Đây không đơn thuần là việc bổ sung một loại thức uống vào thực đơn phục vụ, mà là một nỗ lực bài bản nhằm nâng tầm văn hóa bản địa thành sản phẩm du lịch chiến lược, hướng tới việc chinh phục phân khúc khách quốc tế chi tiêu cao và định vị thương hiệu quốc gia thông qua khái niệm "ngoại giao trà".
Từ thức uống dân dã đến đại sứ văn hóa trong không gian lưu trú thượng lưu
Trà từ lâu đã là một phần không thể thiếu trong nếp sống của người Việt, nhưng để đưa thức uống dân dã này bước vào không gian sang trọng của các khách sạn 5 sao quốc tế là một hành trình "lột xác" ngoạn mục. Chiến lược của TP.HCM tập trung vào việc kiến tạo những không gian thưởng trà chuyên biệt, được thiết kế tinh tế và hài hòa với kiến trúc tổng thể của từng khách sạn. Tại đây, trà không chỉ đóng vai trò giải khát mà trở thành một câu chuyện văn hóa, một nghi thức chào đón nồng hậu dành cho các doanh nhân, chính khách và du khách hạng sang lưu trú dài ngày.
Việc lồng ghép trà Việt vào chuỗi trải nghiệm cao cấp như tiệc trà chào đón (welcome drink), trà chiều tại khu vực VIP Lounge hay trở thành quà tặng lưu niệm sang trọng được kỳ vọng sẽ làm phong phú thêm hệ sinh thái du lịch của thành phố. Đại diện Sở Du lịch TP.HCM nhấn mạnh rằng mô hình này đòi hỏi sự tinh tế và chuyên nghiệp tuyệt đối. Ngành du lịch thành phố sẽ đóng vai trò nhạc trưởng, điều phối và kết nối cung cầu giữa các nhà sản xuất trà uy tín, các nghệ nhân gốm sứ với hệ thống khách sạn, đảm bảo rằng mỗi tách trà đưa đến tay du khách đều đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất về hương vị, thẩm mỹ và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Sức mạnh mềm từ sự cộng hưởng giữa Trà và Gốm
Một trong những yếu tố then chốt để nâng tầm trải nghiệm thưởng trà chính là sự đồng bộ giữa "trà ngon" và "ấm đẹp". Ông Lê Trung Liêm, Giám đốc Công ty Không gian Gốm Bát Tràng, đã chỉ ra tầm quan trọng của tính đồng bộ trong chất lượng. Việc triển khai thí điểm tại các khách sạn uy tín không thể thực hiện một cách manh mún mà cần sự đầu tư bài bản về thiết kế sản phẩm và không gian. Các doanh nghiệp gốm sứ và trà đang sẵn sàng bắt tay nhau để tạo ra những bộ trà cụ và phẩm trà được "đo ni đóng giày" cho tiêu chuẩn lưu trú cao cấp.
Từ góc độ của đơn vị vận hành lưu trú, đại diện khách sạn Renaissance Riverside Sài Gòn đánh giá rất cao tiềm năng của dự án này. Trong bối cảnh các khách sạn cao cấp thường có cấu trúc dịch vụ tương đồng nhau theo chuẩn quốc tế, thì văn hóa trà Việt chính là "điểm nhấn khác biệt" (Unique Selling Point) giúp gia tăng giá trị dịch vụ và tạo chiều sâu văn hóa cho sản phẩm mà không cần phải đầu tư quá nhiều vào việc mở rộng quy mô vật chất. Một không gian trà tĩnh lặng giữa lòng đô thị náo nhiệt, nơi du khách được xem nghệ nhân pha trà, nghe kể về nguồn gốc các vùng trà cổ thụ Suối Giàng hay Tân Cương, sẽ tạo ra những ấn tượng cảm xúc khó phai mờ, biến kỳ nghỉ dưỡng thành một hành trình khám phá văn hóa thú vị.
