùng bối cảnh điều chỉnh. Các bản tin đầu năm 2026 từng nêu chỉ tiêu giai đoạn 2021–2030 của tỉnh là 14.300 căn, trong đó năm 2025 hoàn thành 2.523 trên 2.845 căn (đạt 89%) và năm 2026 được giao 1.103 căn; đến tháng 6/2026, Sở Xây dựng nêu mục tiêu năm 2026 là 3.200 căn. Sự khác biệt này cho thấy chỉ tiêu được điều chỉnh theo từng thời điểm và theo địa giới mới của tỉnh.
Một số dự án đã hoàn thành hoặc đang được đẩy nhanh. Dự án MK Central City thuộc Khu đô thị mới Phủ Hà, phường Phan Rang đã hoàn thành và đưa vào sử dụng sớm hơn kế hoạch 5 tháng. Dự án nhà ở xã hội phường Cam Nghĩa quy mô 3.565 căn thấp tầng đang triển khai 866 căn còn lại, phấn đấu cất nóc vào cuối năm 2026. Các công trình tại Khu đô thị biển Bình Sơn – Ninh Chử, phường Đông Hải, đang triển khai theo từng giai đoạn, dự kiến bàn giao vào quý IV/2027.
Tại phường Nam Nha Trang, dự án Golden Square Nha Trang (CT-01) với hơn 770 căn hộ dự kiến hoàn thành quý IV/2027, còn MK Riviera (CT-02) với gần 1.000 căn dự kiến bàn giao cuối quý III/2027. Tại phường Bắc Nha Trang, dự án Hưng Phú II với 1.062 căn dự kiến hoàn thành quý I/2028. Về giá, theo VnExpress, khu CT-02 từng được giới thiệu với mức giá từ 24 triệu đồng mỗi mét vuông, tổng mức đầu tư hơn 1.600 tỷ đồng và 936 căn hộ diện tích từ 49 đến 77 m².
Theo Sở Xây dựng Khánh Hòa, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục giao đất tại một số dự án, gồm di dời hạ tầng kỹ thuật và xác định giá đất cụ thể để bồi thường, hỗ trợ. Dự án Vĩnh Hải, khởi công tháng 5/2026, vẫn chờ hoàn tất thủ tục giao đất, chủ đầu tư cũng đề nghị sớm thẩm định tuyến đường kết nối hạ tầng. Với dự án Hưng Phú II, nhà thầu phản ánh giá nhiên liệu tăng làm chi phí vận hành thiết bị và vận chuyển vật tư tăng, đồng thời đề xuất xem xét hỗ trợ một số chi phí phát sinh.
Để tháo gỡ, tỉnh định hướng đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm ưu tiên xử lý theo cơ chế “luồng xanh”, triển khai song song các thủ tục về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường, với kỳ vọng rút ngắn tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục. Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh được giao thực hiện chức năng của Quỹ Nhà ở địa phương để tạo nguồn lực hỗ trợ; tỉnh phối hợp Bộ Tài chính tháo gỡ vướng mắc về cơ chế vốn và ban hành cẩm nang hướng dẫn về đối tượng, điều kiện, hồ sơ và quy trình đăng ký mua nhà.
Ở phía người mua, Khánh Hòa đã kiến nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn xử lý trường hợp người dân đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng giấy chứng nhận chưa thể hiện thông tin nhà ở gắn liền với đất, do cơ quan đăng ký đất đai chỉ xác nhận loại đất mà chưa xác nhận tình trạng không có nhà ở. Tỉnh cũng đề nghị hướng dẫn cách xác định điều kiện nhà ở với người từng mua nhà ở xã hội tại các địa bàn trước khi điều chỉnh địa giới hành chính.
Tiến Hoàng