Nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và dịch vụ đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và nhu cầu sử dụng ngày càng tăng. Khi tốc độ đô thị hóa, phát triển du lịch, công nghiệp và các ngành dịch vụ mở rộng, yêu cầu về một hệ thống cấp nước ổn định, an toàn trở thành vấn đề cần được quan tâm trong chiến lược phát triển dài hạn.
Moong đá Thừa Lưu – nguồn nước bổ sung cần được đánh giá khoa học, kiểm soát chặt chẽ trước khi đưa vào khai thác phục vụ dân sinh. (Ảnh: HueWACO)
Một khu vực muốn thu hút đầu tư cần có hệ thống hạ tầng đồng bộ. Trong đó, nước sạch giữ vai trò thiết yếu đối với chất lượng sống của cộng đồng và hoạt động của doanh nghiệp. Đặc biệt, các ngành sản xuất đồ uống, chế biến thực phẩm, lưu trú, dịch vụ du lịch có yêu cầu cao về chất lượng nước, bởi đây là yếu tố liên quan trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, quy trình vận hành và uy tín thương hiệu.
Trong bối cảnh nguồn nước tự nhiên có dấu hiệu chịu áp lực, việc nghiên cứu bổ sung nguồn khai thác từ moong đá Thừa Lưu được đặt ra như một phương án nhằm tăng khả năng bảo đảm nguồn cung trong giai đoạn cần thiết. Tuy nhiên, đây là nguồn nước hình thành từ hoạt động khai thác khoáng sản trước đây, do đó cần được đánh giá trên cơ sở khoa học, dữ liệu môi trường và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt.
Moong đá Thừa Lưu có đặc điểm của một hồ chứa nhân tạo, với các yếu tố cần được xem xét như chất lượng nước, điều kiện địa chất, khả năng bổ cập, nguy cơ tác động từ khu vực xung quanh và tính ổn định lâu dài của nguồn khai thác. Những đánh giá này cần được thực hiện đầy đủ trước khi đưa vào khai thác ở quy mô phục vụ dân sinh.
Người dân và doanh nghiệp có quyền được biết nguồn nước được kiểm soát theo tiêu chuẩn nào, quy trình quan trắc được thực hiện ra sao, đơn vị nào chịu trách nhiệm giám sát và cơ chế công khai dữ liệu chất lượng nước được triển khai như thế nào.
Minh bạch thông tin trong quản lý tài nguyên nước là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin xã hội, đồng thời giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở đánh giá môi trường đầu tư. Một địa phương có tiềm năng phát triển cần bảo đảm khả năng cung ứng các hạ tầng thiết yếu, trong đó nước sạch là điều kiện không thể thiếu.
Bể điều tiết nước Chân Mây. (Ảnh: HueWACO)
Để Chân Mây – Lăng Cô phát triển tương xứng với tiềm năng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết, cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống cấp nước theo quy hoạch phát triển đô thị, công nghiệp, du lịch và kinh tế biển; nâng cao năng lực dự phòng để ứng phó với các thời điểm nhu cầu tăng cao hoặc nguồn cung gặp khó khăn.
Cùng với đó, công tác quản trị nguồn nước cần được hiện đại hóa thông qua ứng dụng công nghệ trong dự báo, giám sát, điều tiết, kiểm soát chất lượng và giảm thất thoát trên hệ thống đường ống.
Đa dạng hóa nguồn cung cũng là hướng đi cần thiết nhằm giảm rủi ro phụ thuộc vào một nguồn khai thác duy nhất. Một hệ thống cấp nước có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cần được xây dựng trên cơ sở quy hoạch dài hạn, dữ liệu đầy đủ và cơ chế vận hành minh bạch.
Về phía cộng đồng doanh nghiệp, sử dụng nước tiết kiệm, nâng cao hiệu quả tài nguyên và áp dụng các mô hình sản xuất xanh sẽ góp phần giảm áp lực lên nguồn cung, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình phát triển.
Với Chân Mây – Lăng Cô, bảo đảm an ninh nguồn nước hôm nay là bước chuẩn bị cho tương lai. Một nguồn nước an toàn sẽ tạo nền tảng cho đời sống ổn định, hoạt động kinh tế hiệu quả và môi trường đầu tư hấp dẫn.
Việc khai thác nước từ moong đá Thừa Lưu có thể là một phương án bổ sung trong giai đoạn cấp thiết, nhưng cần được đặt trong tổng thể chiến lược nguồn nước dài hạn, dựa trên đánh giá khoa học, quản lý chặt chẽ và sự giám sát minh bạch.
Bởi mỗi mét khối nước được đưa vào sử dụng không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà còn liên quan đến sức khỏe cộng đồng, chất lượng phát triển và tương lai của cả khu vực.
Bùi Quốc Dũng