Thách thức về nhân lực và sự chuẩn hóa quy trình
Tuy nhiên, con đường đưa trà Việt vào "bàn tiệc" 5 sao không trải đầy hoa hồng. Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở tính đồng bộ chất lượng và tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Khách hàng hạng sang, đặc biệt là khách Âu - Mỹ, cực kỳ nhạy cảm với các vấn đề về dư lượng hóa chất và nguồn gốc xuất xứ. Do đó, các dòng trà được lựa chọn phải vượt qua được các rào cản kỹ thuật khắt khe nhất. Bên cạnh đó, yếu tố con người cũng là một bài toán nan giải. Để trà trở thành một sản phẩm văn hóa, nhân viên phục vụ không chỉ cần kỹ năng pha chế điêu luyện mà còn phải là những người kể chuyện (storyteller) tài ba. Họ cần được đào tạo bài bản để có thể giới thiệu về triết lý trà Việt, về sự khác biệt giữa trà sen Tây Hồ và trà Oolong Bảo Lộc bằng ngoại ngữ một cách trôi chảy và cảm xúc.
Cộng đồng doanh nghiệp khách sạn cũng bày tỏ lo ngại về việc thiếu một bộ tiêu chí chung, dẫn đến tình trạng triển khai tự phát, nơi làm tốt, nơi làm hời hợt, gây ảnh hưởng đến hình ảnh chung của thương hiệu trà Việt. Chính vì vậy, vai trò điều phối của Sở Du lịch trong việc xây dựng bộ quy chuẩn và hỗ trợ truyền thông là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự thống nhất và chuyên nghiệp trên toàn hệ thống.
Mô hình "5C" và chiến lược chinh phục khách hạng sang
Nhìn rộng hơn, việc đưa trà vào khách sạn chỉ là một lát cắt trong chiến lược tổng thể nhằm thu hút khách du lịch cao cấp. PGS-TS Phạm Hồng Long, Trưởng khoa Du lịch (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG Hà Nội) đã đề xuất mô hình "5C" như một nền tảng quan trọng, bao gồm: Văn hóa (Culture), Ẩm thực (Cuisine), Cá nhân hóa (Customization), Cộng đồng (Community) và Sáng tạo (Creativity). Trong đó, văn hóa thưởng trà hội tụ đầy đủ các yếu tố này. Nó là tinh hoa văn hóa, là đỉnh cao ẩm thực, có thể cá nhân hóa theo khẩu vị từng khách, gắn kết với cộng đồng người trồng trà và đòi hỏi sự sáng tạo trong cách trình bày.
Theo PGS-TS Long, để thực sự chinh phục được giới thượng lưu, sản phẩm du lịch phải được cá nhân hóa tối đa. Mỗi hành trình, mỗi trải nghiệm phải được thiết kế riêng biệt để phù hợp với sở thích của từng vị khách. Việc gắn kết với cộng đồng địa phương cũng giúp du khách thực sự hòa mình vào đời sống bản địa, tạo ra những giá trị cảm xúc mà tiền bạc khó có thể mua được. Bên cạnh trà, ngành du lịch cần tiếp tục phát triển các loại hình đặc thù như MICE, golf, du thuyền hay du lịch chăm sóc sức khỏe để tạo nên một hệ sinh thái trải nghiệm toàn diện.
Khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch cao cấp
Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh khẳng định rằng sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và địa phương là chìa khóa để hình thành hệ sinh thái du lịch cao cấp. Thực tế cho thấy, nhiều thương hiệu lớn trong lĩnh vực nghỉ dưỡng, lữ hành và nhà hàng đã và đang đầu tư mạnh mẽ cho các sản phẩm đẳng cấp, góp phần thay đổi diện mạo du lịch Việt Nam. Xu hướng thiết kế các chương trình du lịch cá biệt hóa, tập trung vào trải nghiệm sâu thay vì đại trà đang ngày càng trở nên phổ biến.
Việc TP.HCM tiên phong đưa văn hóa trà vào hệ thống khách sạn cao cấp là một bước đi đúng đắn và kịp thời, đón đầu xu hướng du lịch trải nghiệm văn hóa đang lên ngôi. Nếu được triển khai bài bản và đồng bộ, trà Việt sẽ không chỉ dừng lại ở một thức uống giải khát, mà sẽ trở thành một đại sứ văn hóa đầy quyền năng, góp phần định vị Việt Nam là một điểm đến sang trọng, tinh tế và giàu bản sắc trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới. Từ những không gian thưởng trà tĩnh tại trong các khách sạn 5 sao, câu chuyện về đất nước và con người Việt Nam sẽ được lan tỏa đi khắp năm châu, mang theo hương vị thơm lành và lòng hiếu khách nồng hậu.
Bảo An