TP Hồ Chí Minh: Đưa pháp luật thành “lá chắn” bảo vệ người lao động

Đưa pháp luật đến gần hơn với người lao động

Ngày 6/9, tại Khu công nghiệp Tân Tạo, Công an TP.HCM phối hợp Liên đoàn Lao động TP.HCM tổ chức Ngày hội “Công nhân với pháp luật và an ninh, trật tự năm 2026”.

Giữa không gian vốn quen thuộc với nhịp độ sản xuất và những ca làm việc nối tiếp, ngày hội đã mang đến một cách tiếp cận gần gũi hơn đối với công tác tuyên truyền pháp luật. Những quy định tưởng chừng khô khan được chuyển tải thông qua các gian hàng trực quan, trò chơi tương tác, tình huống thực tế và hoạt động tư vấn, hướng dẫn cụ thể.

Chương trình tập trung vào những vấn đề gắn chặt với đời sống của công nhân, người lao động như phòng ngừa tội phạm, phòng chống ma túy, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, an ninh trên không gian mạng và các thủ tục hành chính liên quan đến cư trú.

Đây là một trong hai chương trình tuyên truyền trọng điểm được triển khai trong tháng 9 tại các khu công nghiệp trên địa bàn TP.HCM. Chương trình còn lại dự kiến được tổ chức tại phường Phú Mỹ vào ngày 27/9.

Điểm đáng chú ý là cách thức tổ chức không dừng lại ở việc phổ biến thông tin theo lối truyền thống. Các gian hàng tuyên truyền được thiết kế để người lao động có thể trực tiếp tìm hiểu kiến thức, trao đổi với lực lượng chức năng và tiếp cận những nội dung thiết thực.

Từ hướng dẫn thủ tục hành chính, đăng ký cư trú đến phổ biến kiến thức phòng chống ma túy, nhận diện biển báo giao thông, mỗi hoạt động đều hướng đến mục tiêu giúp người lao động dễ tiếp thu và có thể vận dụng ngay vào cuộc sống.

Không khí ngày hội càng trở nên sôi nổi với phần thi “Rung chuông vàng”, nơi công nhân cùng thử sức với những câu hỏi liên quan đến trật tự, an toàn giao thông. Thay vì tiếp nhận kiến thức một cách thụ động, người tham gia được trực tiếp suy nghĩ, lựa chọn và ghi nhớ thông tin thông qua hình thức tương tác.

Những video cảnh báo về tai nạn giao thông và các tình huống phòng ngừa tội phạm cũng được trình chiếu, góp phần đưa những nguy cơ vốn có thể xảy ra trong đời sống trở nên cụ thể hơn.

Đó chính là giá trị của phương pháp tuyên truyền trực quan: pháp luật không còn là những điều khoản xa vời mà được nhìn nhận thông qua những câu chuyện, tình huống mà mỗi người có thể gặp trên đường đi làm, khi sử dụng mạng xã hội, giao dịch trực tuyến hoặc trong các mối quan hệ hằng ngày.

Từ nhận diện nguy cơ đến xây dựng môi trường làm việc an toàn

Trong đời sống hiện đại, người lao động đang phải đối diện với không ít nguy cơ mới. Tội phạm ma túy ngày càng có những hình thức ngụy trang tinh vi; lừa đảo trên không gian mạng liên tục biến đổi phương thức; những chiêu trò giả danh cơ quan chức năng, đơn vị giao hàng hay dụ dỗ chuyển tiền có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Bởi vậy, nâng cao nhận thức không chỉ dừng lại ở việc “biết luật”, mà quan trọng hơn là giúp người lao động có khả năng nhận diện nguy cơ và biết cách ứng xử phù hợp trước những tình huống cụ thể.

Anh Huỳnh Thanh Toàn, công nhân đang làm việc tại Khu công nghiệp Tân Tạo cho biết: "Chương trình này thật sự có ý nghĩa và hiệu quả đối với công nhân chúng tôi. Trước đây, chúng tôi còn khá mơ hồ về các loại ma túy được ngụy trang tinh vi, dưới nhiều hình thức mà chúng tôi khó nhận biết được. Nhờ có chương trình này, chúng tôi được các đồng chí công an hướng dẫn, giúp chúng tôi cách nhận biết và phòng tránh, để không bị kẻ xấu lợi dụng...".

