Đông đảo người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm hành chính công xã Trà Tập.
Sáp nhập hành chính và cách làm phù hợp với địa bàn miền núi
Xã Trà Tập được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Trà Cang và Trà Tập của huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam trước đây. Sau sáp nhập, xã có diện tích tự nhiên lớn với 183 km², nhiều thôn nằm cách trung tâm xã từ 15 đến hơn 30 km, giao thông đi lại khó khăn, thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, sạt lở đất. Với đặc thù đó, mọi chủ trương, quyết định điều hành nếu không kịp thời, không sát thực tế đều dễ tạo ra độ trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà Tập Hà Ra Diêu, khó khăn lớn nhất trong giai đoạn đầu sau sáp nhập không nằm ở việc thiếu quy định hay cơ chế mà ở chỗ phải tổ chức bộ máy mới vận hành thông suốt ngay từ đầu. Ông cho rằng, đối với địa bàn miền núi, người dân không chờ đợi những tuyên bố về cải cách mà trông đợi sự thay đổi cụ thể trong cách chính quyền giải quyết công việc hằng ngày. Nếu bộ máy mới chậm trễ, sự đồng thuận rất dễ bị ảnh hưởng.
Từ nhận thức đó, Trà Tập không lựa chọn cách làm tuần tự theo kiểu ổn định tổ chức xong mới bắt tay điều hành. Việc kiện toàn tổ chức Đảng và chính quyền được triển khai song song với xử lý công việc thường xuyên. Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 được tổ chức đúng tiến độ, xác lập phương hướng phát triển và các nhiệm vụ trọng tâm cho toàn bộ hệ thống chính trị. Đến cuối năm 2025, toàn Đảng bộ xã có 18 chi bộ với 368 đảng viên, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất từ xã đến thôn.
Điểm đáng chú ý là cách phân công nhiệm vụ sau sáp nhập được điều chỉnh theo hướng bám địa bàn. Những cán bộ nắm chắc tình hình cơ sở, am hiểu phong tục, tập quán của đồng bào được bố trí phụ trách các thôn vùng sâu, vùng xa. Cách làm này giúp chính quyền xã duy trì sự hiện diện thường xuyên ở cơ sở, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, hạn chế nguy cơ xa dân khi địa giới hành chính mở rộng.
Cùng với tổ chức bộ máy, công tác ổn định tư tưởng được xác định là yếu tố then chốt. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Phạm Thị Mỹ Hạnh cho biết, trong những tháng đầu sau sáp nhập, Đảng ủy xã tập trung nhiều thời gian cho việc nắm bắt dư luận, tổ chức đối thoại trực tiếp với cán bộ, đảng viên và người dân. Những băn khoăn về quyền lợi, về sự khác biệt giữa các địa bàn cũ được trao đổi thẳng thắn, giải thích cụ thể. Việc chủ động đối thoại đã góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức, hình thành nền tảng đồng thuận để bộ máy mới vận hành ổn định.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà Tập Hà Ra Diêu, khó khăn lớn nhất trong giai đoạn đầu sau sáp nhập không nằm ở việc thiếu quy định hay cơ chế mà ở chỗ phải tổ chức bộ máy mới vận hành thông suốt ngay từ đầu.
Hiệu quả điều hành được đo bằng kết quả cụ thể và sự đồng thuận xã hội
Trên nền tảng bộ máy từng bước đi vào nền nếp, Trà Tập chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng điều hành. Một điểm thay đổi rõ nét khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là thẩm quyền và trách nhiệm của chính quyền xã được xác lập rõ ràng hơn, giảm các khâu trung gian, tăng tính chủ động trong xử lý công việc.
Chủ tịch UBND Trà Tập Lê Trung cho rằng, mô hình chính quyền hai cấp đã tạo điều kiện để xã chủ động quyết định và chịu trách nhiệm trực tiếp trước người dân. Theo ông, nếu như trước đây một số nội dung phải chờ ý kiến nhiều cấp thì nay được giải quyết ngay ở xã, qua đó rút ngắn thời gian xử lý công việc. Quan trọng hơn, khi thẩm quyền gắn liền với trách nhiệm, đội ngũ cán bộ buộc phải thay đổi tác phong làm việc, lấy hiệu quả thực tế làm tiêu chí đánh giá.
Ông Lê Trung đánh giá, đối với địa bàn miền núi như Trà Tập, việc giải quyết nhanh thủ tục hành chính, kịp thời hỗ trợ sản xuất và chủ động ứng phó thiên tai có ý nghĩa rất lớn. Chính quyền xã xác định rõ, mỗi hồ sơ được giải quyết đúng hạn, mỗi quyết định điều hành kịp thời đều góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với bộ máy mới. Đây là yếu tố quan trọng để tạo sự đồng thuận xã hội trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Người dân phấn khởi thực hiện mô hình trồng và phát triển sâm Ngọc Linh, các loại cây dược liệu tại Trà Tập.
Trong năm 2025, xã Trà Tập đã tiếp nhận và giải quyết 586 thủ tục hành chính thông qua hệ thống dữ liệu dân cư. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt mức cao, hạn chế tình trạng tồn đọng. Việc ứng dụng dữ liệu dân cư giúp rút ngắn thời gian xác minh thông tin, giảm số lần người dân phải đi lại, đặc biệt là đối với các thôn vùng sâu, vùng xa. Bộ phận một cửa từng bước trở thành đầu mối phục vụ thực chất, góp phần nâng cao chất lượng cải cách hành chính ở cơ sở.
Hiệu quả điều hành còn thể hiện rõ trong công tác quản lý ngân sách. Năm 2025, tổng thu ngân sách trên địa bàn xã đạt gần 190 tỷ đồng, vượt dự toán được giao đầu năm. Nguồn lực tài chính được ưu tiên cho đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ sản xuất, bảo đảm an sinh xã hội và phòng, chống thiên tai. Trong các đợt mưa lớn, chính quyền xã chủ động rà soát các điểm có nguy cơ sạt lở, tổ chức di dời người dân kịp thời, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người.
Trên nền tảng điều hành ổn định, Trà Tập từng bước xác định hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện miền núi. Năm 2025, diện tích trồng Sâm Ngọc Linh đạt 8 ha, các loại dược liệu khác đạt 12,5 ha, vượt kế hoạch đề ra. Tổng đàn gia súc toàn xã đạt khoảng 1.400 con, phản ánh sự ổn định trong chỉ đạo sản xuất và công tác phòng, chống dịch bệnh.
Ở lĩnh vực xã hội, giáo dục và y tế được duy trì ổn định sau sáp nhập, không để xảy ra khoảng trống trong quản lý. Các chính sách an sinh xã hội được triển khai kịp thời, đúng đối tượng. Hoạt động du lịch cộng đồng bước đầu thu hút hơn 2.000 lượt khách trong năm 2025, mở ra hướng phát triển mới gắn với bảo tồn văn hóa và tạo sinh kế cho người dân.
Từ thực tiễn Trà Tập có thể thấy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã phát huy hiệu quả ở một địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn. Khi được triển khai bằng cách làm phù hợp, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm trung tâm và gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả công việc, mô hình này đã tạo được sự đồng thuận xã hội và trở thành cơ sở quan trọng để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thắng lợi nhiều nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.