Lễ hội Thành Tuyên năm 2026

Tối 20/9,tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành,phường Minh Xuân,tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Lễ hội Thành Tuyên 2026.Dự lễ khai mạc có các đồng chí: Đỗ Văn Chiến,Ủy viên Bộ Chính trị,Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Phạm Thị Thanh Trà ,Bí thư Trung ương Đảng,Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các ban,bộ,ngành Trung ương;lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang,đại diện các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cùng đông đảo người dân,du khách và thiếu nhi. Các đoàn quốc tế đến từ Xiêng Khoảng, Phông Sa Lỳ của Lào; Châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam của Trung Quốc; huyện Imsil, tỉnh Jeollabuk của Hàn Quốc và đại diện Hiệp hội Kinh tế, Văn hóa Hàn - Việt cũng tham dự chương trình.

Lễ hội diễn ra từ ngày 19 - 25/9 với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch, thể thao, thương mại và trải nghiệm cộng đồng. Trong tổng thể đó, Đêm hội Thành Tuyên không chỉ tạo nên một không gian vui Trung thu mà còn đặt mùa trăng vào câu chuyện về vùng đất từng là Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến, nơi hội tụ nhiều lớp văn hóa của các dân tộc.

Cách tổ chức này khiến Trung thu được nhìn từ một không gian rộng hơn. Lịch sử, văn hóa, đời sống cộng đồng và những ký ức tuổi thơ cùng xuất hiện trong một đêm hội, để hình ảnh chiếc đèn không đứng riêng như một vật dụng trang trí mà trở thành một biểu tượng xuyên suốt. Từ những dấu ấn của vùng Việt Bắc, Cây đa Tân Trào, dòng sông Lô đến hình ảnh mái nhà sàn, ruộng bậc thang, trang phục các dân tộc và trẻ em trong mùa trăng, câu chuyện của chương trình đi từ lịch sử đến hiện tại, từ ký ức chung của vùng đất đến những hình ảnh gần gũi trong đời sống. 

Đưa trẻ em trở lại vị trí trung tâm của mùa trăng 

Một trong những giá trị được đặt ở vị trí xuyên suốt trong Lễ hội Thành Tuyên 2026 là sự quan tâm dành cho trẻ em. Đây cũng là mục tiêu quan trọng trong kế hoạch tổ chức lễ hội, hướng tới việc thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, đặc biệt là trẻ em ở vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại Lễ hội Thành Tuyên, 100 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đạt thành tích trong học tập được nhận quà từ các đồng chí lãnh đạo. Hoạt động này đưa tinh thần sẻ chia trở thành một nội dung cụ thể của lễ hội, thay vì chỉ dừng lại ở thông điệp truyền thông.

Trong không gian Trung thu, hình ảnh trẻ em cũng trở thành một phần quan trọng của câu chuyện văn hóa mà lễ hội muốn truyền tải. Những ký ức về ánh trăng, đèn ông sao, trò chơi dân gian và không khí đoàn viên được kết nối với hình ảnh thiếu nhi các dân tộc Tày, Dao, Mông, Kinh. Qua đó, Trung thu không chỉ được nhìn như một sự kiện vui chơi dành cho trẻ nhỏ mà còn là không gian để gia đình, cộng đồng cùng chia sẻ và trao truyền những giá trị văn hóa.

Việc đặt trẻ em ở trung tâm cũng tạo cho lễ hội một điểm tựa khác với những sự kiện văn hóa – du lịch thuần túy. Đằng sau hàng loạt hoạt động quy mô lớn vẫn là câu hỏi về việc lễ hội mang lại điều gì cho những chủ thể nhỏ tuổi – những người trực tiếp thụ hưởng không khí của mùa trăng và cũng là thế hệ tiếp nhận những giá trị văn hóa trong tương lai.

Cộng đồng làm nên thương hiệu Thành Tuyên 

Nếu nhiều lễ hội được nhận diện bởi một không gian, một nghi thức hoặc một biểu tượng văn hóa, Thành Tuyên có một yếu tố đặc biệt, những mô hình đèn Trung thu khổng lồ được chính cộng đồng tham gia sáng tạo, hoàn thiện và đưa xuống phố. Trong khuôn khổ lễ hội năm nay, 40 mô hình xuất sắc được lựa chọn từ cuộc thi mô hình của các phường tham gia diễn diễu trong Đêm hội Thành Tuyên. Những mô hình này tạo nên hình ảnh đặc trưng cho mùa lễ hội, đồng thời phản ánh sức sáng tạo và mức độ tham gia của người dân vào một sự kiện văn hóa của địa phương.

Điều làm nên sức sống của những mô hình đèn không chỉ nằm ở kích thước hay hiệu ứng thị giác. Đằng sau mỗi mô hình là quá trình cộng đồng cùng tham gia, từ lên ý tưởng, làm đèn, hoàn thiện đến đưa mô hình xuống phố. Chính quá trình đó khiến lễ hội không phải một chương trình được tổ chức đơn thuần cho người dân xem, mà trở thành hoạt động do người dân cùng tạo dựng.

Sau hơn 20 năm duy trì và phát triển, Lễ hội Thành Tuyên đã trở thành một sản phẩm văn hóa – du lịch đặc trưng của Tuyên Quang. Những chiếc đèn Trung thu từ một hoạt động mang tính cộng đồng đã dần trở thành hình ảnh nhận diện của lễ hội, góp phần tạo nên sức hút riêng cho điểm đến vào mỗi mùa Trung thu. Năm nay, tinh thần đó tiếp tục được thể hiện qua việc mở rộng câu chuyện về những người làm nên lễ hội. Từ người dân, các xóm đến những mô hình đèn hoàn thiện và xuất hiện trên đường phố, tất cả tạo thành một chuỗi hoạt động mà ở đó cộng đồng giữ vai trò chủ thể.

