Thị trường tỷ đô và sức hút không hồi kết
Theo báo cáo của Fortune Business Insight, quy mô thị trường trà sữa toàn cầu dự kiến tăng từ 2,89 tỷ USD năm 2023 lên 3,12 tỷ USD năm 2024, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 7,9%. Đến năm 2028, con số này được dự báo chạm mốc 4,29 tỷ USD. Riêng tại Đông Nam Á, thị trường trà sữa đã tạo ra doanh thu gần 3,7 tỷ USD, trong đó Việt Nam đứng thứ 3 khu vực với mức chi tiêu khoảng 360 triệu USD mỗi năm — tương đương 8.500 tỷ đồng. Những con số này không chỉ phản ánh sức tiêu thụ mà còn cho thấy mức độ cạnh tranh giữa các thương hiệu đang ngày càng trở nên khốc liệt.
Phụ nữ chiếm 53% lượng tiêu thụ trà sữa tại Việt Nam, trong khi nhóm tuổi từ 15 đến 22 chiếm 35% tổng lượng khách hàng. Đây là lý do vì sao các thương hiệu liên tục đổi mới hương vị, topping và thiết kế bao bì để chinh phục tệp khách hàng trẻ vốn có thị hiếu thay đổi nhanh. Cuộc đua không đơn giản chỉ là bán một ly nước ngon — đó là cuộc chiến về bản sắc thương hiệu và trải nghiệm cảm xúc.
Những thương hiệu đang định hình cuộc chơi tỷ đô
Chun Shui Tang
Mọi câu chuyện về trà sữa đều phải bắt đầu từ Chun Shui Tang. Thành lập năm 1983 tại Đài Trung, Đài Loan dưới tên Yanghsien Tea Shop, đây là thương hiệu được ghi nhận là nơi khai sinh ra trà sữa trân châu — thức uống đã thay đổi hoàn toàn bản đồ đồ uống toàn cầu. Sự kết hợp giữa trà truyền thống, sữa và những viên trân châu dai mềm không chỉ tạo ra một hương vị mới mà còn tạo ra một nghi thức uống hoàn toàn khác biệt. Ngày nay, Chun Shui Tang vẫn giữ nguyên công thức gốc, không gian ấm cúng và menu kết hợp đồ ăn nhẹ truyền thống Đài Loan, trở thành điểm đến mang tính biểu tượng cho những ai muốn trải nghiệm trà sữa theo đúng nghĩa nguyên bản nhất.
Koi Thé
Ra đời năm 2006 cũng tại Đài Loan, Koi Thé xây dựng tên tuổi dựa trên triết lý đơn giản nhưng khắt khe: nguyên liệu phải tốt nhất. Bột sữa béo ngậy, hương vị đặc trưng và thiết kế ly độc đáo đã biến Koi Thé thành thương hiệu được nhận diện ngay từ cái nhìn đầu tiên. Tại nhiều thị trường châu Á, xếp hàng chờ mua một ly Koi Thé là chuyện bình thường — bởi vì người ta không chỉ mua đồ uống, họ mua cả trải nghiệm thẩm mỹ gắn liền với nó.
Gong Cha
Gong Cha thành lập năm 2006 tại Đài Loan, nổi bật với cam kết chế biến trân châu, trái cây và topping trực tiếp tại từng cửa hàng thay vì sử dụng nguyên liệu công nghiệp. Chính sự tươi mới này đã giúp Gong Cha mở rộng nhanh chóng và giữ vững lượng khách trung thành ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam — nơi thương hiệu này đã trở thành lựa chọn quen thuộc của người trẻ đô thị.
Sharetea
Sharetea có lịch sử lâu dài nhất trong số các thương hiệu trà sữa hiện đại, được thành lập năm 1992. Không bằng lòng với thị trường châu Á, Sharetea đã chinh phục những thị trường khó tính như Bắc Mỹ, châu Âu, đồng thời hiện diện vững chắc tại Singapore và Hong Kong. Với hơn 500 cửa hàng trên toàn thế giới, Sharetea là minh chứng cho thấy trà sữa có khả năng vượt qua rào cản văn hóa nếu được định vị đúng cách.
