Từ diễn đàn quốc tế đến mạng lưới liên kết tăng trưởng

Phát biểu tại phiên bế mạc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tối 28/10, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, thành công của diễn đàn không chỉ nằm ở quy mô tổ chức hay số lượng đại biểu tham dự, mà quan trọng hơn là những nhận thức chiến lược, kết nối thực chất và cơ hội hợp tác được mở ra. Trong bối cảnh kinh tế thế giới chuyển dịch sâu sắc, giá trị của các diễn đàn quốc tế cần được đo bằng khả năng chuyển hóa đối thoại thành hành động, tạo ra động lực phát triển mới.

Với chủ đề “Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu”, diễn đàn năm nay quy tụ hơn 1.500 đại biểu chính thức đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Qua 4 ngày làm việc với hơn 20 phiên thảo luận chuyên sâu, cùng nhiều giải pháp công nghệ tiên phong được giới thiệu, sự kiện tạo không gian trao đổi đa chiều giữa các nhà hoạch định chính sách, tổ chức quốc tế, tập đoàn đa quốc gia, mạng lưới đổi mới sáng tạo và cộng đồng doanh nghiệp.

Từ những trao đổi tại diễn đàn, một vấn đề có ý nghĩa chiến lược được đặt ra: Bản đồ tăng trưởng toàn cầu đang thay đổi, trong đó khả năng kết nối xuyên biên giới ngày càng ảnh hưởng đến vị thế của các trung tâm kinh tế. Lợi thế cạnh tranh của một đô thị không còn chỉ được quyết định bởi quy mô thị trường, hạ tầng hay nguồn lực sẵn có, mà còn phụ thuộc vào năng lực kết nối tri thức, công nghệ, dòng vốn, nhân tài và các mạng lưới sản xuất quốc tế.

Trong cấu trúc kinh tế mới, các siêu đô thị và tập đoàn lớn có thể trở thành những đầu mối tổ chức, điều phối chuỗi giá trị vượt ra ngoài giới hạn địa lý truyền thống. Vì vậy, muốn gia tăng sức ảnh hưởng trong khu vực và thế giới, mỗi đô thị cần chủ động tham gia vào các mạng lưới hợp tác, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và đưa thành tựu khoa học – công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với TP.HCM, đây vừa là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, vừa là cơ hội định vị lại vai trò trong mạng lưới kinh tế khu vực và toàn cầu. Thành phố xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là những nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng đến tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.

Tư duy hội nhập cũng được đặt trong yêu cầu mới: Không chỉ tìm kiếm từng dự án đầu tư hay cơ hội thương mại riêng lẻ, mà phải tiến tới xây dựng các mạng lưới liên kết chiến lược, cùng tham gia định hình chuỗi giá trị và tạo lập động lực phát triển dài hạn.

Theo định hướng này, TP.HCM mong muốn phát huy vai trò cầu nối giữa các trung tâm kinh tế lớn, thúc đẩy hợp tác trên những trục liên kết từ Đông Bắc Á, ASEAN đến Mỹ và châu Đại Dương. Thành phố đồng thời chú trọng kết nối doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp vừa và nhỏ, công nghiệp hỗ trợ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhất là trong các lĩnh vực sản xuất thông minh, logistics, chuyển đổi xanh và kinh tế số.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là thu hút thêm nguồn lực bên ngoài, mà còn nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế. Doanh nghiệp Việt Nam cần có điều kiện tiếp cận công nghệ, cải thiện năng suất, gia tăng giá trị sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hội nhập vì thế phải gắn với năng lực làm chủ công nghệ, phát triển thị trường và củng cố sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Ba đột phá hiện thực hóa khát vọng đô thị toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 diễn ra trong năm TP.HCM kỷ niệm 50 năm chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đánh dấu một cột mốc có ý nghĩa trong hành trình phát triển của Thành phố. Sau nửa thế kỷ khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế và trung tâm phát triển năng động của cả nước, TP.HCM đứng trước yêu cầu tiếp tục đổi mới để mở rộng không gian tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển và gia tăng vị thế quốc tế.

