Ai được thuê nhà trong các dự án nhà ở cho thuê?
Theo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn thành phố Hà Nội được HĐND thành phố thông qua ngày 15/6/2026, đối tượng được thuê nhà trong các dự án nhà ở cho thuê bằng vốn đầu tư công khá rộng, bao gồm nhiều nhóm khác nhau.
Cụ thể, các nhóm đối tượng được ưu tiên gồm: người thuộc diện hưởng chính sách nhà ở xã hội; cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác tại các cơ quan của thành phố Hà Nội hoặc cơ quan Trung ương trên địa bàn; người bị thu hồi đất để thực hiện các dự án của thành phố; nhân lực chất lượng cao; người thờ cúng liệt sĩ có khó khăn về nhà ở; và công nhân, người lao động khu công nghiệp, học sinh, sinh viên.
Cơ hội an cư từ các dự án nhà ở cho thuê: Thủ tục ra sao? (Ảnh minh hoạ)
Đáng chú ý, đối với nhóm nhân lực chất lượng cao – bao gồm chuyên gia, nhà khoa học, người có trình độ học vấn và kỹ năng chuyên môn đặc thù – người được hỗ trợ nhà ở phải cam kết làm việc, cống hiến hoặc tham gia hoạt động chuyên môn tối thiểu 5 năm tại các cơ quan, đơn vị thuộc thành phố hoặc cơ quan Trung ương trên địa bàn Hà Nội. Trường hợp không thực hiện đúng cam kết, nhà ở được hỗ trợ sẽ bị thu hồi theo quy định.
Riêng đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất để thực hiện các dự án trên địa bàn thành phố nhưng không có nhu cầu nhận nhà tái định cư, Nghị quyết cho phép được lựa chọn mua hoặc thuê nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm và không phải đáp ứng các điều kiện thông thường về nhà ở, thu nhập hay đối tượng – đây là một quy định mở đáng ghi nhận.
Điều kiện cần đáp ứng để được thuê nhà
Theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP và Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi bổ sung, để được xét thuê nhà ở do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công, người đăng ký phải đáp ứng đồng thời điều kiện về đối tượng, điều kiện về nhà ở và điều kiện về thu nhập.
Về điều kiện nhà ở: người đăng ký và vợ hoặc chồng (nếu có) không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố nơi có dự án. Quy định mới theo Nghị định 54/2026/NĐ-CP đã mở rộng tiêu chí này, không phụ thuộc thời điểm nộp hồ sơ, giúp nhiều đối tượng có cơ hội tiếp cận hơn so với trước.
Về điều kiện thu nhập: người không có hợp đồng lao động, nếu chưa kết hôn hoặc độc thân, thu nhập bình quân tháng không quá 20 triệu đồng; nếu độc thân có con dưới tuổi thành niên, không quá 30 triệu đồng; nếu đã kết hôn, tổng thu nhập vợ chồng không quá 40 triệu đồng/tháng. Với người có hợp đồng lao động, mức thu nhập được xác nhận bởi cơ quan, đơn vị nơi người lao động làm việc.
Riêng nhóm cán bộ, công chức, viên chức được phân bổ tối đa 20% tổng số căn hộ tại mỗi dự án để mua hoặc thuê mua mà không phải bốc thăm, theo Nghị quyết HĐND thành phố Hà Nội ngày 15/6/2026 – mức này dựa trên Luật Nhà ở năm 2023, tương ứng khoảng 2 trong 10 nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội.
Hồ sơ đăng ký gồm những gì?
Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, người có nhu cầu thuê nhà ở do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công nộp một bộ hồ sơ gồm các giấy tờ sau:
Thứ nhất, đơn đăng ký thuê nhà ở theo Mẫu số 01 tại Phụ lục II của Nghị định 100/2024/NĐ-CP. Mẫu đơn này đồng thời là giấy tờ chứng minh đối tượng và điều kiện đăng ký, do đó người đăng ký cần điền đầy đủ, chính xác thông tin về bản thân và các thành viên trong hộ gia đình.
Thứ hai, giấy tờ chứng minh đối tượng theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an (tùy nhóm đối tượng). Ví dụ: cán bộ, công chức, viên chức cần có xác nhận của cơ quan đang công tác; công nhân khu công nghiệp cần hợp đồng lao động; sinh viên cần giấy xác nhận đang theo học của cơ sở đào tạo.
Thứ ba, giấy tờ chứng minh điều kiện về thu nhập. Đây là tài liệu mới theo Nghị định 54/2026/NĐ-CP, trong đó đơn đề nghị xác nhận điều kiện thu nhập đồng thời là giấy tờ chứng minh đối tượng. Việc xác nhận do công an cấp xã nơi thường trú hoặc tạm trú thực hiện, hoặc do cơ quan, đơn vị nơi làm việc cấp. Giấy tờ chứng minh điều kiện có giá trị trong 12 tháng kể từ ngày xác nhận.