Khi di sản văn hóa trở thành động lực phát triển du lịch 

Lễ hội Thành Tuyên 2026 được tổ chức trong bối cảnh Tuyên Quang tiếp tục đặt mục tiêu quảng bá hình ảnh quê hương cách mạng, văn hóa, con người và tiềm năng của tỉnh. Vì vậy, phạm vi của lễ hội không chỉ xoay quanh hoạt động Trung thu mà được mở rộng để giới thiệu nhiều khía cạnh của đời sống địa phương. Các nội dung được xây dựng xoay quanh thể thao, hành trình về nguồn, Tân Trào, nông nghiệp, sản phẩm OCOP, ẩm thực và hoạt động sáng tạo mô hình đèn Trung thu của cộng đồng. Những yếu tố này tạo thành một bức tranh rộng hơn về Tuyên Quang, trong đó lễ hội là điểm kết nối giữa văn hóa, đời sống và du lịch.

Đây cũng là hướng phát triển có ý nghĩa đối với một lễ hội địa phương khi quy mô và sức lan tỏa ngày càng lớn. Một lễ hội muốn trở thành sản phẩm du lịch không thể chỉ dựa vào một đêm diễn hay một chương trình nghệ thuật. Sức hấp dẫn phải được hình thành từ tổng thể trải nghiệm từ cảnh quan, văn hóa, ẩm thực, lịch sử, cộng đồng và các hoạt động diễn ra trong suốt thời gian lễ hội.

Với Thành Tuyên, những mô hình đèn chính là điểm giao thoa rõ nét giữa văn hóa và du lịch. Chúng vừa là sản phẩm sáng tạo của cộng đồng, vừa trở thành hình ảnh thu hút du khách; vừa gắn với ký ức Trung thu, vừa tạo nên một không gian lễ hội có khả năng nhận diện cao. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển thành sản phẩm du lịch, yêu cầu bảo tồn bản sắc cũng được đặt ra rõ ràng. Kế hoạch tổ chức Lễ hội Thành Tuyên 2026 nhấn mạnh việc bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế du lịch và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tránh thương mại hóa hoặc làm lệch chuẩn những giá trị truyền thống. Đây là điều kiện quan trọng để một lễ hội cộng đồng có thể phát triển lâu dài mà không đánh mất những yếu tố đã tạo nên bản sắc ban đầu.

Từ ký ức lịch sử đến một Tuyên Quang đang chuyển mình 

Điểm nổi bật trong cách xây dựng Lễ hội Thành Tuyên 2026 là sự kết nối giữa ký ức lịch sử và câu chuyện phát triển hiện tại. Tuyên Quang được nhắc đến trước hết với vị thế của vùng đất cách mạng, gắn với Việt Bắc, Tân Trào và những dấu mốc quan trọng trong lịch sử dân tộc. Những giá trị ấy không được đặt tách biệt với đời sống hiện tại mà trở thành nền tảng để kể câu chuyện về một Tuyên Quang đang thay đổi.

Trong chương trình Đêm hội, hình ảnh núi rừng Việt Bắc, cây đa Tân Trào, dòng sông Lô được đặt bên cạnh những hình ảnh về bản làng, nông nghiệp, đô thị và nhịp sống mới. Mạch nội dung này tạo ra sự nối tiếp giữa quá khứ và hiện tại, giữa một Tuyên Quang trong ký ức lịch sử với một Tuyên Quang đang tìm kiếm những động lực mới cho phát triển.

Từ câu chuyện lịch sử, lễ hội hướng tới câu chuyện về con người hôm nay. Những con đường mới, những vùng quê khởi sắc, đời sống cộng đồng và khát vọng phát triển được đặt trong cùng một bức tranh với những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ. Cách tiếp cận này giúp Lễ hội Thành Tuyên không chỉ tái hiện ký ức mà còn tạo ra một không gian để địa phương giới thiệu diện mạo hiện tại. Văn hóa vì thế không đứng ngoài quá trình phát triển mà trở thành một phần của câu chuyện về điểm đến và thương hiệu địa phương.

Thắp sáng thương hiệu từ chính cộng đồng 

Lễ hội Thành Tuyên 2026 cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý của các lễ hội địa phương, xây dựng thương hiệu không chỉ bằng quy mô tổ chức mà bằng khả năng tạo ra sự tham gia thực chất của cộng đồng. Từ những em nhỏ nhận quà Trung thu, người dân trực tiếp làm mô hình đèn, các nghệ nhân và lực lượng tham gia chương trình đến những du khách tìm về Tuyên Quang trong mùa lễ hội, mỗi chủ thể đều góp một phần vào diện mạo của Thành Tuyên. Vì vậy, ánh sáng của Thành Tuyên không chỉ nằm ở những chiếc đèn khổng lồ hay sân khấu được đầu tư công nghệ. Đó còn là ánh sáng của ký ức, của sự gắn kết cộng đồng và của một vùng đất đang tìm cách đưa những giá trị văn hóa của mình bước vào đời sống đương đại.

Khi những mô hình Trung thu tiếp tục nối dài trên các tuyến phố, Lễ hội Thành Tuyên cũng tiếp tục mở rộng câu chuyện của mình: từ một mùa trăng dành cho trẻ nhỏ trở thành không gian để Tuyên Quang giới thiệu bản sắc, con người và khát vọng phát triển. Giá trị lâu dài của lễ hội vì thế không chỉ nằm ở việc tạo nên một đêm Trung thu rực rỡ, mà ở khả năng để mỗi mùa lễ hội trở thành một lần cộng đồng cùng nhau kể lại câu chuyện về quê hương bằng chính văn hóa của mình.

Kim Như