Ấn tượng đầu tiên khi đặt chân đến xóm Mỗ là không gian thiên nhiên trong lành, khoáng đạt. Những ngôi nhà sàn truyền thống nép bên triền đồi, ruộng bậc thang uốn lượn theo sườn núi, dòng suối nhỏ róc rách ngày đêm… tất cả tạo nên bức tranh làng quê thanh bình và thơ mộng.
Bức tranh làng quê thanh bình và thơ mộng đang hiện hữu ở xóm Mỗ, xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ.
Buổi sáng ở xóm Mỗ bắt đầu bằng làn sương mỏng phủ trên mái nhà, tiếng gà gáy và tiếng người gọi nhau ra đồng. Chiều xuống, ánh hoàng hôn nhuộm vàng bản làng, mang đến cảm giác bình yên hiếm có – điều mà du khách thành thị luôn tìm kiếm sau những ngày bộn bề.
Điểm đặc biệt của du lịch cộng đồng tại xóm Mỗ là du khách không chỉ tham quan mà còn được trực tiếp tham gia vào đời sống thường nhật của người dân.
Du khách có thể:
Cùng bà con lên nương trồng ngô, trồng lúa
Học cách nấu các món ăn truyền thống
Tham gia đan lát, làm đồ thủ công
Tắm suối, trekking khám phá rừng và suối nước.
Xóm Mỗ hiện có 196 hộ, trong đó, đồng bào dân tộc Mường chiếm tới 98%. Trải qua bao biến động lịch sử, người dân nơi đây vẫn gìn giữ được những giá trị văn hóa truyền thống từ kiến trúc nhà sàn, phong tục tập quán, ẩm thực đến tiếng nói, dân ca, dân vũ. Hiện nay, Khu trung tâm xóm Mỗ có 30 hộ, trong đó 14 hộ có đủ tiêu chuẩn để đón khách du lịch.
Những hoạt động tưởng chừng giản dị lại mang đến trải nghiệm chân thực và đáng nhớ, giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa, phong tục và lối sống của cộng đồng địa phương.
Chia sẻ với PV, ông Đinh Văn Dần, Giám đốc HTX Du lịch cộng đồng xóm Mỗ nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định bảo tồn văn hóa là gốc, phát triển du lịch là ngọn. Mọi hoạt động làm du lịch đều phải dựa trên nền tảng gìn giữ bản sắc dân tộc, từ nếp nhà, trang phục, ẩm thực đến phong tục tập quán. Khi văn hóa được giữ vững, du lịch sẽ phát triển bền vững, mang lại sinh kế lâu dài cho người dân.”
Ông cho biết thêm, HTX luôn chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích người dân tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch, vừa tạo thu nhập, vừa lan tỏa niềm tự hào về văn hóa bản địa.
Ông Đinh Văn Dần, Giám đốc HTX Du lịch cộng đồng xóm Mỗ (ảnh phải).
Một trong những “điểm cộng” khiến du khách nhớ mãi xóm Mỗ chính là ẩm thực. Bữa cơm cộng đồng được chuẩn bị từ chính nông sản địa phương: rau rừng, cá suối, gà đồi, cơm lam, thịt nướng, canh măng…
Không chỉ ngon miệng, mỗi món ăn còn chứa đựng câu chuyện văn hóa và tình cảm của người dân dành cho du khách. Bữa cơm quây quần bên bếp lửa, tiếng cười nói rộn ràng, chén rượu nồng ấm… tạo nên những khoảnh khắc khó quên.
Du lịch cộng đồng tại xóm Mỗ không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho người dân địa phương mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống. Các làn điệu dân ca, điệu múa, lễ hội truyền thống được phục dựng và giới thiệu tới du khách, trở thành “linh hồn” của hoạt động du lịch nơi đây.
Mô hình du lịch cộng đồng không chỉ giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, mà còn gìn giữ cảnh quan và phát triển kinh tế theo hướng bền vững – hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Trong nhịp sống hiện đại, xóm Mỗ mang đến một lựa chọn khác biệt: chậm lại, lắng nghe và kết nối. Đó là nơi du khách tìm thấy sự bình yên, người dân tìm thấy cơ hội phát triển, và văn hóa truyền thống được tiếp tục lan tỏa.
Du lịch cộng đồng xóm Mỗ vì thế không chỉ là một chuyến đi, mà là hành trình trải nghiệm – nơi mỗi du khách khi trở về đều mang theo những ký ức ấm áp và tình cảm chân thành của người dân xứ Mường.
Thanh Phong - Lê Hải – Nam Phong