Những nét vẽ nhỏ kể câu chuyện lớn về môi trường sống
Sau ba mùa tổ chức, “Ngôi nhà mơ ước” dần trở thành một trong những sân chơi mỹ thuật được nhiều trường học, phụ huynh và học sinh trên cả nước quan tâm. Mùa 4 ghi nhận sự tham gia của học sinh đến từ 34 tỉnh, thành, trải dài từ các tỉnh miền núi phía Bắc như Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang đến miền Trung, Tây Nguyên và khu vực phía Nam. Riêng Hà Nội dẫn đầu với hơn 30.000 bài dự thi.
Ban Tổ chức cùng các giám khảo đồng hành tại vòng sơ khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” mùa 4.
Theo Ban Tổ chức, sự hưởng ứng tích cực từ các địa phương cho thấy mỹ thuật và các hoạt động văn hóa nghệ thuật đang ngày càng được chú trọng trong giáo dục toàn diện cho học sinh.
Phát biểu tại buổi chấm sơ khảo đợt 2, Nhà báo Bùi Văn Khương, Trưởng Ban Tổ chức cho biết số lượng tranh năm nay tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Không chỉ bùng nổ về số lượng, chất lượng tác phẩm cũng được nâng lên rõ rệt.
“Nhiều bài dự thi có sự đầu tư công phu, được bo viền cẩn thận, thể hiện sự trân trọng của các em với chính tác phẩm của mình”, ông chia sẻ.
Để bảo đảm tính khách quan và chuyên môn, Ban Tổ chức huy động đội ngũ giáo viên mỹ thuật tại Hà Nội cùng nhiều tỉnh, thành tham gia chấm chéo luân phiên. Các tác phẩm cũng được rà soát kỹ về quy cách, chủ đề và tính hợp lệ trước khi bước vào vòng trong. Đặc biệt, hội đồng sơ khảo được yêu cầu kiểm soát chặt các trường hợp sao chép tranh hoặc sử dụng AI trong sáng tác.
“Tiêu chí quan trọng nhất là sự trung thực và tuân thủ đúng thể lệ để lựa chọn được những tác phẩm xứng đáng nhất”, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh.
Điểm được nhiều giáo viên mỹ thuật đồng thuận trong mùa thi năm nay là một bức tranh đẹp chưa chắc là bức tranh có kỹ thuật tốt nhất. Điều khiến tác phẩm trở nên nổi bật lại nằm ở ý tưởng và cảm xúc mà học sinh gửi gắm.
Hội đồng sơ khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” 2026 quy tụ nhiều giáo viên mỹ thuật từ nhiều tỉnh, thành.
Cô Vũ Thị Hạnh Quyên, giáo viên Trường THCS Nghĩa Lạc (Nam Định), cho rằng những tác phẩm gây ấn tượng thường là các bài thi có dấu ấn cá nhân rõ rệt, biết sử dụng ngôn ngữ hội họa để kể câu chuyện riêng của mình.
Theo cô Quyên, học sinh hoàn toàn có thể tham khảo hình ảnh hoặc tư liệu trong quá trình làm bài, nhưng nếu phụ thuộc quá nhiều vào hình mẫu có sẵn, các em sẽ dễ đánh mất sự sáng tạo tự nhiên. “Mỹ thuật là quá trình quan sát, cảm nhận và tự mình tạo ra góc nhìn riêng”, cô chia sẻ.
Đồng quan điểm, cô Bùi Thị Thiếp, giáo viên Trường Tiểu học Quyết Thắng (Hải Phòng) cho biết yếu tố được ưu tiên đầu tiên trong quá trình chấm thi vẫn là ý tưởng. Theo cô, những bức tranh có cách thể hiện ngộ nghĩnh, khác biệt và mang màu sắc cá nhân thường tạo cảm xúc rõ rệt với người xem hơn cả.
“Nhiều bài thi năm nay cho thấy các em không chỉ vẽ theo trí tưởng tượng mà còn thực sự quan tâm tới những vấn đề của môi trường sống”, cô nhận xét.
