Khẩn trương bù đắp nguồn nước thiếu hụt
Nắng nóng kéo dài trong năm 2026 cùng tác động của El Niño và biến đổi khí hậu làm gia tăng nhu cầu sử dụng nước, trong khi nguồn nước mặt tại nhiều khe, suối trên địa bàn thành phố Huế suy giảm. Tại khu vực Chân Mây – Lăng Cô, tình trạng này tạo áp lực lớn đối với nguồn nước thô phục vụ sản xuất nước sạch.
Cán bộ, công nhân HueWACO đang khảo sát thực địa và lắp đặt hệ thống đường ống tại công trường xây dựng trạm xử lý nước hồ Thủy Yên. (Ảnh HueWACO)
Đến cuối tháng 8/2026, lưu lượng nước từ Bàu Ghè và Khe Mệ chỉ còn khoảng 6.120 m³/ngày đêm, giảm 51% so với công suất khai thác được cấp phép của Nhà máy nước Chân Mây và tiếp tục có xu hướng giảm.
Để duy trì cấp nước, HueWACO đã bổ sung khoảng 1.800 m³/ngày đêm từ moong nước mỏ đá Thừa Lưu và nguồn nước bơm chuyền từ Nhà máy nước Lộc An. Tuy nhiên, các nguồn bổ sung chưa đáp ứng đủ nhu cầu, hệ thống còn thiếu hơn 4.000 m³/ngày đêm.
Trước nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng cấp nước, UBND xã Chân Mây – Lăng Cô đã công bố tình huống khẩn cấp do thiếu hụt, suy giảm nguồn nước thô phục vụ Nhà máy nước Chân Mây ở cấp độ 1.
Ngày 24/8, HueWACO tổ chức khảo sát thực địa, đánh giá nguồn nước và xây dựng phương án ứng phó theo từng cấp độ suy giảm. Trong các phương án được tính toán, khai thác nước hồ Thủy Yên để xử lý, bổ sung vào mạng lưới được lựa chọn là giải pháp cấp bách nhằm bù đắp phần thiếu hụt.
Theo phương án, HueWACO triển khai trạm xử lý nước cơ động công suất 4.000 m³/ngày đêm, đồng thời xây dựng tuyến đường ống dài gần 5 km kết nối với mạng lưới cấp nước.
Hơn 3 ngày thi công, đưa nước sạch vào mạng lưới
Với yêu cầu rút ngắn thời gian triển khai, HueWACO huy động hơn 100 cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng máy móc, thiết bị; đồng thời phối hợp với các đơn vị cung cấp vật tư, phụ kiện và hóa chất để triển khai đồng thời nhiều hạng mục.
Các hạng mục gồm trạm bơm, tuyến ống nước thô, cụm xử lý nước, tuyến ống nước sạch và trạm bơm tăng áp được tổ chức thi công liên tục theo phương án 3 ca, 4 kíp. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành công trình và đưa vào vận hành trước ngày 31/8.
Đến 20 giờ ngày 29/8, cụm xử lý thứ nhất, công suất 2.000 m³/ngày đêm, hoàn thành và vận hành. Nước sạch được đưa vào mạng lưới, bổ sung nguồn cấp cho khu vực.
Đến 24 giờ cùng ngày, cụm xử lý thứ hai, công suất 2.000 m³/ngày đêm, tiếp tục hoàn thành và cấp nước ra mạng. Toàn bộ trạm xử lý nước Thủy Yên đạt công suất 4.000 m³/ngày đêm, sớm gần một ngày so với kế hoạch.
Theo ông Lê Quang Minh, Chủ tịch HĐQT HueWACO, yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai là rút ngắn thời gian thi công nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước.
