Nằm ở khu vực miền núi với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, việc tìm kiếm một loại cây trồng phù hợp để phát triển sản xuất luôn là bài toán khó đối với chính quyền và người dân xã Sơn Hồng. Trước đây, phần lớn diện tích đất nông nghiệp của địa phương được sử dụng để trồng ngô, lạc, khoai, sắn và các loại cây hoa màu khác. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ các loại cây trồng này không cao, thu nhập của người dân còn nhiều bấp bênh.
Cây chè phù hợp với điều kiện khí hậu ở nơi đây
Nhận thấy tiềm năng của cây chè sau quá trình tham quan, học tập kinh nghiệm từ nhiều mô hình sản xuất trong tỉnh, năm 2017, chính quyền xã Sơn Hồng đã bắt đầu vận động người dân chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng chè. Đây được xem là bước đi mang tính đột phá trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương.
Chị Nguyễn Thị Xuân cho biết cây chè đã giúp cho gia đình có nguồn thu nhập ổn định hơn
Là một trong những hộ tiên phong thực hiện chủ trương này, chị Nguyễn Thị Xuân cho biết gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi toàn bộ diện tích đất trồng lạc và ngô sang trồng chè. Ban đầu, gia đình cũng gặp không ít băn khoăn do đây là loại cây trồng mới. Tuy nhiên, sau thời gian chăm sóc và đưa vào khai thác, cây chè đã chứng minh được hiệu quả kinh tế rõ rệt.
“Nhờ cây chè mà cuộc sống gia đình tôi ổn định hơn rất nhiều. So với các loại cây hoa màu trước đây, chè không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Mỗi năm chỉ tập trung đốn và bón phân vào thời điểm cuối năm, còn lại chủ yếu là thu hái theo lứa. Đặc biệt, giá chè tương đối ổn định nên người dân không quá lo lắng về đầu ra”, chị Thương chia sẻ.
Cây chè không cần quá nhiều công chăm sóc vẫn cho thu hoạch đều
Không chỉ gia đình chị Xuân, nhiều hộ dân khác trên địa bàn xã cũng đang từng bước khẳng định hiệu quả của mô hình trồng chè. Từ những diện tích đất trước đây cho thu nhập thấp, người dân nay đã có nguồn thu ổn định, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo chị Nguyễn Thị Thương, một hộ trồng chè khác ở đây thì một trong những ưu điểm nổi bật của cây chè là khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của Sơn Hồng. Sau khi trồng khoảng một năm, cây bắt đầu cho thu hoạch và có thể khai thác trong nhiều năm. Điều này giúp người dân giảm chi phí tái đầu tư hàng năm, đồng thời tạo nguồn thu thường xuyên và bền vững.
Anh Phạm Hùng Toán, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Hồng, cho biết việc lựa chọn được loại cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Khí hậu ở đây khá khắc nghiệt, người dân phải tưới nước chống hạn cho cây chè
“Đối với khu vực miền Trung nói chung và Sơn Hồng nói riêng, khí hậu khắc nghiệt khiến việc tìm kiếm cây trồng phù hợp không hề đơn giản. Sơn Hồng là xã thuần nông, người dân chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, trồng rừng và các loại cây hoa màu. Sau khi nghiên cứu, tham quan nhiều mô hình trong tỉnh, chúng tôi nhận thấy cây chè có nhiều ưu điểm phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương nên đã triển khai vận động người dân chuyển đổi từ năm 2017”, anh Toán cho biết.
Theo anh Toán, thời gian đầu thực hiện chủ trương chuyển đổi, người dân còn nhiều e ngại do chưa quen với kỹ thuật canh tác cũng như lo lắng về hiệu quả đầu tư. Tuy nhiên, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn và sự quyết tâm của người dân, diện tích chè ngày càng được mở rộng.
Hiện nay, giá chè tươi trên địa bàn dao động khoảng 7.000 đồng/kg. Với năng suất và sản lượng ổn định, doanh thu từ cây chè có thể đạt khoảng 200 triệu đồng/ha mỗi năm. Đây là mức thu nhập cao gấp từ 2 đến 3 lần so với các loại cây trồng truyền thống như ngô, lạc hay sắn.
Một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sự phát triển bền vững của vùng chè Sơn Hồng là việc hình thành chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Trên địa bàn xã hiện có Hợp tác xã Bảo vệ rừng, Trồng rừng và Trồng chè Sơn Tây đứng ra bao tiêu sản phẩm cho người dân. Nhờ đó, bà con không còn nỗi lo đầu ra như đối với nhiều loại nông sản khác, yên tâm đầu tư chăm sóc và mở rộng diện tích sản xuất.
Đến nay, tổng diện tích chè trên địa bàn xã Sơn Hồng đạt 39,5 ha, trong đó có 27 ha đã cho thu hoạch. Riêng trong năm 2025, địa phương tiếp tục mở rộng thêm 12,5 ha chè mới. Những con số này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của cây chè và niềm tin ngày càng lớn của người dân đối với loại cây trồng này.
Trong định hướng phát triển thời gian tới, xã Sơn Hồng sẽ tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng diện tích ở những vùng đất phù hợp, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, địa phương cũng chú trọng xây dựng thương hiệu chè, tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị để nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.
Từ một loại cây trồng mới được đưa vào thử nghiệm cách đây gần 10 năm, cây chè đã từng bước khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp của xã Sơn Hồng. Thành công từ mô hình này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng đi bền vững trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiệu quả và thích ứng với điều kiện tự nhiên của địa phương.
Diễm Phước