Chợ đêm Sơn Trà trước đây nằm bên hông phía trái và nay được chuyển về bên hông phía phải cầu Rồng (ảnh: Internet)
Những tối cuối tuần hay dịp lễ hội, lượng người và phương tiện đổ về khu vực cầu Rồng luôn ở mức rất cao. Du khách vừa xem cầu phun lửa, vừa tham quan chợ đêm, ăn uống, chụp ảnh khiến không gian quanh hai đầu cầu thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải. Người đi bộ tràn xuống lòng đường, xe dừng đỗ tự phát, dòng phương tiện chen chúc qua các nút giao đông đúc đã trở thành hình ảnh quen thuộc.
Điều đáng lo ngại không chỉ là ùn tắc mà còn là nguy cơ mất an toàn giao thông tại khu vực vốn được xem là một trong những điểm giao cắt phức tạp nhất thành phố. Đặc biệt, đây còn là trục giao thông quan trọng kết nối khu vực Sơn Trà với sân bay quốc tế Đà Nẵng. Vào các khung giờ cao điểm hoặc thời điểm diễn ra sự kiện, dòng xe từ phía đông thành phố di chuyển qua cầu Rồng để ra sân bay thường gặp rất nhiều khó khăn.
Không ít trường hợp du khách lo lắng nguy cơ trễ chuyến bay vì ùn tắc kéo dài quanh khu vực cầu. Đối với một đô thị du lịch đang hướng đến tính chuyên nghiệp và hiện đại như Đà Nẵng, việc để tuyến kết nối từ khu du lịch biển, bán đảo Sơn Trà ra sân bay thường xuyên rơi vào tình trạng áp lực giao thông là vấn đề cần được tính toán kỹ hơn trong quy hoạch đô thị và tổ chức không gian du lịch đêm.
Cầu Rồng có lợi thế lớn về vị trí trung tâm và khả năng thu hút khách nhưng không vì thế mà mọi hoạt động kinh tế đêm đều tiếp tục dồn về khu vực này. Trong khi đó, xét về lâu dài, dư địa phát triển quanh khu vực cầu Rồng không còn nhiều do quỹ đất hạn chế, hạ tầng giao thông đã chịu áp lực lớn và rất khó mở rộng thêm không gian dịch vụ quy mô lớn.
Trong bối cảnh đó, khu vực từ cầu Thuận Phước kéo về ven vịnh Mân Quang phía Sơn Trà có thể là hướng mở đáng cân nhắc hơn cho chiến lược phát triển kinh tế đêm của thành phố trong tương lai.
Đây là khu vực còn quỹ đất rộng, không gian thoáng và đặc biệt sở hữu khả năng kết nối giao thông rất lớn. Nếu nhìn theo cấu trúc phát triển đô thị, từ chân cầu Thuận Phước có thể hình thành một “vòng cung kinh tế đêm” mở rộng theo nhiều hướng khác nhau nhưng liên kết chặt chẽ với nhau.
Nạn kẹt xe tại cầu Rồng mỗi khi có sự kiện tại khu vực này (ảnh: Internet)
Một hướng phát triển có thể kéo dọc theo các trục Lê Văn Duyệt, Hồ Hán Thương, Chu Huy Mân kết nối với Trần Hưng Đạo rồi kéo dài về cầu Rồng. Không gian này vừa có khả năng kết nối trung tâm thành phố, vừa mở ra dư địa hình thành các tuyến phố chuyên đề về ẩm thực, giải trí, phố đi bộ, dịch vụ ven sông và các hoạt động văn hóa cộng đồng.
Từ các trục Chu Huy Mân, Vương Thừa Vũ hay những tuyến khớp nối trong khu vực, không gian du lịch đêm còn có thể mở rộng dần ra hướng biển Hoàng Sa, Võ Nguyên Giáp để liên kết với khu phố du lịch An Thượng - nơi vốn đã hình thành cộng đồng du khách quốc tế và không gian “phố Tây” khá sôi động nhiều năm qua.
Nếu được quy hoạch đồng bộ, đây sẽ không còn là những điểm du lịch rời rạc mà có thể hình thành một chuỗi không gian kinh tế đêm liên hoàn từ ven sông, ven vịnh ra ven biển, kết nối giữa trung tâm thành phố với các khu du lịch biển phía đông.
Ở hướng còn lại, từ chân cầu Thuận Phước kéo dọc theo Yết Kiêu về phía cảng Tiên Sa cũng là dải không gian có tiềm năng rất lớn. Khu vực này sở hữu lợi thế hiếm có khi cùng lúc hội tụ biển, vịnh, cảng biển, không gian ngư nghiệp và dư địa phát triển đô thị mới.
Nút giao thông tại cầu Rồng thường xuyên bị kẹt xe, nhất là khi chợ đêm Sơn Trà hoạt động trong điều kiện cầu Rồng phun lữa hoặc có các sự kiện khác tại khu vực này (ảnh: Internet).
Trong định hướng tương lai, cảng Tiên Sa đang từng bước phát triển theo hướng cảng du lịch đón tàu khách quốc tế; Âu thuyền và chợ cá Thọ Quang được kỳ vọng hình thành các sản phẩm du lịch trải nghiệm, chợ nổi trên vịnh gắn với văn hóa ngư dân miền biển. Bên cạnh đó, khu vực ven cầu Thuận Phước - Mân Quang phía Sơn Trà cũng đã được quy hoạch, cho chủ trương đầu tư các đảo nhân tạo và tổ hợp dịch vụ ven biển.
Nếu các định hướng này từng bước hình thành, toàn bộ không gian từ chân cầu Thuận Phước kéo về Mân Quang, Thọ Quang, Tiên Sa sẽ có khả năng trở thành trung tâm du lịch đêm mới của Đà Nẵng với quy mô lớn hơn, hiện đại hơn và có khả năng mở rộng lâu dài hơn nhiều so với khu vực cầu Rồng hiện nay.
Ở góc độ quy hoạch đô thị, đây cũng là hướng phát triển hợp lý khi vừa tạo thêm động lực cho khu vực đông bắc thành phố, vừa giảm áp lực giao thông cho khu vực trung tâm. Thay vì để dòng khách, phương tiện và hoạt động dịch vụ tiếp tục dồn nén quanh cầu Rồng, việc giãn không gian du lịch đêm ra khu vực ven vịnh và ven biển sẽ tạo ra sự phân bổ hợp lý hơn cho toàn đô thị.
Quan trọng hơn, Đà Nẵng có cơ hội hình thành một hệ sinh thái kinh tế đêm thực sự, gồm chợ đêm, phố đi bộ, phố ẩm thực, không gian biểu diễn nghệ thuật, dịch vụ ven biển, du lịch đường thủy và các hoạt động trải nghiệm văn hóa biển. Đây mới là hướng đi dài hạn của một thành phố du lịch biển hiện đại.
Một chợ đêm hôm nay không thể chỉ là vài dãy gian hàng buôn bán tạm thời mà cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, giao thông và phát triển du lịch bền vững. Với lợi thế về không gian, cảnh quan, hạ tầng kết nối và dư địa phát triển còn rất lớn, khu vực Thuận Phước - Mân Quang có lẽ đáng để Đà Nẵng tính toán nghiêm túc hơn cho chiến lược phát triển kinh tế đêm trong tương lai./.