Thanh Hóa: Phát triển vùng nguyên liệu bền vững cho sản phẩm OCOP

Hiện nay, Thanh Hóa có 674 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao. Phần lớn các sản phẩm sau khi được công nhận đều đạt mức tăng trưởng doanh thu từ 15 - 20%.

Thực tế cho thấy, để sản phẩm OCOP phát triển bền vững và đủ sức cạnh tranh trên thị trường, việc xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, an toàn và ổn định giữ vai trò then chốt. Vì vậy, các địa phương trong tỉnh đang tập trung quy hoạch, mở rộng và chuẩn hóa vùng sản xuất chuyên canh gắn với tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và các tiêu chuẩn xanh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường.

Tại xã Thọ Bình, HTX Nông lâm nghiệp Bình Sơn là một trong những mô hình tiêu biểu trong phát triển vùng nguyên liệu gắn với sản phẩm OCOP. Từ phương thức sản xuất nhỏ lẻ, HTX đã chuyển sang quy hoạch vùng chè an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP với diện tích hơn 100 ha, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các sản phẩm như trà xanh sạch và mật ong hoa rừng nguyên chất.

Hiện nay, HTX đang tập trung đầu tư nâng cao chất lượng vùng chè nguyên liệu, trong đó đã phát triển 5 ha chè hữu cơ và dự kiến tiếp tục mở rộng trong thời gian tới. Đến nay, HTX đã xây dựng thành công 4 sản phẩm OCOP, trong đó sản phẩm trà xanh sạch đạt OCOP 4 sao và được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường.

Theo ông Lê Đình Tú, Giám đốc HTX Nông lâm nghiệp Bình Sơn, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ chè hiện khá lớn, đặc biệt trên các sàn thương mại điện tử và hệ thống cửa hàng, siêu thị. Ông cho biết, dù trên địa bàn xã có đến 400ha chè nhưng ngoài đơn vị của ông tự trồng, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thì các hộ còn lại chỉ buôn bán nhỏ lẻ hoặc nhập cho thương lái mà thôi. Chính vì vậy, để có chỗ đứng trên thị trường việc chủ động kiểm soát vùng nguyên liệu là yếu tố quyết định để duy trì sản xuất ổn định cả về chất lượng lẫn sản lượng.

Không chỉ trong lĩnh vực chè, nhiều mô hình OCOP khác trên địa bàn tỉnh cũng đang chú trọng phát triển vùng nguyên liệu theo hướng bền vững.

Sau khi sản phẩm nước mắm của Công ty TNHH Nước mắm Cự Nham, xã Tiên Trang đạt OCOP 4 sao, doanh nghiệp đã đầu tư nâng cấp cơ sở sản xuất khang trang, sạch sẽ, đồng thời bổ sung trang thiết bị nhằm duy trì nguồn cung ổn định quanh năm. Hiện công ty sở hữu hơn 300 chum sành và 11 bể muối mắm gối vụ.

Sản phẩm nước mắm truyền thống của doanh nghiệp đã được Cục Sở hữu trí tuệ bảo hộ chỉ dẫn địa lý, đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm. Mỗi năm, doanh nghiệp cung ứng gần 200.000 lít nước mắm ra thị trường, tăng gấp đôi so với trước đây. Sản phẩm hiện đã có mặt tại nhiều siêu thị và cửa hàng lớn trong và ngoài tỉnh.

Để xây dựng thương hiệu bền vững, ngay từ khâu đầu vào, doanh nghiệp đặc biệt chú trọng lựa chọn nguồn nguyên liệu chất lượng từ người dân địa phương, đồng thời cải tiến bao bì theo hướng hiện đại, bắt mắt. Nhờ đó, sản phẩm ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng và lựa chọn. Hiện công ty đang tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí để đề nghị công nhận sản phẩm OCOP 5 sao.

Cùng với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các chủ thể OCOP tại Thanh Hóa ngày càng nâng cao ý thức duy trì và phát triển sản phẩm sau khi đạt chuẩn. Việc đầu tư máy móc, chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng chỉ dẫn địa lý, đăng ký nhãn hiệu và thiết kế bao bì hiện đại được chú trọng, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.

Nhờ đó, sản phẩm OCOP Thanh Hóa ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường, không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn từng bước vươn ra thị trường quốc tế. Hiện đã có 23 sản phẩm được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu.

Trên địa bàn tỉnh hiện đã hình thành nhiều vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất OCOP như vùng sachi của Công ty CP Thương mại phát triển Châu Anh tại xã Lương Sơn; vùng mắc ca của HTX Mắc ca Thành Phát tại xã Thượng Ninh; hay vùng cà gai leo của HTX Nông dược Sống Hạnh Phúc tại xã Cẩm Thạch…

Để tiếp tục nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP, tỉnh Thanh Hóa đang tăng cường hỗ trợ các địa phương và chủ thể sản xuất trong quy hoạch vùng nguyên liệu, chuyển giao khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số vào truy xuất nguồn gốc, đồng thời ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi cho các vùng sản xuất tập trung.

Bên cạnh đó, mô hình liên kết “4 nhà” gồm Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân cũng được khuyến khích nhằm xây dựng chuỗi sản xuất và tiêu thụ bền vững cho sản phẩm OCOP.

Việc phát triển vùng nguyên liệu không chỉ giúp doanh nghiệp và hợp tác xã chủ động nguồn cung mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây được xem là nền tảng quan trọng để các sản phẩm OCOP của Thanh Hóa tiếp tục phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và đủ sức cạnh tranh trên thị trường.

Diễm Phước