Thế áp đảo của các tập đoàn tiêu dùng đầu ngành
Dữ liệu thuế năm 2026 ghi nhận tổng số tiền thực nộp ngân sách của 10 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu ngành thực phẩm và đồ uống không cồn trong năm 2025 đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, hơn 62% tổng số tiền này, tương đương gần 7.000 tỷ đồng, đến từ 3 doanh nghiệp có mức nộp trên 1.000 tỷ đồng gồm Vinamilk, Masan Consumer và Đường Quảng Ngãi. Khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại của thị trường tiếp tục được nới rộng, phản ánh lợi thế vượt trội về quy mô vận hành và mạng lưới phân phối.
Trong đó, Vinamilk và Masan Consumer là hai đại diện duy nhất có số nộp vượt mốc 2.000 tỷ đồng, đóng góp gần 5.915 tỷ đồng, chiếm khoảng 53% tổng số thực nộp của toàn bộ nhóm 10 doanh nghiệp. Vinamilk giữ vị trí dẫn đầu với 3.856 tỷ đồng, dù con số này giảm gần 16% so với mức 4.569 tỷ đồng của năm 2024. Đứng thứ 2 là Masan Consumer với 2.059 tỷ đồng thực nộp. Lợi thế của hai tập đoàn này đến từ việc kiểm soát các kênh bán lẻ hiện đại lẫn truyền thống: Vinamilk đẩy mạnh mở rộng hệ thống cửa hàng chuyên doanh, còn Masan Consumer tối ưu hóa chuỗi bán lẻ WinCommerce kết hợp vị thế áp đảo ở các ngành hàng gia vị và thực phẩm tiện lợi. Đứng thứ 3 trong danh sách là Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi với 1.025 tỷ đồng thực nộp, duy trì mức ổn định so với năm trước nhờ mảng kinh doanh đường và các sản phẩm đậu nành.
Tín hiệu bứt phá từ nhóm dinh dưỡng đặc trị và chuỗi ẩm thực
Ở nhóm tiếp theo, Nutifood đạt 915 tỷ đồng thực nộp ngân sách trong năm 2025, tăng gần 10% so với mức 833 tỷ đồng của năm 2024. Doanh nghiệp này khép lại năm tài chính 2025 với doanh thu 14.225 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 1.463 tỷ đồng nhờ độ phủ dày ở phân khúc dinh dưỡng đặc trị. Một đại diện khác trong ngành sữa là Công ty Cổ phần Sữa Quốc tế LOF với các thương hiệu KUN, LOF Ba Vì, Malto và LIF ghi nhận 421 tỷ đồng nộp ngân sách. Ở mảng nguyên liệu thực phẩm, Công ty Cổ phần Nguyên liệu Á Châu AIG đóng góp 895 tỷ đồng, giảm hơn 21% so với mức 1.138 tỷ đồng của năm 2024 do biến động của chuỗi cung ứng đầu vào.
Điểm sáng về tốc độ tăng trưởng thuộc về Golden Gate Group với 476 tỷ đồng thực nộp trong năm 2025, tăng hơn 26% so với mức 377 tỷ đồng của năm 2024 và vượt qua mức 439 tỷ đồng của năm 2023. Là đại diện duy nhất kinh doanh chuỗi nhà hàng ăn uống trong bảng xếp hạng, mức tăng trưởng này cho thấy sự hồi phục mạnh mẽ của phân khúc dịch vụ ẩm thực trải nghiệm và ăn uống tại chỗ sau giai đoạn trầm lắng.
Thị trường bước vào chu kỳ thanh lọc theo thị hiếu tiêu dùng mới
Dù toàn ngành thực phẩm và đồ uống dự báo vẫn duy trì mức tăng trưởng khoảng 9,6% trong năm 2025, thị trường thực tế đang bước vào giai đoạn sàng lọc khắt khe. Người tiêu dùng ngày càng đặt tiêu chuẩn cao hơn về nguồn gốc nguyên liệu, tính an toàn và độ minh bạch của sản phẩm, khiến các mặt hàng kém chất lượng dần bị đào thải.
Xu hướng chú trọng sức khỏe đang thúc đẩy sự tăng trưởng của các dòng sản phẩm ít đường, giảm calo, sữa hạt thực vật và các sản phẩm không chứa lactose hoặc gluten. Bước sang giai đoạn phát triển mới trong năm 2026, thị trường thực phẩm và đồ uống không cồn được kỳ vọng sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các giải pháp dinh dưỡng tương lai, đặc biệt là phân khúc protein thay thế. Nguồn đạm thực vật từ đậu nành chất lượng cao, protein từ các loại nấm men sinh học và thịt thực vật đang dần chuyển từ thị trường ngách để tiếp cận rộng rãi hơn với người tiêu dùng đại chúng, đáp ứng đồng thời cả nhu cầu dinh dưỡng lẫn cam kết bảo vệ môi trường.
Những con số đóng góp ngân sách nghìn tỷ từ nhóm 10 doanh nghiệp dẫn đầu cho thấy ngành F&B không chỉ là trụ cột kinh tế vững chắc mà còn là khu vực có tính thích ứng thị trường rất cao. Trong một cuộc đua đòi hỏi tính minh bạch và chất lượng khắt khe, lợi thế quy mô hay mạng lưới phân phối sẵn có sẽ chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi doanh nghiệp chủ động đón đầu các làn sóng tiêu dùng xanh, lấy sức khỏe bền vững của người tiêu dùng làm thước đo cho mọi chiến lược mở rộng kinh doanh trong tương lai.
Bảo An