Câu hải sản và cơ hội hình thành một sản phẩm du lịch mới

Từ thú chơi của những người yêu biển

Khi màn đêm buông xuống, tại nhiều bến thuyền ở Đà Nẵng, nhiều nhóm người mang theo cần câu, hộp mồi, đèn chiếu, nước uống và lương thực chuẩn bị xuống thuyền ra khơi. Điểm đến của họ là những vùng nước ven vịnh Đà Nẵng, quanh bán đảo Sơn Trà hoặc các ghềnh đá ngoài biển để câu mực, câu cá.

Có nhóm tự trang bị đầy đủ phương tiện, có thuyền riêng. Nhiều nhóm khác thuê tàu, thuê người điều khiển am hiểu luồng lạch, con nước và tập tính của từng loài hải sản. Chuyến đi có thể kéo dài vài giờ, cũng có khi xuyên đêm.

Điều hấp dẫn nhất của thú câu biển không nằm ở giá trị của con cá hay con mực mang về. Người chơi phải quan sát thời tiết, con nước, hướng gió, lựa chọn loại mồi, độ sâu và thời điểm thích hợp để dụ cá cắn câu. Mỗi loài đều có tập tính săn mồi khác nhau, đòi hỏi sự kiên nhẫn, kinh nghiệm và cả một chút may mắn. Chính quá trình chờ đợi, phán đoán và chinh phục ấy tạo nên sức hút đặc biệt mà những người yêu câu biển vẫn gọi vui là "nghiện đại dương".

Không dừng lại ở những chuyến đi quanh địa phương, nhiều hội, nhóm còn tổ chức các hành trình kéo dài nhiều ngày đến Côn Đảo, Phú Quý, Khánh Hòa và nhiều vùng biển nổi tiếng khác…. Những chuyến đi này được chuẩn bị kỹ lưỡng như một tour du lịch thực thụ, từ phương tiện, nơi lưu trú đến lịch trình câu theo từng ngư trường.

Đa số những người tham gia đều có điều kiện kinh tế và thời gian. Thành quả sau mỗi chuyến đi thường chỉ đủ để cả nhóm cùng thưởng thức hoặc làm quà cho người thân. Giá trị lớn nhất không nằm ở sản phẩm đánh bắt mà ở trải nghiệm.

"Mỏ vàng" du lịch còn bỏ ngỏ

Nhìn ở góc độ du lịch, những chuyến câu biển đã hội tụ khá đầy đủ các yếu tố của một sản phẩm trải nghiệm.

Du khách được trực tiếp ra khơi, quan sát bình minh hoặc hoàng hôn giữa biển, tìm hiểu kỹ năng câu hải sản, học cách đọc con nước, nhận biết tập tính từng loài cá, mực, tự tay chế biến thành quả ngay trên tàu hoặc khi trở về đất liền. Đó là chuỗi trải nghiệm mà rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước sẵn sàng chi trả để được tham gia.

Trên thực tế, nhiều quốc gia có biển đã phát triển mạnh loại hình "fishing tourism" kết hợp giữa giải trí, khám phá thiên nhiên và bảo tồn nguồn lợi thủy sản. Giá trị của sản phẩm không nằm ở sản lượng đánh bắt mà ở chất lượng trải nghiệm.

Trong khi đó, miền Trung sở hữu lợi thế hiếm có với đường bờ biển dài, nhiều vịnh đẹp, hệ thống đảo gần bờ, ngư trường phong phú và đội ngũ ngư dân có nhiều kinh nghiệm đi biển. Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển các tour câu cá, câu mực, câu cá lớn ngoài khơi hoặc kết hợp lặn ngắm san hô, khám phá đảo, thưởng thức hải sản và trải nghiệm văn hóa làng chài.

Quan trọng hơn, loại hình này không đòi hỏi đầu tư hạ tầng quá lớn bởi phần lớn phương tiện, nhân lực và kinh nghiệm đã có sẵn trong cộng đồng ngư dân.

Cần một cách tiếp cận bài bản

Dĩ nhiên, để trở thành sản phẩm du lịch chính thức, hoạt động câu biển không thể phát triển theo kiểu tự phát như hiện nay.

Các địa phương cần nghiên cứu quy hoạch vùng hoạt động phù hợp, bảo đảm an toàn hàng hải, xây dựng quy trình cứu hộ, bảo hiểm, tiêu chuẩn tàu phục vụ khách và đào tạo kỹ năng phục vụ cho đội ngũ thuyền trưởng, thuyền viên.

Bên cạnh đó, cần có hướng dẫn về bảo vệ môi trường biển, không xả rác xuống biển, hạn chế khai thác các loài thủy sản quý hiếm, quy định kích cỡ tối thiểu được phép giữ lại, khuyến khích hình thức "câu rồi thả" đối với một số loài nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Hiệp hội Du lịch, ngành Du lịch cùng ngành Nông nghiệp (thủy sản) có thể phối hợp xây dựng các gói sản phẩm đa dạng theo nhu cầu của từng nhóm khách. Có tour dành cho người mới trải nghiệm, tour dành cho những người đam mê câu chuyên nghiệp, hay các chương trình kết hợp nghỉ dưỡng, khám phá văn hóa biển và ẩm thực địa phương. Nếu làm tốt, người hưởng lợi không chỉ là doanh nghiệp du lịch mà còn là ngư dân, chủ tàu, các cơ sở lưu trú, nhà hàng và nhiều dịch vụ phụ trợ khác.

Trong bối cảnh các địa phương đều tìm kiếm những sản phẩm mới để nâng cao sức cạnh tranh của du lịch, câu hải sản trên biển có thể chưa phải là loại hình dành cho số đông, nhưng lại là phân khúc giàu tiềm năng, có khả năng thu hút nhóm khách sẵn sàng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày. Điều quan trọng là nhìn nhận đây không chỉ là một thú chơi mà là một nguồn tài nguyên trải nghiệm có thể tạo nên giá trị mới cho kinh tế biển.

Miền Trung có biển đẹp, có ngư trường, có những người yêu biển và có cả những cộng đồng đam mê câu hải sản đã hình thành từ lâu. Có lẽ đã đến lúc các địa phương và ngành du lịch nghiên cứu nghiêm túc để biến những chuyến "đi câu" thành một sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh kinh tế biển và nâng cao giá trị của du lịch trải nghiệm.