Theo thông tin từ Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Quốc hội giao là 1,08 triệu tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay, tăng khoảng 175.000 tỷ đồng so với năm 2025. Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết khoảng 1 triệu tỷ đồng cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương.
(Ảnh minh họa)
Tính đến hết ngày 30/4/2026, tổng số vốn giải ngân đạt 144.282,9 tỷ đồng, tương đương 14,2% kế hoạch Thủ tướng giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương đạt 38.802,5 tỷ đồng (10,7%), còn vốn ngân sách địa phương đạt 105.480,4 tỷ đồng (16,2%).
Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân vẫn chậm do nhiều vướng mắc. Nổi bật là khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá và phương án đền bù, khiến nhiều dự án chưa thể triển khai thi công đúng kế hoạch. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng và giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán cũng làm phát sinh chi phí, buộc phải điều chỉnh hợp đồng.
Ngoài ra, việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, cùng với chất lượng chuẩn bị đầu tư còn hạn chế, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ. Trong những tháng đầu năm, nhiều chủ đầu tư vẫn đang tập trung vào các khâu chuẩn bị như thiết kế, thẩm định, phê duyệt dự toán và lựa chọn nhà thầu, nên khối lượng nghiệm thu, thanh toán chưa lớn.
Một nguyên nhân khác là năng lực và trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế; một số địa phương thiếu cán bộ chuyên trách về đầu tư công, dẫn đến việc triển khai chưa quyết liệt.
Để thúc đẩy giải ngân, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026.
Trước hết, cần khẩn trương phân bổ chi tiết toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026. Các đơn vị chưa hoàn thành trước ngày 10/5/2026 phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm và gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, xử lý theo quy định.
Đồng thời, cần phát huy vai trò người đứng đầu trong việc tháo gỡ khó khăn; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và kiểm soát giá vật liệu theo các công điện của Thủ tướng. Công tác cán bộ cũng cần được chấn chỉnh, siết chặt kỷ luật, xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm.
Bên cạnh đó, các đơn vị phải cập nhật đầy đủ dữ liệu giải ngân trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo quy định, phục vụ theo dõi, đánh giá bằng bộ công cụ KPI.
Bùi Quốc Dũng