Ảnh minh họa
Bức tranh toàn diện về quy mô và sức bật của nền kinh Thành phố
Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được triển khai trong bối cảnh đặc biệt khi cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; riêng TP.Hồ Chí Minh vừa mở rộng địa giới hành chính, quy mô dân số vượt 14 triệu người, kéo theo khối lượng điều tra lớn nhất cả nước với hơn 1 triệu đơn vị điều tra, gồm trên 400.000 doanh nghiệp và khoảng 690.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể.
Theo kết quả điều tra sơ bộ, đến thời điểm 31/12/2025, trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh có 964.490 cơ sở kinh tế, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ và cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, với 5.822.564 lao động. Trong đó, khu vực doanh nghiệp có 296.759 doanh nghiệp, chiếm 30,8% tổng số cơ sở nhưng sử dụng tới 4,66 triệu lao động, tương đương 80,1% tổng lao động toàn Thành phố.
So với năm 2020, số doanh nghiệp đang hoạt động tăng 17,1%, bình quân tăng 3,2%/năm. Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với 282.416 doanh nghiệp, chiếm 95,2% tổng số doanh nghiệp. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ghi nhận tốc độ tăng cao nhất với 14.032 doanh nghiệp, tăng 41% so với năm 2020, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư tại TP.Hồ Chí Minh.
Xét theo ngành kinh tế, khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm ưu thế với 223.789 doanh nghiệp, tương đương 75,4% tổng số doanh nghiệp toàn Thành phố và tăng 22,6% so với năm 2020; khu vực công nghiệp - xây dựng có 72.523 doanh nghiệp; còn khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 447 doanh nghiệp.
Kết quả điều tra cũng cho thấy năng lực tài chính của doanh nghiệp tiếp tục được cải thiện. Tổng nguồn vốn của khu vực doanh nghiệp đạt 17.420 nghìn tỷ đồng, tăng 35,5% so với năm 2020; trong đó khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước nắm giữ hơn 11.057 nghìn tỷ đồng, còn khu vực FDI đạt 5.492 nghìn tỷ đồng, tăng tới 65,5%, là khu vực có tốc độ tăng cao nhất.
Tổng doanh thu thuần của doanh nghiệp năm 2025 đạt 12.208 nghìn tỷ đồng, tăng 50,4% so với năm 2020. Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tạo ra 7.400 nghìn tỷ đồng doanh thu, trong khi khu vực FDI đạt 3.869 nghìn tỷ đồng, tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Thành phố.
Bên cạnh khu vực doanh nghiệp, Tổng điều tra ghi nhận 661.462 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, chiếm 68,6% tổng số cơ sở trên địa bàn và đứng đầu cả nước về số lượng, tương đương 12,6% tổng số cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể của cả nước. Khu vực này sử dụng hơn 1,08 triệu lao động, chủ yếu tập trung trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ.
Qua đó cho thấy khu vực thương mại - dịch vụ tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu của kinh tế cá thể, chiếm 95,5% số cơ sở và 93,5% lao động. Trong khi đó, nhiều hộ sản xuất trong lĩnh vực công nghiệp - xây dựng có xu hướng chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp hoặc thu hẹp hoạt động dưới tác động của chuyển đổi số, yêu cầu minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và quá trình đô thị hóa.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà khẳng định cuộc Tổng điều tra đã hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng trong điều kiện Thành phố thực hiện đồng thời việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Bức tranh kinh tế tạo nền tảng cho hoạch định chính sách phát triển
Không chỉ phản ánh bức tranh kinh tế của Thành phố sau khi mở rộng địa giới hành chính, kết quả Tổng điều tra còn tạo lập cơ sở dữ liệu có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách phát triển.
Ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê Thành phố, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 TP.Hồ Chí Minh, cho rằng dữ liệu thu thập được là một "kho báu số", cần được khai thác hiệu quả để phục vụ công tác quản lý, điều hành. Ông cũng kiến nghị các sở, ngành, nhất là cơ quan thuế và tài chính, phối hợp rà soát các doanh nghiệp chưa rõ địa chỉ hoặc không tìm thấy trong quá trình điều tra nhằm xác định chính xác số doanh nghiệp thực tế đang hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng cơ sở dữ liệu.
Đánh giá về kết quả cuộc Tổng điều tra, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà cho biết, cuộc điều tra đã hoàn thành thắng lợi, bảo đảm tiến độ, chất lượng và yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương, trong điều kiện Thành phố vừa thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính vừa tổ chức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Với quy mô hơn 1 triệu đơn vị điều tra, Thành phố đã huy động khoảng 10.000 điều tra viên và hơn 200 giám sát viên, tạo lập bộ dữ liệu thống kê có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố, giá trị lớn nhất của cuộc Tổng điều tra không chỉ nằm ở việc hoàn thành thu thập dữ liệu mà còn ở khả năng khai thác, phân tích và chuyển hóa dữ liệu thành các quyết sách phát triển. Trên cơ sở đó, ông đề nghị ngành Thống kê tiếp tục phối hợp hoàn thiện, làm sạch dữ liệu và xây dựng các báo cáo phân tích chuyên sâu; các sở, ngành chủ động khai thác dữ liệu trong quá trình xây dựng cơ chế, chính sách, quy hoạch, kế hoạch phát triển; chính quyền các xã, phường, đặc khu thường xuyên cập nhật biến động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các đơn vị kinh tế, qua đó nâng cao chất lượng quản trị địa phương và hiệu quả điều hành phát triển kinh tế - xã hội.
Có thể thấy, bên cạnh việc cung cấp bức tranh toàn diện về quy mô và cơ cấu nền kinh tế sau khi mở rộng địa giới hành chính, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 còn tạo lập nền tảng dữ liệu có giá trị phục vụ quá trình xây dựng chính quyền số, quản trị đô thị hiện đại và hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để TP.Hồ Chí Minh khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế của không gian phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thành phố trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước và khu vực.
Bạch Dương - Việt Hùng