Tại diễn đàn, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định tầm nhìn đưa Thành phố trở thành đô thị toàn cầu, thông minh và bền vững trong nửa thế kỷ tới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố xác định ba trọng tâm đột phá gồm đổi mới thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hội nhập chiến lược.

Trước hết, đổi mới thể chế được xem là điều kiện mở đường cho các mô hình phát triển mới. Thành phố định hướng tiên phong thí điểm những cơ chế đột phá nhằm thúc đẩy khoa học – công nghệ, tạo môi trường thuận lợi để các ý tưởng sáng tạo, mô hình kinh doanh và phương thức quản trị mới được hình thành, thử nghiệm và phát huy hiệu quả. Thể chế cần vừa tạo không gian cho sáng tạo, vừa bảo đảm nguồn lực được phân bổ và sử dụng hiệu quả.

Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế là yêu cầu cấp thiết trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức. Công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được vận hành, làm chủ và ứng dụng hiệu quả. Do đó, Thành phố cần chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng thích ứng với công nghệ mới, đáp ứng yêu cầu của các ngành kinh tế hiện đại và môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Thứ ba, hội nhập chiến lược cần được thúc đẩy thông qua hợp tác công – tư, thu hút nguồn lực quốc tế vào nghiên cứu và phát triển (R&D), cùng các lĩnh vực công nghệ cao. Việc kết nối các định chế tài chính, nhà đầu tư, doanh nghiệp lớn với các chương trình phát triển của Thành phố sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận vốn, tri thức và công nghệ, đồng thời tạo điều kiện hình thành những hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa.

Ba trọng tâm này có mối quan hệ bổ trợ chặt chẽ. Thể chế tạo hành lang cho đổi mới; nguồn nhân lực quyết định khả năng tiếp thu và làm chủ công nghệ; còn hội nhập chiến lược giúp Thành phố mở rộng mạng lưới hợp tác, huy động nguồn lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Sự kết hợp đồng bộ sẽ tạo nền tảng để chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.

Một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra sau diễn đàn là chuyển những cam kết, sáng kiến và cơ hội hợp tác thành các chương trình, dự án cụ thể. Các kết nối giữa chính quyền với doanh nghiệp, giữa nhà đầu tư với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, giữa cơ sở nghiên cứu và khu vực sản xuất cần được tiếp tục củng cố, gắn với mục tiêu, nguồn lực và khả năng triển khai rõ ràng.

Việc Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đồng hành cùng sự kiện, mở ra triển vọng đưa Diễn đàn Kinh tế Mùa thu trở thành một mắt xích thường niên trong mạng lưới đối thoại kinh tế toàn cầu của tổ chức này, cũng tạo thêm cơ hội để TP.HCM mở rộng quan hệ hợp tác và nâng cao khả năng kết nối quốc tế.

Diễn đàn khép lại, nhưng hiệu quả của những kết nối sẽ được thể hiện qua các chuyển động trong thực tiễn. Khát vọng đô thị toàn cầu không chỉ được khẳng định bằng quy mô kinh tế hay sự hiện diện tại các sự kiện quốc tế, mà phải được chứng minh bằng năng lực đổi mới, chất lượng nguồn nhân lực, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và tính bền vững của quá trình phát triển.

Từ diễn đàn năm 2026, TP.HCM gửi đi thông điệp về một đô thị chủ động hội nhập, coi tri thức và công nghệ là động lực, hợp tác là phương thức kiến tạo tương lai và hiệu quả hành động là thước đo của cam kết. Khi những sáng kiến được chuyển hóa thành giá trị thực chất, Thành phố sẽ có thêm nền tảng để nâng cao vị thế trong mạng lưới kinh tế toàn cầu, đồng thời đóng góp tích cực vào việc hình thành những động lực tăng trưởng mới của khu vực và thế giới.

Việt Hùng - Bạch Dương