Nghề làm bánh đa nem ở thôn Bình được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Với người dân nơi đây, bánh đa nem không chỉ là sản phẩm hàng hóa mà còn là “hồn cốt” của làng nghề, gắn với mâm cỗ ngày Tết của bao gia đình trên khắp mọi miền đất nước.
Bánh đa nem được người dân mang ra phơi từ tờ mờ sáng
Là một trong những hộ sản xuất tiêu biểu của thôn, anh Hồ Viết Đồng (xóm Bình, phường Thành Sen) cho biết gia đình anh gắn bó với nghề từ thời bố mẹ để lại. Khoảng 8 năm trở lại đây, trước nhu cầu thị trường ngày càng tăng, anh mạnh dạn đầu tư thêm máy móc, mở rộng quy mô sản xuất, xây dựng một xưởng bánh nhỏ ngay tại gia đình.
Các phên bánh được chồng lên nhau ngay ngắn, thẳng hàng để đưa về xưởng
“Ngày thường xưởng duy trì khoảng 8 lao động làm việc thường xuyên. Nhưng cứ gần Tết là đơn hàng tăng mạnh, vợ chồng tôi lại phải thuê thêm nhân công thời vụ để kịp tiến độ giao hàng cho khách”, anh Đồng chia sẻ trong lúc tay vẫn thoăn thoắt kiểm tra từng mẻ bánh mới tráng.
Chị Phan Thị Đào tất bật cùng công nhân trở bánh, mang vào để kịp thực hiện các công đoạn khác trả đơn cho khách
Theo chị Phan Thị Đào, vợ anh Đồng, nghề làm bánh đa nem không chỉ mang lại thu nhập mà còn là niềm tự hào của gia đình. “Ông bà ngày xưa tráng bánh hoàn toàn bằng tay, vất vả lắm. Đến đời vợ chồng tôi, có đầu tư máy tráng để giảm sức lao động và tăng năng suất, nhưng các công đoạn quan trọng khác vẫn làm thủ công để giữ được chất lượng truyền thống của bánh”, chị Đào nói.
Đây là mùa cao điểm, tranh thủ trời nắng, người dân ở thôn Bình tất bật làm bánh. Từ cánh đồng, đường làng được người dân tận dụng để phơi bánh.
Sau khi được tráng xong, bánh sẽ được đưa ra phơi từ khoảng 3–4 giờ sáng, khi tời đang tờ mờ sáng. Đến tầm 7–8 giờ, bánh được thu vào. Đây là khâu đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm, bởi nếu phơi non nắng, bánh sẽ mềm quá, còn nếu phơi quá nắng, bánh dễ bị giòn và gãy.
“Bánh đạt chuẩn phải có độ dẻo, dai vừa phải, khi cuốn không rách, không vỡ. Vì vậy, người làm bánh phải ‘canh nắng’ rất kỹ”, chị Đào cho biết thêm.
Hiện nay, chỉ riêng công đoạn tráng bánh được thay thế bằng máy móc, còn lại hầu hết các khâu như phơi, xếp, đóng gói đều làm thủ công. Giá bánh đa nem trong dịp cận Tết dao động khoảng 40.000- 50.000 đồng/kg, sản xuất đến đâu được thương lái thu mua hết đến đó, không lo tồn hàng.
Không khí tất bật ấy cũng diễn ra tại nhiều hộ sản xuất khác trong thôn Bình. Anh Trịnh Văn Tam, một hộ làm bánh đa nem có thâm niên gần 15 năm, cho biết xưởng bánh của gia đình anh những ngày này luôn trong tình trạng “chạy hết công suất”.
“Ngoài vợ chồng và con cái, tôi phải thuê thêm 4 công nhân để kịp phục vụ khách. Dịp Tết nhu cầu tăng cao, chúng tôi gần như làm việc xuyên ngày đêm. Dù vất vả nhưng ai cũng vui vì nghề truyền thống vẫn mang lại thu nhập ổn định”, anh Tam chia sẻ.
Những phên bánh được xếp ngay ngắn để đón những ánh nắng sớm mai
Theo các hộ sản xuất, bánh đa nem Hà Tĩnh được khách hàng khắp cả nước ưa chuộng bởi độ dẻo, dai, dễ cuốn, phù hợp với nhiều món ăn truyền thống, đặc biệt là trong mâm cỗ ngày Tết. Nhờ giữ được chất lượng và uy tín, sản phẩm bánh đa nem thôn Bình ngày càng có chỗ đứng trên thị trường.
Sản phẩm được đóng gói, hút chân không để dễ dàng bảo quản và vận chuyển
Trao đổi với phóng viên, đại diện Phòng Kinh tế phường Thành Sen cho biết: Làng nghề truyền thống sản xuất bánh đa nem thôn Bình, xã Thạch Hưng (cũ) đã được công nhận là làng nghề truyền thống vào năm 2021. Hiện nay, toàn thôn có gần 100 hộ tham gia sản xuất, chiếm 30,4% tổng số hộ dân, tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.
Giữa nhịp sống hiện đại, những mẻ bánh đa nem mỏng tang, dẻo dai được làm ra từ bàn tay cần mẫn của người dân thôn Bình không chỉ phục vụ nhu cầu thị trường Tết, mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của một làng nghề truyền thống đang từng ngày vươn lên, hòa nhịp cùng sự phát triển của quê hương Thành Sen.
Diễm Phước