Sự dịch chuyển trong văn hóa nghỉ ngơi của người tiêu dùng và bài toán thích ứng của ngành đồ uống

Thay vì lựa chọn những chuyến đi xa tốn kém hay các cuộc vui kéo dài, nhiều người tiêu dùng trẻ đang có xu hướng đơn giản hóa cách thức tận hưởng kỳ nghỉ, buộc các chuỗi bán lẻ lẫn doanh nghiệp đồ uống phải có những điều chỉnh chiến lược phù hợp.

Sự lên ngôi của xu hướng nghỉ ngơi tại chỗ và tiêu dùng chọn lọc

Kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 vừa qua ghi nhận sự thay đổi rõ rệt trong tư duy lựa chọn hình thức giải trí của thế hệ trẻ. Trước thực tế giá vé máy bay neo cao, chi phí dịch vụ đắt đỏ cùng tình trạng quá tải tại nhiều điểm đến, không ít người quyết định ở lại thành phố để nghỉ ngơi tại chỗ hoặc dành thời gian cho gia đình. Xu hướng này ngay lập tức tác động đến dòng luân chuyển tiền tệ trên thị trường bán lẻ. Báo cáo từ Bộ Công Thương cho thấy nhu cầu mua sắm và tiêu dùng tại nhà tăng trưởng mạnh trong dịp lễ. Điển hình như tại hệ thống WinMart Hà Nội, một số chi nhánh đã ghi nhận mức doanh thu tăng tới 55% so với ngày thường nhờ lượng khách đổ về mua sắm nhu yếu phẩm để tổ chức các buổi gặp mặt quy mô nhỏ tại gia.

Sự dịch chuyển này phản ánh một thói quen tiêu dùng mới: ưu tiên tính hiệu quả, có chọn lọc và đề cao chất lượng trò chuyện thực tế. Văn hóa hội họp kéo dài, tiêu dùng số lượng lớn để thể hiện sự hòa nhập đang dần nhường chỗ cho những cuộc gặp gỡ mang tính kết nối sâu. Số liệu từ báo cáo Vietnam Young Consumers Report của NielsenIQ chỉ ra rằng có đến 45% người tiêu dùng thuộc thế hệ Gen Z tại Việt Nam chủ động hạn chế sử dụng đồ uống có cồn trong các buổi tiệc tùng. Khảo sát của KPMG cũng xác nhận người trẻ ngày càng coi trọng sức khỏe cá nhân, ưu tiên trải nghiệm gặp gỡ và chia sẻ hơn là việc tiêu thụ khối lượng lớn chất kích thích trên bàn ăn.

Sự dịch chuyển trong văn hóa nghỉ ngơi của người tiêu dùng và bài toán thích ứng của ngành đồ uống - Ảnh 1

Chiến lược cải tiến sản phẩm và xu hướng thu nhỏ dung tích của các hãng đồ uống

Sự thay đổi trong nhận thức của người tiêu dùng đang đặt các doanh nghiệp sản xuất đồ uống có cồn trước yêu cầu phải đa dạng hóa danh mục sản phẩm. Nghiên cứu của NielsenIQ cho thấy nhóm khách hàng trẻ tuổi sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm có chất lượng hoàn thiện tốt, mang lại trải nghiệm khác biệt và ít tạo áp lực cho cơ thể vào ngày hôm sau. Thực tế này lý giải vì sao các hãng bia lớn tại Việt Nam đang ráo riết thay đổi cấu trúc sản phẩm, chuyển dần từ các dòng bia có độ cồn cao sang các dòng sản phẩm có hương vị êm nhẹ, dễ tiếp cận và phù hợp với nhiều hoàn cảnh sử dụng hơn.

Để đáp ứng tệp khách hàng này, các doanh nghiệp lớn như SABECO đang triển khai chiến lược phân mảnh sản phẩm để bám sát từng trải nghiệm của người dùng. Việc ra mắt dòng Bia 333 Pilsner dựa trên nền tảng thương hiệu quen thuộc nhưng ứng dụng công nghệ ủ lạnh sâu là một động thái nhằm tạo ra hương vị êm nhẹ, dễ thưởng thức, phù hợp với nhu cầu thư giãn nhẹ nhàng. Trong khi đó, dòng Bia Lạc Việt hướng tới nhóm khách hàng ưu tiên cân bằng giữa chất lượng và chi phí. Đáng chú ý, thị trường hiện nay cũng chứng kiến sự xuất hiện ngày càng nhiều của các dòng lon dung tích nhỏ 250 ml như Saigon Chill hay các gói định lượng nhỏ. Việc thu nhỏ bao bì được xem là giải pháp kỹ thuật phù hợp, vừa đáp ứng nhu cầu thưởng thức vừa đủ, vừa giúp kiểm soát hàm lượng cồn nạp vào cơ thể.

Sự dịch chuyển trong văn hóa nghỉ ngơi của người tiêu dùng và bài toán thích ứng của ngành đồ uống - Ảnh 2

Lộ trình thuế mới và định hướng xây dựng văn hóa thưởng thức có trách nhiệm

Áp lực thay đổi của ngành đồ uống không chỉ đến từ sự điều chỉnh hành vi của người tiêu dùng mà còn bị tác động bởi các hàng rào pháp lý. Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, mức thuế suất đánh vào mặt hàng bia và rượu mạnh trên 20 độ sẽ bắt đầu ở mức 65% và tăng dần theo lộ trình lên chạm ngưỡng 90% vào năm 2031. Quy định mới này chắc chắn sẽ làm thay đổi cấu trúc giá thành sản phẩm, hạn chế tình trạng lãng phí và thúc đẩy các doanh nghiệp phải tự cơ cấu lại dòng sản phẩm theo hướng nâng cao giá trị trải nghiệm thay vì chạy theo sản lượng đại trà.

Đứng trước bước ngoặt thị trường, đại diện truyền thông của các hãng sản xuất thừa nhận câu chuyện của ngành đồ uống trong giai đoạn mới không còn đơn thuần là tìm mọi cách để kích cầu số lượng bán ra. Mục tiêu dài hạn của các nhà quản trị là đồng hành cùng văn hóa tiêu dùng có trách nhiệm, uống có chừng mực để bảo vệ sức khỏe tổng thể. Khi người tiêu dùng chủ động định nghĩa lại khái niệm về một kỳ nghỉ chất lượng – nơi niềm vui được đo bằng sự cân bằng cuộc sống và chia sẻ giá trị tinh thần – thì những doanh nghiệp biết cách kiến tạo ra các sản phẩm nhẹ nhàng, tinh tế sẽ có nhiều cơ hội để duy trì vị thế bền vững trên thị trường F&B.

Bảo An