Ngoài ra, người đăng ký cần kèm theo giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền thuê nhà ở xã hội (nếu có), và bản sao căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn hiệu lực.
Ảnh minh hoạ
Trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết
Quy trình đăng ký thuê nhà ở cho thuê do Nhà nước đầu tư được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1 – Theo dõi thông tin công khai: Sau 30 ngày kể từ khi dự án khởi công, chủ đầu tư phải công khai toàn bộ thông tin dự án – bao gồm tên, địa điểm, quy mô, số lượng căn hộ, tiến độ và thời gian tiếp nhận hồ sơ – trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, UBND cấp xã và của chủ đầu tư. Người dân cần theo dõi kênh chính thức Sở Xây dựng Hà Nội và cổng thông tin điện tử của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố Hà Nội để không bỏ lỡ thông báo tiếp nhận hồ sơ.
Bước 2 – Nộp hồ sơ: Theo Nghị định 54/2026/NĐ-CP, người đăng ký có thể nộp hồ sơ theo nhiều hình thức đa dạng: nộp trực tiếp tại đơn vị quản lý vận hành nhà ở được phân cấp, nộp trực tuyến qua hệ thống dịch vụ công, gửi qua đường bưu chính, hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi người lao động đang làm việc. Thời gian tiếp nhận hồ sơ tối thiểu là 30 ngày kể từ ngày bắt đầu nhận hồ sơ.
Bước 3 – Thẩm định và xét duyệt: Trong vòng 10 ngày sau khi hết hạn nộp hồ sơ, đơn vị tiếp nhận tổng hợp danh sách và gửi Sở Xây dựng kiểm tra đối tượng, điều kiện. Sở Xây dựng có trách nhiệm trả lời bằng văn bản trong 10 ngày tiếp theo. Toàn bộ thời gian giải quyết hồ sơ thuê nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Bước 4 – Bốc thăm (nếu số hồ sơ vượt quá số căn hộ): Trường hợp số hồ sơ đủ điều kiện nhiều hơn số căn hộ dự kiến cho thuê, việc lựa chọn người được thuê thực hiện thông qua bốc thăm công khai, có sự giám sát của đại diện Sở Xây dựng, UBND và Công an cấp xã. Danh sách ưu tiên được sắp xếp theo thứ tự nộp hồ sơ đối với các nhóm đặc biệt.
Bước 5 – Ký hợp đồng và nhận nhà: Sau khi có quyết định phê duyệt danh sách, đơn vị quản lý vận hành ký Hợp đồng thuê nhà theo mẫu quy định tại Nghị định 96/2024/NĐ-CP với người được thuê. Hợp đồng phải thể hiện rõ thời hạn thuê, giá thuê, phương thức thanh toán, phí quản lý vận hành và các điều khoản về chấm dứt hợp đồng. Đơn vị quản lý gửi danh sách người thuê về UBND cấp xã để phục vụ công tác quản lý và hậu kiểm.
Giá thuê và một số lưu ý quan trọng
Đối với nhà ở cho thuê do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công, theo khoản 1 Điều 86 Luật Nhà ở 2023, giá thuê được tính bao gồm kinh phí bảo trì nhà ở và chi phí thu hồi vốn đầu tư xây dựng trong thời hạn tối thiểu 20 năm kể từ ngày ký hợp đồng thuê. Mức giá cụ thể do UBND thành phố Hà Nội phê duyệt và công bố trước khi mở đăng ký.
Người thuê cần lưu ý rằng theo Nghị quyết HĐND thành phố ngày 15/6/2026, các dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê bắt buộc dành tối thiểu 50% tổng diện tích sàn nhà ở để cho thuê, đảm bảo nguồn cung thực sự đến tay người có nhu cầu ở thực. Người thuê không được cho thuê lại hay sử dụng căn hộ vào mục đích kinh doanh; vi phạm có thể dẫn đến đơn phương chấm dứt hợp đồng.
Về đăng ký cư trú, người thuê tại các dự án nhà ở cho thuê có thể thực hiện đăng ký tạm trú trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID, với hồ sơ đơn giản chỉ cần tờ khai thay đổi thông tin cư trú và hợp đồng thuê nhà hợp lệ. Thời hạn tạm trú tối đa là 2 năm và có thể gia hạn nhiều lần.
Trước làn sóng đô thị hóa mạnh mẽ và giá nhà ngày càng vượt tầm với của người lao động thu nhập trung bình, chính sách nhà ở cho thuê được đầu tư bằng ngân sách – với quy trình minh bạch, thủ tục ngày càng số hóa và đa dạng hình thức nộp hồ sơ – thực sự mở ra một cửa ngõ pháp lý rõ ràng để người dân hiện thực hóa giấc mơ an cư tại Thủ đô.
Minh Trí