Mô hình nhà ở xã hội xanh - Thách thức và Cơ hội

Vừa qua, Viện Khoa học công nghệ xây dựng (Viện IBST) tổ chức Hội thảo với chủ đề “Mô hình nhà ở xã hội xanh – Thách thức và Cơ hội”. Đây là diễn đàn để các chuyên gia, nhà đầu tư, doanh nghiệp xây dựng mô hình nhà ở xã hội xanh đưa các thảo luận, trao đổi kỳ vọng sẽ mang đến những giải pháp đột phá, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của nhà ở xã hội xanh tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ông Vương Duy Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) phát biểu khai mạc Hội thảo  
Ông Vương Duy Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) phát biểu khai mạc Hội thảo  

Theo số liệu của Bộ Xây dựng, từ năm 2021 đến nay, cả nước có 655 dự án nhà ở xã hội được triển khai với tổng quy mô 593.428 căn, nhưng mới chỉ có 103 dự án hoàn thành với hơn 66.755 căn hộ.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Vương Duy Dũng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết, trong những năm qua, Bộ Xây dựng đã triển khai nhiều chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, trong đó có việc nghiên cứu và đề xuất thành lập Quỹ nhà ở quốc gia để tạo nguồn lực bền vững, hỗ trợ tài chính cho các dự án nhà ở giá rẻ. Bên cạnh đó, các địa phương cũng đã từng bước đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch kinh tế - xã hội của mình, góp phần tăng tốc độ triển khai các dự án trên cả nước, nhằm thực hiện Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.

Theo ông Vương Duy Dũng,Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết: để thúc đẩy nhà ở xã hội, có 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm như sau: “Đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; Lập kế hoạch triển khai Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội, yêu cầu địa phương cam kết thực hiện; Bố trí quỹ đất và quy hoạch nhà ở xã hội hợp lý, với hơn 9.737 ha đất đã được quy hoạch trên cả nước; Thúc đẩy triển khai dự án nhà ở xã hội, với hơn 655 dự án đã và đang được triển khai từ năm 2021 đến nay; Huy động nguồn vốn và cơ chế tài chính, bao gồm chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng và nghiên cứu các giải pháp bổ sung như Quỹ nhà ở quốc gia”.

Hiện nay ngành xây dựng sử dụng khoảng 35% - 40% tổng năng lượng tiêu thụ quốc gia, trong đó chủ yếu là tiêu thụ điện. Đối với các công trình xây dựng tại Việt Nam, mức độ lãng phí năng lượng khá lớn, tuy nhiên cũng có nhiều tiềm năng về sử dụng năng lượng hiệu quả.

Viện trưởng Viện IBST Nguyễn Hồng Hải phát biểu tại Hội thảo  
Viện trưởng Viện IBST Nguyễn Hồng Hải phát biểu tại Hội thảo  

Xây dựng công trình, tòa nhà xanh, tiết kiệm năng lượng đang là xu hướng phát triển mà ngành xây dựng đang hướng tới, với các công trình thiết kế thông minh, thân thiện môi trường, tiết kiệm điện năng đã và đang được xây dựng đưa vào vận hành trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Trong đó, các dự án, công trình nhà ở xã hội xanh, tiết kiệm năng lượng, phát thải carbon thấp là một phần không thể thiếu.

Tại hội thảo, các chuyên gia từ các trường đại học hàng đầu, bao gồm Đại học Melbourne và Đại học Curtin (Australia) đã trình bày về Mạng lưới Nghiên cứu giảm phát thải carbon (RNDBI) và tiềm năng tín chỉ carbon cho các dự án nhà ở xanh, phát thải carbon thấp.

Đại diện Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) cũng chia sẻ về các cơ chế tài chính giúp các nhà phát triển và nhà đầu tư tiếp cận thị trường nhà ở xã hội xanh; Đại diện từ G8A - hệ thống công ty kiến trúc, quy hoạch đô thị và thiết kế nội thất có trụ sở tại Geneva (Thụy Sỹ), giới thiệu các mô hình đầu tư sáng tạo, cân bằng giữa tính kinh tế, bền vững và công năng trong phát triển nhà ở xã hội xanh.

Toàn cảnh Hội thảo  
Toàn cảnh Hội thảo  

Hiện Bộ Xây dựng đã nâng mức lợi nhuận tối đa cho các dự án nhà ở xã hội từ 10% lên 12%, nhằm tạo động lực mạnh mẽ hơn cho các nhà đầu tư, nhưng yếu tố xanh luôn đi kèm với việc tăng chi phí, khiến các chủ đầu tư lo ngại khi xem xét đến phát triển nhà ở xã hội xanh. Đây là một thách thức với mô hình mới.

Theo Viện trưởng Viện IBST Nguyễn Hồng Hải, để các dự án nhà ở xã hội thực sự hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thực tế và đảm bảo chất lượng lâu dài, việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống khung kỹ thuật, quy chuẩn, tiêu chuẩn trong thiết kế - thi công - nghiệm thu là cần thiết.

Các quy chuẩn, tiêu chuẩn không chỉ đảm bảo an toàn kết cấu mà còn định hướng cho việc áp dụng các giải pháp thiết kế tối ưu, sử dụng vật liệu phù hợp, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian thi công. Thiếu đi một hệ thống tiêu chuẩn rõ ràng, sẽ khó có thể kiểm soát được chất lượng, tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo tính bền vững cho các công trình nhà ở xã hội.

PV