Ding Tea
Tên thương hiệu Ding Tea lấy cảm hứng từ tiếng chuông ngân trong các ngôi đền Đài Loan — gợi lên sự trong trẻo và truyền thống. Thành lập năm 2004, Ding Tea được yêu thích tại Việt Nam nhờ khả năng cân bằng hoàn hảo giữa vị trà và vị sữa, tạo ra một hương vị không quá ngọt, không quá đậm. Với đa dạng topping từ trân châu đến thạch và trái cây tươi, Ding Tea tạo được sự linh hoạt cho người dùng trong việc tùy chỉnh ly nước theo khẩu vị riêng.
Tiger Sugar
Ra đời năm 2017, Tiger Sugar là thương hiệu trẻ nhất trong danh sách nhưng tạo được dấu ấn đặc biệt nhờ một chi tiết nhìn thấy bằng mắt: những vệt đường caramel nâu sẫm chảy dọc theo thành ly, tạo nên hoa văn giống sọc hổ. Không chỉ đẹp khi chụp ảnh, loại caramel đặc biệt này còn tạo ra hương vị ngọt sâu, béo và khói nhẹ — hoàn toàn khác biệt so với các dòng trà sữa thông thường. Đây là ví dụ điển hình cho thấy một chi tiết sáng tạo nhỏ có thể tạo nên lợi thế cạnh tranh lớn.
ChaTraMue
ChaTraMue mang đến một góc nhìn khác biệt trong thế giới trà sữa khi khai thác chiều sâu của văn hóa trà Thái Lan. Với hương vị đậm đà, tự nhiên và công thức pha chế truyền thống được gìn giữ cẩn thận, thương hiệu này đã vượt ra ngoài biên giới Thái Lan và được đón nhận nhiệt tình tại Việt Nam. ChaTraMue cũng liên tục mở rộng thực đơn với trà trái cây và trà sữa matcha, đáp ứng thị hiếu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.
Chagee
Chagee là cái tên khiến cả ngành đồ uống phải để ý. Thành lập năm 2017 tại Vân Nam, Trung Quốc, thương hiệu này tăng trưởng với tốc độ đáng kinh ngạc: hơn 3.500 cửa hàng tại Trung Quốc, gần 70 triệu thành viên đăng ký ứng dụng và doanh thu 5,8 tỷ NDT chỉ trong quý 1 năm 2024. Hiện tổng số cửa hàng toàn cầu của Chagee đã đạt 4.500, với làn sóng mở rộng mạnh mẽ vào Đông Nam Á. Việt Nam được cho là nằm trong tầm ngắm tiếp theo — và nếu điều đó xảy ra, cuộc cạnh tranh trên thị trường nội địa chắc chắn sẽ càng thêm sôi động.
Phúc Long
Câu chuyện của Phúc Long bắt đầu từ năm 1968 tại Đà Lạt — trước cả khi khái niệm "trà sữa thương hiệu" tồn tại. Từ một thương hiệu trà truyền thống, Phúc Long đã chuyển mình thành chuỗi đồ uống hiện đại với công nghệ chế biến đạt chuẩn an toàn thực phẩm. Hương vị đặc trưng của trà Phúc Long — đậm đà nhưng thanh thoát — là thứ mà nhiều đối thủ nước ngoài khó lòng sao chép, bởi nó gắn liền với vùng nguyên liệu và bí quyết pha chế tích lũy qua hàng thập kỷ.
Tocotoco và Phê La
Tocotoco, ra mắt năm 2013, là thương hiệu Việt đầu tiên xây dựng được mô hình chuỗi trà sữa phủ rộng với menu đa dạng từ trà truyền thống đến thức uống sáng tạo. Trong khi đó, Phê La — ra đời tháng 3/2021 — chọn hướng đi khác biệt khi đặt trọng tâm vào trà ô long Lâm Đồng, khai thác nguyên liệu bản địa để tạo nên dòng sản phẩm mang đậm bản sắc Việt. Chỉ sau vài năm, Phê La đã có hơn 35 cửa hàng trên toàn quốc và đạt doanh thu vượt qua nhiều đối thủ ngoại — một minh chứng cho thấy người tiêu dùng Việt sẵn sàng trả tiền cho chất lượng nếu thương hiệu xây dựng được câu chuyện đủ thuyết phục.
Thị trường trà sữa toàn cầu đang ở giai đoạn mà cạnh tranh không còn chỉ là chuyện hương vị. Đó là cuộc chiến về bản sắc, chiến lược mở rộng và khả năng thích ứng với từng thị trường địa phương. Những thương hiệu trụ vững không nhất thiết là những thương hiệu ra đời sớm nhất — mà là những thương hiệu hiểu rõ mình đang bán gì ngoài một ly nước.
Bảo An