Theo Đề án, trong tổng số 160 khu, điểm được xác định, có 31 khu, điểm đã được đầu tư hoặc có quyết định phê duyệt, dự kiến bố trí 1.279 hộ. Thành phố dự kiến đầu tư mới 129 khu, điểm, với quy mô khoảng 5.895 hộ.
Tổng mức đầu tư đề xuất đối với 129 khu, điểm đầu tư mới khoảng 3.417,36 tỷ đồng. Nguồn lực được phân kỳ theo từng giai đoạn, gắn với mức độ cấp thiết và khả năng triển khai của từng khu vực.
Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến đầu tư 66 khu, điểm, bố trí khoảng 3.476 hộ, với tổng nguồn vốn khoảng 2.255,75 tỷ đồng. Trong đó, 276,05 tỷ đồng đã được bố trí theo Nghị quyết số 48/NQ-HĐND; 611,70 tỷ đồng dự kiến bổ sung từ ngân sách thành phố và 1.368 tỷ đồng đề nghị ngân sách Trung ương hỗ trợ.
Giai đoạn 2031-2036, 63 khu, điểm còn lại dự kiến được đầu tư, bố trí khoảng 2.419 hộ trên diện tích 167,38 ha. Tổng mức đầu tư đề xuất là 1.161,61 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư trung hạn ngân sách thành phố.
Qua rà soát thực tế, trên địa bàn vẫn còn các hộ dân sinh sống tại khu vực có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt và những loại hình thiên tai khác. Một số nơi còn thiếu đất ở, đất sản xuất, hạ tầng thiết yếu và điều kiện để người dân ổn định đời sống, sinh kế.
Vì vậy, Đề án xác định ưu tiên trước hết đối với những hộ ở khu vực có nguy cơ cao, thiên tai có khả năng trực tiếp ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản. Các khu vực có nhu cầu di dời cấp thiết, cùng những dự án đã đủ điều kiện và được bố trí vốn, cũng được đưa vào nhóm ưu tiên.
Cùng với bố trí nơi ở mới, thành phố yêu cầu việc sắp xếp dân cư phải tính đến điều kiện sản xuất và sinh kế lâu dài. Đối với từng khu, điểm, các yếu tố về địa chất, nguy cơ sạt lở, ngập lụt, nguồn nước, đất đai, hạ tầng, khoảng cách tới khu vực sản xuất và khả năng ổn định sinh kế sẽ được đánh giá trước khi thực hiện.
Ý kiến và sự đồng thuận của người dân cũng được đặt ra trong quá trình di dời. Các khu dân cư mới phải đáp ứng những điều kiện cần thiết về hạ tầng, sản xuất và đời sống, hạn chế phát sinh khó khăn sau khi người dân chuyển đến nơi ở mới.
Theo phân kỳ thực hiện, năm 2026 thành phố tập trung hoàn thiện Đề án và các nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư. Từ năm 2027 đến 2030, các khu vực có nguy cơ cao và dự án đã được bố trí vốn sẽ được ưu tiên triển khai. Giai đoạn 2031-2036 tiếp tục thực hiện các khu, điểm còn lại theo thứ tự ưu tiên, đồng thời cập nhật những nhu cầu phát sinh.
Hạ tầng tại các khu tái định cư góp phần tạo điều kiện ổn định cuộc sống người dân miền núi. Ảnh minh họa
Với quy mô 7.174 hộ, chương trình đặt trọng tâm vào việc đưa người dân ra khỏi những khu vực không bảo đảm an toàn, đồng thời bảo đảm nơi ở mới có điều kiện hạ tầng, sản xuất và sinh kế phù hợp. Đây là yêu cầu quan trọng để quá trình di dời gắn với ổn định cuộc sống lâu dài, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu chỗ ở trước mắt.
Bùi Quốc Dũng