Trước khi nguồn nước hồ Thủy Yên được đưa vào mạng lưới, HueWACO thực hiện kiểm soát chất lượng đối với nước thô và nước sạch theo quy định. Kết quả nội kiểm 30 chỉ tiêu trong quá trình vận hành thử nghiệm Trạm xử lý nước Thủy Yên đều đạt yêu cầu theo QCVN 01-1:2024/BYT.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Huế cũng thực hiện ngoại kiểm; các chỉ tiêu kiểm tra tại hiện trường đều đạt yêu cầu.
Việc đưa trạm xử lý nước Thủy Yên vào vận hành bổ sung 4.000 m³ nước sạch/ngày đêm cho mạng lưới Chân Mây – Lăng Cô, góp phần giảm áp lực đối với Nhà máy nước Chân Mây trong thời điểm các nguồn nước mặt suy giảm nhanh.
Bổ sung nguồn dự phòng cho hệ thống cấp nước
Việc phải khẩn trương bổ sung nguồn nước từ hồ Thủy Yên cho thấy hệ thống cấp nước Chân Mây – Lăng Cô đang chịu tác động rõ rệt từ biến động nguồn nước mặt. Khi lưu lượng tại các khe, suối suy giảm, khả năng khai thác từ các nguồn hiện hữu bị thu hẹp, việc duy trì và bổ sung nguồn dự phòng trở thành yêu cầu đặt ra đối với an toàn cấp nước. Đây cũng là vấn đề được HueWACO đặt trong định hướng phát triển hệ thống cấp nước của thành phố Huế.
Công nhân HueWACO làm việc xuyên đêm để hàn nối các tuyến ống nước thô, chạy đua với thời gian để hoàn thành công trình sớm nhất. (Ảnh HueWACO)
Mới đây, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh đã làm việc với HueWACO về tình hình sản xuất, kinh doanh và công tác bảo đảm cấp nước an toàn, an ninh nguồn nước.
Theo ông Dương Quý Dương, Tổng Giám đốc HueWACO, trong 8 tháng đầu năm, tổng sản lượng nước sản xuất đạt 51,6 triệu m³, vượt 5,48% kế hoạch. Tổng doanh thu đạt 491,532 tỷ đồng, tăng 8,9% so với cùng kỳ và tăng 7% so với kế hoạch.
Trong Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, HueWACO xác định chuyển đổi số là một trong những hướng trọng tâm, với ba trụ cột gồm dịch vụ khách hàng số, vận hành tự động, thông minh hệ thống cấp nước và quản trị số.
Song song với các phương án ứng phó trước mắt, doanh nghiệp đang triển khai các dự án đầu tư trọng điểm, đồng thời đề xuất nghiên cứu đầu tư Nhà máy xử lý nước Lộc Thủy công suất 110.000 m³/ngày đêm. Giai đoạn 1 của dự án dự kiến có công suất 22.000 m³/ngày đêm.
Nếu được triển khai, dự án sẽ bổ sung nguồn cung quy mô lớn, tăng khả năng dự phòng và điều tiết cho hệ thống cấp nước trong dài hạn, nhất là trong điều kiện các nguồn nước mặt chịu tác động ngày càng rõ của hạn hán, nắng nóng và biến động thời tiết.
HueWACO cũng kiến nghị UBND thành phố và các sở, ngành phối hợp tháo gỡ những khó khăn liên quan đến đầu tư, giá nước, đất đai, tài sản và di dời các công trình cấp nước.
Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh yêu cầu HueWACO tiếp tục chủ động các giải pháp bảo đảm cấp nước an toàn, tập trung vào những khu vực đang chịu áp lực lớn về nguồn nước; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư và tăng cường phối hợp với các sở, ngành để tháo gỡ vướng mắc.
Thực tế tại Chân Mây – Lăng Cô cho thấy yêu cầu đa dạng hóa nguồn nước, tăng năng lực dự phòng và điều tiết là cần thiết để nâng khả năng bảo đảm cấp nước an toàn trong điều kiện hạn hán, nắng nóng và nguồn nước mặt biến động.
Bùi Quốc Dũng