Thực tế thị trường và sự thay đổi mục tiêu quy mô cửa hàng
Vào tháng 4/2025, tại lễ khánh thành nhà máy chế biến cà phê trị giá 500 tỷ đồng, ban lãnh đạo Highlands Coffee từng công bố kế hoạch mở rộng quy mô diện rộng. Với mạng lưới hơn 900 cửa hàng tại thị trường nội địa và 53 chi nhánh ở Philippines ở thời điểm đó, chuỗi đặt mục tiêu cán mốc 1.000 cửa hàng vào cuối năm 2025. Ban điều hành thương hiệu khi đó nhận định thị trường Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng dài hạn và khẳng định đơn vị đang nắm giữ hơn 30% thị phần chuỗi cà phê.
Tuy nhiên, số liệu thực tế tính đến giữa năm 2026 cho thấy quá trình mở rộng đã diễn ra thận trọng hơn khi chuỗi mới chính thức đạt cột mốc 1.000 cửa hàng vào giữa tháng 6/2026, chậm hơn nửa năm so với kế hoạch ban đầu. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống chỉ ghi nhận thêm 15 chi nhánh mới, tốc độ thấp hơn đáng kể so với giai đoạn tăng trưởng mạnh trước đó (từ 100 cửa hàng năm 2016 lên mức 850 cửa hàng vào cuối năm 2024).
Sự chậm lại của thương hiệu dẫn dắt thị trường phản ánh xu hướng chung của ngành dịch vụ đồ uống (F&B) trong năm 2026, khi việc cân bằng giữa hai mục tiêu mở rộng quy mô nhanh và đảm bảo biên lợi nhuận gặp nhiều thách thức. Báo cáo tài chính quý 1/2026 của Masan cho thấy Phúc Long Heritage chỉ mở mới được 3 cửa hàng tiêu chuẩn, đạt tổng số 205 điểm bán ngoài hệ thống WinCommerce, dù đặt mục tiêu mở từ 40 đến 50 cửa hàng trong năm nay.
Tương tự, sau hơn 1 năm thay đổi cơ cấu sở hữu sang Golden Gate, chuỗi The Coffee House đã thu hẹp quy mô từ hơn 100 cửa hàng xuống còn trên 80 chi nhánh để tập trung tối ưu hóa diện mạo. Ngay cả thương hiệu quốc tế Starbucks, sau khi đạt mốc 150 cửa hàng vào cuối năm 2025, cũng chỉ mở thêm 6 địa điểm trong nửa đầu năm 2026. Ở phân khúc cà phê đặc sản, chuỗi Rang Rang Coffee cũng thực hiện tái cơ cấu mạnh khi thu hẹp từ 9 chi nhánh xuống còn 4 chi nhánh.
Giải pháp tăng giá trị khai thác mặt bằng và vai trò của các mô hình phụ trợ
Thay vì duy trì nguồn lực cho cuộc đua giành thị phần mặt bằng, Highlands Coffee đang chuyển hướng sang tối ưu hóa doanh thu trên diện tích sẵn có. Việc ra mắt mô hình quầy pha chế trà xanh chuyên biệt (matcha bar) tại cửa hàng flagship đối diện Nhà thờ Đức Bà mới đây là một ví dụ. Giới phân tích thị trường nhận định, đây thực chất là giải pháp cộng thêm nhằm đa dạng hóa thực đơn và tăng trải nghiệm cho khách hàng hiện hữu, chứ không phải một mô hình độc lập để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Tư duy này đã được chuỗi áp dụng đồng bộ trước đó khi triển khai các concept như kiosk hoặc drive-thru nhằm khai thác tối đa dòng khách tại chỗ và tăng doanh số trung bình trên mỗi điểm bán.
Sự điều chỉnh chiến lược này cũng làm rõ lý do các kế hoạch lớn như đưa mô hình bán lẻ cà phê đặc sản ra quốc tế hay mở rộng sâu sang các thị trường Đông Nam Á, Bắc Á, Mỹ và các nước vùng vịnh chưa có những chuyển động rõ rệt trên thực tế. Hiện nay, khoảng 90% hoạt động của thương hiệu vẫn tập trung ở thị trường nội địa, phần còn lại dành cho chi nhánh Philippines và mảng xuất khẩu sản phẩm đóng gói sang hơn 20 quốc gia. Việc tập trung nâng cao hiệu quả kinh doanh của hệ thống cửa hàng sẵn có được xem là bước chuẩn bị cần thiết nhằm đáp ứng các điều kiện pháp lý của thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi yêu cầu doanh nghiệp phải đảm bảo tối thiểu 2 năm liên tiếp có lợi nhuận để thực hiện IPO và đạt mức định giá tối ưu.
Định hướng kế hoạch IPO năm 2027 và triển vọng thu hút dòng vốn
Động lực đứng sau chiến lược kiểm soát tốc độ mở chuỗi và thắt chặt hiệu quả tài chính đã được làm rõ qua thông báo của tập đoàn mẹ Jollibee gửi Sở giao dịch chứng khoán Philippines. Theo đó, ban giám đốc tập đoàn đang tiến hành các bước đánh giá chuyên sâu để chuẩn bị cho kế hoạch IPO và niêm yết chính thức chuỗi cà phê này tại thị trường chứng khoán Việt Nam vào quý 1/2027.
Mặc dù các thông số chi tiết về quy mô vốn chào bán và tỷ lệ cổ phần chuyển nhượng chưa được công bố, nhưng tập đoàn mẹ khẳng định đây là một trong những dự án có hiệu quả sinh lời và tốc độ phát triển tốt nhất trong danh mục đầu tư nhờ sự kết hợp giữa mở rộng tự thân và nhượng quyền thương mại.
Quyết định lựa chọn sàn chứng khoán nội địa phản ánh tầm nhìn của các nhà đầu tư đối với dòng vốn trong nước. Việt Nam hiện là quốc gia có tốc độ tăng trưởng số lượng nhà đầu tư cá nhân nhanh trong khu vực, tạo ra một thị trường vốn năng động và dồi dào thanh khoản. Việc niêm yết một thương hiệu có độ phủ rộng và gắn liền với thói quen tiêu dùng hằng ngày của người dân như Highlands Coffee được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng huy động vốn lớn, tạo đà cho các giai đoạn phát triển tiếp theo khi chuỗi muốn đưa mô hình bán lẻ ra thị trường quốc tế. Việc giảm tốc độ mở rộng ở giai đoạn này, vì vậy, là một bước điều chỉnh kỹ thuật để doanh nghiệp cơ cấu lại dòng tiền và chuẩn bị các nền tảng quản trị vững chắc hơn trước khi bước vào thị trường vốn đại chúng.
Bảo An