Kết nối “ba nhà”, đưa đổi mới sáng tạo vào thực tiễn

Chiều 22/10, B71 Vietnam thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và Trường Đại học Văn Lang (VLU) tổ chức ra mắt Nền tảng Đổi mới sáng tạo 84X. Sự kiện có sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ, Tổng Lãnh sự Singapore tại TP.HCM Pang Te Cheng cùng khoảng 1.000 đại biểu đến từ các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, quỹ đầu tư, trường đại học và cộng đồng sinh viên.

Sự ra đời của 84X được kỳ vọng tạo thêm động lực cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố, thông qua việc tăng cường kết nối giữa nghiên cứu học thuật, nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và định hướng phát triển kinh tế - xã hội. Điểm nhấn của mô hình là chuyển trọng tâm từ phát triển ý tưởng đơn thuần sang thử nghiệm giải pháp, đánh giá hiệu quả và tiến tới thương mại hóa sản phẩm.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh ý nghĩa của nền tảng trong việc hiện thực hóa mô hình hợp tác “ba nhà”, gồm Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Theo đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường và định hướng phát triển; trường đại học cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, tri thức và kết quả nghiên cứu; trong khi doanh nghiệp xác định những vấn đề thực tiễn cần được giải quyết bằng công nghệ.

Theo lãnh đạo Thành phố, trong số 42 chương trình vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo và tăng tốc khởi nghiệp đang có tại TP.HCM, 84X thuộc nhóm 20 chương trình có sự tham gia của trường đại học, nhóm 15 chương trình theo định hướng chuyên đề và nhóm 5 chương trình có đối tác quốc tế uy tín ngay từ đầu. Những lợi thế này tạo điều kiện để nền tảng phát huy vai trò kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, sự hợp tác giữa Đại học Quốc gia Singapore và Trường Đại học Văn Lang mở ra cơ hội phát triển 84X theo mô hình Living Lab, tức phòng thí nghiệm thực tế. Tại đây, sinh viên có thể tham gia trải nghiệm, thử nghiệm và đưa ra phản hồi đối với các giải pháp công nghệ, qua đó giúp ý tưởng được hoàn thiện dựa trên nhu cầu và điều kiện sử dụng thực tế.

Cách tiếp cận này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, đồng thời tạo môi trường để sinh viên, nhà sáng lập và doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết các bài toán kinh doanh. Thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu hoặc trình diễn công nghệ, các sáng kiến có cơ hội được kiểm chứng hiệu quả, xác định khả năng triển khai và tìm kiếm thị trường phù hợp.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ cho biết Thành phố sẵn sàng đặt hàng các giải pháp đổi mới sáng tạo trong những lĩnh vực trọng điểm như tài chính tiêu dùng và bán lẻ. Việc xuất phát từ nhu cầu cụ thể sẽ giúp các nhóm nghiên cứu, startup và doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào những vấn đề có khả năng ứng dụng cao.

Thành phố kỳ vọng những sản phẩm đầu tiên từ nền tảng 84X sẽ xuất hiện trong quý I/2027. Đây được xem là mục tiêu quan trọng nhằm kiểm chứng hiệu quả vận hành của mô hình, đồng thời tạo tiền đề mở rộng các chương trình hợp tác trong thời gian tiếp theo.

Thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và vươn ra quốc tế

Đánh giá về ý nghĩa của 84X, Tổng Lãnh sự Singapore tại TP.HCM Pang Te Cheng cho rằng nền tảng là minh chứng cho việc chuyển hóa những cam kết và khát vọng hợp tác thành hành động cụ thể. Việt Nam có lợi thế về quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng, trong khi Singapore sở hữu thế mạnh về kết nối và năng lực thương mại hóa. Sự kết hợp giữa những lợi thế bổ trợ này có thể tạo ra giá trị lớn hơn cho cả hai bên.

Ông Edward Lim, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam của Đơn vị Đổi mới sáng tạo và Doanh nghiệp thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUSX), nhận định đổi mới sáng tạo cần sự tham gia đồng bộ của nhiều chủ thể. Doanh nghiệp đưa ra bài toán thực tế, trường đại học cung cấp nhân lực và nghiên cứu, còn Nhà nước tạo dựng môi trường thuận lợi để các nguồn lực phối hợp hiệu quả.

Theo ông Edward Lim, 84X được thiết kế như một cơ chế vận hành thực tiễn, kết nối startup từ Việt Nam, Singapore và Nhật Bản với những bài toán kinh doanh cụ thể. Hiệu quả của chương trình được đánh giá thông qua kết quả thử nghiệm và khả năng thương mại hóa, thay vì chỉ dựa trên số lượng ý tưởng được hình thành.

Nền tảng được xây dựng với ba trụ cột chính, gồm 84X Develop tập trung phát triển nhân tài; 84X Connect thúc đẩy kết nối, hình thành ý tưởng; và 84X Accelerate hỗ trợ tăng tốc startup. Ba cấu phần này tạo thành chuỗi hoạt động liên kết từ phát triển nguồn nhân lực, kết nối nhu cầu đến thử nghiệm và đưa sản phẩm ra thị trường.

Trong đó, chương trình 84X Accelerate dự kiến tuyển chọn 10 startup có sản phẩm thương mại đến từ Việt Nam, Singapore và Nhật Bản tham gia chương trình tăng tốc kéo dài 12 tuần. Các startup sẽ được kết nối với doanh nghiệp để thử nghiệm giải pháp, tìm kiếm cơ hội đầu tư và thúc đẩy thương mại hóa.

Một điểm đáng chú ý là chương trình không thu phí tham gia, không yêu cầu startup chuyển nhượng cổ phần và không giữ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm của các startup. Cơ chế này góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận nguồn lực hỗ trợ, tập trung hoàn thiện sản phẩm và mở rộng cơ hội kinh doanh. Ngân hàng UOB Việt Nam và Tập đoàn Wilmar CLV là những đơn vị đầu tiên đưa ra bài toán thực tiễn cho nền tảng.

Mô hình hoạt động của 84X cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, nhà khoa học là nhân tố quyết định và Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt.

Nền tảng kế thừa thỏa thuận hợp tác giữa Trường Đại học Văn Lang và NUSX được công bố tại Diễn đàn Kết nối Công nghệ Việt Nam – Singapore lần thứ nhất vào tháng 5/2026. Trên cơ sở hợp tác này, 84X hướng đến thử nghiệm các giải pháp tại Việt Nam, sau đó mở rộng khả năng ứng dụng ra thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh TP.HCM đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế số, việc hình thành những cơ chế kết nối hiệu quả giữa trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có ý nghĩa quan trọng. Nếu vận hành hiệu quả, 84X không chỉ hỗ trợ startup rút ngắn quá trình đưa sản phẩm ra thị trường mà còn góp phần nâng cao năng lực ứng dụng nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và thu hút nguồn lực quốc tế.

Kỳ vọng về những sản phẩm đầu tiên trong quý I/2027 vì vậy không chỉ là mục tiêu trước mắt của một nền tảng mới, mà còn là phép thử đối với mô hình hợp tác “ba nhà” trong thực tiễn. Từ những bài toán cụ thể của doanh nghiệp, TP.HCM hướng đến xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu thị trường, tạo ra giá trị kinh tế và từng bước nâng cao vị thế của Thành phố trong mạng lưới đổi mới sáng tạo khu vực và quốc tế.

Việt Hùng - Bạch Dương