Câu chuyện của anh Toàn cũng phản ánh một thực tế: trong cuộc sống hiện nay, thiếu thông tin hoặc thiếu kỹ năng nhận diện nguy cơ có thể khiến bất kỳ ai trở thành mục tiêu của các đối tượng xấu.

Không chỉ ma túy, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng cũng nhận được sự quan tâm lớn của công nhân tham gia chương trình. Những tình huống giả danh, dụ dỗ giao hàng, yêu cầu chuyển tiền hoặc sử dụng thủ đoạn thao túng tâm lý được đưa ra phân tích để người lao động nhận diện và có cách xử lý phù hợp.

Thực tế cho thấy, tội phạm công nghệ cao thường đánh vào tâm lý chủ quan, sự thiếu thông tin hoặc trạng thái hoang mang của nạn nhân. Một cuộc gọi giả danh, một đường link không rõ nguồn gốc hay một yêu cầu chuyển tiền được tạo dựng với vẻ ngoài đáng tin cậy đều có thể trở thành chiếc bẫy.

Vì thế, mỗi kiến thức được trang bị tại ngày hội không chỉ có ý nghĩa đối với cá nhân người tham gia. Khi một công nhân biết cách nhận diện thủ đoạn lừa đảo, cảnh giác với ma túy hay tuân thủ các quy định về an toàn giao thông, họ còn có thể chia sẻ kiến thức đó với đồng nghiệp, người thân và cộng đồng xung quanh.

Theo ban tổ chức, việc kết hợp tuyên truyền trực tiếp với trò chơi, hình ảnh và các tình huống thực tế nhằm tạo điều kiện để người lao động dễ tiếp thu, ghi nhớ và vận dụng kiến thức trong cuộc sống.

Cách làm này cũng cho thấy yêu cầu đổi mới trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đối tượng tiếp nhận không chỉ cần được cung cấp thông tin mà cần được đặt vào vị trí trung tâm, được tương tác, trao đổi và giải đáp những vấn đề mình thực sự quan tâm.

Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền pháp luật, ban tổ chức đã trao 50 phần quà hỗ trợ công nhân có hoàn cảnh khó khăn. Những phần quà tuy không chỉ mang giá trị vật chất mà còn thể hiện sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan chức năng và tổ chức Công đoàn đối với đời sống người lao động.

Việc lồng ghép các hoạt động an sinh xã hội với tuyên truyền pháp luật đã tạo nên một không gian gần gũi, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa lực lượng chức năng, tổ chức Công đoàn và đội ngũ công nhân.

Xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định không thể chỉ dựa vào các biện pháp quản lý hay sự vào cuộc của cơ quan chức năng. Quan trọng hơn, mỗi người lao động cần trở thành một chủ thể chủ động trong việc bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Một công nhân hiểu luật sẽ biết bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Một người có kỹ năng nhận diện tội phạm sẽ giảm nguy cơ trở thành nạn nhân. Một cộng đồng người lao động có ý thức chấp hành pháp luật sẽ góp phần tạo nên môi trường sản xuất ổn định, an toàn và văn minh.

Theo hướng đó, Ngày hội “Công nhân với pháp luật và an ninh, trật tự năm 2026” mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một chương trình tuyên truyền.

Đó là quá trình từng bước đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống công nhân; biến kiến thức thành kỹ năng và biến nhận thức thành hành động.

Trong một xã hội đang chuyển động nhanh cùng sự phát triển của công nghệ và những thách thức mới về an ninh, trật tự, “lá chắn” hiệu quả nhất không chỉ là sự hiện diện của lực lượng chức năng mà còn là ý thức, hiểu biết và khả năng tự bảo vệ của mỗi người dân.

Với công nhân, người lao động là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, việc được trang bị một “lá chắn” pháp luật vững chắc chính là nền tảng để họ yên tâm lao động, sản xuất và xây dựng cuộc sống.

Và khi kiến thức pháp luật được lan tỏa từ từng khu công nghiệp, từng doanh nghiệp đến mỗi gia đình, những “lá chắn” nhỏ ấy sẽ cùng góp phần tạo nên một môi trường xã hội an toàn, ổn định và phát triển bền vững.

Hải Phong - Bạch Dương