UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch số 488/KH-UBND về triển khai thực hiện Chương trình “Đẩy mạnh các hoạt động học tập suốt đời trong công nhân lao động tại các doanh nghiệp đến năm 2030”, giai đoạn 2026 - 2030. Kế hoạch hướng đến việc tạo môi trường học tập thường xuyên, thuận lợi để công nhân có thể vừa làm việc, vừa cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động.

Học tập để nâng cao tay nghề, thích ứng với chuyển đổi số

Một trong những mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng sống cho công nhân. Theo đó, đến năm 2030, thành phố phấn đấu có 75% công nhân được tham gia các chương trình đào tạo nhằm nâng cao tay nghề, bổ sung và cập nhật kỹ năng nghề nghiệp.

Không chỉ chú trọng chuyên môn, người lao động còn được trang bị những kỹ năng thiết yếu phục vụ công việc và cuộc sống. Thành phố đặt mục tiêu 75% công nhân được bồi dưỡng về tác phong công nghiệp, ứng xử văn hóa, an toàn giao thông và kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra ngày càng sâu rộng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, năng lực số của người lao động được xác định là một yêu cầu quan trọng. Kế hoạch đặt mục tiêu 65% công nhân được phổ biến kiến thức về công nghệ thông tin, công nghệ số; có khả năng khai thác Internet an toàn để tìm kiếm thông tin và phục vụ học tập trực tuyến.

Đối với công nhân đang làm việc tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, yêu cầu còn cao hơn khi tỷ lệ lao động có kỹ năng nghề gắn với năng lực số phải đạt 75%. Đây được xem là nền tảng để người lao động chủ động thích ứng với công nghệ mới, quy trình sản xuất hiện đại và những yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.

Cùng với đó, thành phố phấn đấu có 50% công nhân lao động đạt danh hiệu “Công dân học tập”. Mục tiêu này không chỉ hướng đến việc nâng cao trình độ chuyên môn mà còn từng bước hình thành thói quen tự học, học thường xuyên và học suốt đời trong lực lượng công nhân.

Tạo môi trường để công nhân có điều kiện học tập

Để các mục tiêu trên đi vào thực chất, TP. Hồ Chí Minh đề ra nhiều giải pháp gắn hoạt động học tập với điều kiện làm việc và nhu cầu thực tế của công nhân. Trong đó, các lớp đào tạo nghề lưu động sẽ được tổ chức theo hình thức cuốn chiếu tại các khu công nghiệp, giúp người lao động thuận lợi hơn trong việc tiếp cận chương trình đào tạo.

Thành phố ưu tiên chuẩn hóa đội ngũ quản lý chuyền, tổ trưởng để lực lượng này trở thành những hạt nhân trong quá trình đào tạo, hướng dẫn và lan tỏa tinh thần học tập tại nơi làm việc.

Đáng chú ý, doanh nghiệp được khuyến khích đưa nội dung bố trí thời gian và kinh phí hỗ trợ công nhân học tập vào Thỏa ước lao động tập thể. Cách làm này nhằm từng bước tạo cơ chế để việc học không còn là hoạt động riêng lẻ mà trở thành một phần trong môi trường lao động.

Kết quả học tập trực tuyến, kết quả kiểm tra tay nghề cũng được định hướng sử dụng làm căn cứ để doanh nghiệp xem xét thi đua, nâng bậc thợ và điều chỉnh thu nhập cho người lao động. Qua đó, việc học tập được gắn trực tiếp với cơ hội phát triển nghề nghiệp, thu nhập và vị trí việc làm của công nhân.

Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thành phố định hướng xây dựng không gian tự học ứng dụng công nghệ số, huy động thêm các nguồn lực xã hội hóa và tài trợ công nghệ. Đây là giải pháp nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, nhất là đối với những nơi còn hạn chế về điều kiện tổ chức đào tạo tại chỗ.

Không chỉ dừng lại ở người lao động, tinh thần học tập còn được mở rộng đến phạm vi gia đình công nhân. Hội Khuyến học thành phố phối hợp với Liên đoàn Lao động thành phố và Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố sẽ đề xuất các giải thưởng, danh hiệu “Gia đình công nhân học tập”. Những gia đình có cả cha và mẹ là công nhân tích cực học tập, nâng cao tay nghề, đồng thời con cái đạt thành tích tốt trong học tập sẽ được thành phố xem xét trao học bổng trực tiếp cho con và tặng gói bảo hiểm sức khỏe cho cha mẹ.

Kế hoạch cũng xác định rõ việc huy động và sử dụng nguồn lực để bảo đảm tính khả thi. Kinh phí triển khai sẽ được lồng ghép từ ngân sách nhà nước, nguồn tài chính công đoàn và nguồn trích lập quỹ học nghề hợp pháp của doanh nghiệp.

Việc triển khai chương trình học tập suốt đời trong công nhân lao động vì vậy không chỉ nhằm bổ sung kiến thức hay nâng cao tay nghề trước mắt. Quan trọng hơn, đây là giải pháp tạo dựng một lực lượng lao động có khả năng tự học, tự thích ứng và chủ động trước những biến đổi của công nghệ, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.

Việt Hùng - Bạch Dương