Lan tỏa thông điệp xanh qua góc nhìn trẻ thơ
Một số tác phẩm tại cuộc thi vẽ tranh toàn quốc “Ngôi nhà mơ ước” mùa 4 với chủ đề “Đô thị xanh hạnh phúc”.
Một trong những điểm khiến hội đồng giám khảo ấn tượng ở mùa thi năm nay là cách học sinh tiếp cận chủ đề “Đô thị xanh hạnh phúc”. Không còn chỉ là hình ảnh nhà cao tầng hay công viên nhiều cây xanh, nhiều em nhỏ đã đưa vào tranh những vấn đề rất gần với đời sống đô thị hiện đại như nắng nóng, ô nhiễm không khí, tiếng ồn, ngập úng hay thiếu không gian cho trẻ em.
Cô Cao Thị Lam, giáo viên Trường Tiểu học Đông Sơn (Nghệ An), đánh giá nhiều tác phẩm năm nay có tính ứng dụng thực tế khá rõ. Một số bài thi đưa ra ý tưởng về các khu phố xanh, nhà sử dụng năng lượng sạch hay không gian sống hài hòa với thiên nhiên.
Theo cô Lam, thông qua hội họa, học sinh đang dần hình thành nhận thức rõ hơn về trách nhiệm bảo vệ môi trường và xây dựng không gian sống bền vững trong tương lai.
Trong khi đó, cô Phan Thị Kim Thùy cho rằng điều quý giá nhất trong tranh của trẻ em vẫn là cảm xúc thật. Theo cô, nhiều bức tranh giống như những “cam kết nhỏ” của các em với môi trường sống xung quanh.
“Có em vẽ ngôi nhà giữa rừng cây, có em tưởng tượng những khu phố không còn rác thải hay những thành phố nơi con người sống gần gũi hơn với thiên nhiên. Mỗi bức tranh đều phản ánh mong muốn rất hồn nhiên nhưng cũng rất đẹp của trẻ nhỏ”, cô chia sẻ.
Theo nhận xét của nhiều giáo viên trong hội đồng sơ khảo, mặt bằng chung các bài thi năm nay khá đồng đều và có nhiều tác phẩm cho thấy sự tiến bộ rõ rệt trong cách phối màu, xử lý bố cục và sử dụng chất liệu.
Cô Nguyễn Hoàng Thu, giáo viên Trường Tiểu học Hoàng Diệu (Hải Phòng), cho biết nhiều học sinh đã biết kết hợp linh hoạt giữa màu nước, màu sáp và các kiểu nét vẽ khác nhau để tạo chiều sâu cho tác phẩm.
Tuy nhiên, theo các giáo viên, điều tạo nên sức hút lớn nhất của tranh thiếu nhi vẫn là sự tự nhiên và hồn nhiên trong từng nét vẽ.
“Có những đường nét còn run run, chưa hoàn chỉnh về kỹ thuật nhưng lại mang tới cảm xúc rất thật. Đó là điều khiến tranh của trẻ em có giá trị riêng mà người lớn khó có được”, một giáo viên chia sẻ.
Không ít giám khảo cũng bày tỏ ấn tượng với các tác phẩm đến từ vùng cao hoặc khu vực còn ít điều kiện tiếp cận các sân chơi mỹ thuật lớn. Những bức tranh ấy thường mang đậm hình ảnh quê hương, thiên nhiên và đời sống bản địa, thể hiện tình cảm rất chân thành của học sinh với nơi mình đang sống.
Theo Ban Tổ chức, vòng chung khảo cuộc thi dự kiến diễn ra cuối tháng 5 với sự tham gia của nhiều họa sĩ và chuyên gia mỹ thuật. Lễ trao giải sẽ được tổ chức trong tháng 6 nhằm tôn vinh những tác phẩm xuất sắc và lan tỏa thông điệp về đô thị xanh, môi trường sống hạnh phúc qua góc nhìn trẻ thơ.