Đạo đức, phẩm hạnh của mỗi con người được hình thành qua quá trình tu dưỡng lâu dài và được thử thách trong chính môi trường sống, học tập, công tác. Với cán bộ, đảng viên, quá trình ấy càng đòi hỏi sự bền bỉ, bởi mỗi vị trí công tác luôn gắn với trách nhiệm, quyền hạn và những mối quan hệ lợi ích khác nhau.
Trong đời sống hiện đại, cùng với những cơ hội phát triển là không ít tác động đan xen. Lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, yêu cầu công việc và trách nhiệm trước cộng đồng có lúc đặt người cán bộ trước những lựa chọn không dễ dàng. Bởi vậy, giữ được sự trong sáng trong suy nghĩ, chuẩn mực trong hành động và tận tụy trong thực thi nhiệm vụ không chỉ là yêu cầu của quy định, mà trước hết là bản lĩnh và ý thức tự rèn luyện của mỗi người.
Thực tế cho thấy, phần lớn cán bộ, đảng viên luôn ý thức giữ gìn phẩm chất, trách nhiệm và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, trước những tác động của mặt trái cơ chế thị trường và những biến động của đời sống xã hội, việc thường xuyên tự soi, tự sửa, chủ động nhận diện những hạn chế của bản thân càng trở nên cần thiết.
Ảnh minh họa
Đó cũng là lý do công tác giáo dục, tuyên truyền, kiểm tra, giám sát và xây dựng chuẩn mực đạo đức được đặc biệt coi trọng. Các quy định mới tiếp tục cụ thể hóa những yêu cầu đối với tổ chức đảng và đảng viên; đồng thời hoàn thiện cơ chế khuyến khích tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Điểm đáng chú ý là những yêu cầu về đạo đức, trách nhiệm được đặt trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Không gian công tác ngày càng mở rộng, phương thức làm việc thay đổi nhanh chóng, kéo theo những yêu cầu mới về trách nhiệm, kỷ luật, ứng xử và sử dụng công nghệ.
Vì vậy, giữ gìn đạo đức công vụ hôm nay không chỉ nằm ở việc hoàn thành đúng chức trách, mà còn thể hiện qua cách cán bộ ứng xử với thông tin, công nghệ, người dân và cộng đồng trong cả môi trường trực tiếp lẫn không gian số.
Chuyển đổi số đang từng bước hình thành xã hội số, công dân số và phương thức quản trị hiện đại. Cùng với đó, khả năng tiếp cận thông tin của người dân ngày càng được mở rộng, tạo thêm những kênh để cộng đồng tham gia đóng góp ý kiến, phản ánh và giám sát hoạt động của cơ quan công quyền.
Đây là điều kiện quan trọng để tinh thần “dân biết, dân bàn, dân kiểm tra” được phát huy trong thực tiễn. Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là những người trực tiếp thực thi công vụ, vì thế càng phải ý thức rõ hơn về trách nhiệm trước Nhân dân.
Một thái độ đúng mực, một lời giải thích thấu đáo, một quy trình được thực hiện minh bạch hay một việc được giải quyết đúng thời hạn đều có thể góp phần tạo dựng niềm tin. Ngược lại, những biểu hiện thiếu trách nhiệm, thiếu chuẩn mực dù ở mức độ nhỏ cũng có thể tác động đến hình ảnh của cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ.
Trong môi trường số, sự phản hồi của xã hội diễn ra nhanh hơn. Những lời khen, góp ý, băn khoăn, kiến nghị của người dân có thể xuất hiện trên nhiều nền tảng và được lan tỏa rộng rãi. Đây vừa là yêu cầu, vừa là động lực để cán bộ không ngừng hoàn thiện phương pháp làm việc, nâng cao tinh thần trách nhiệm và chất lượng phục vụ.
Từ góc nhìn đó, không gian mạng cần được nhìn nhận như một kênh để lắng nghe xã hội, tiếp nhận phản ánh và kịp thời giải đáp những vấn đề người dân quan tâm. Đồng thời, cần có cách tiếp cận tỉnh táo, khách quan, phân biệt giữa ý kiến góp ý, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với những nội dung sai lệch, thiếu căn cứ.
Quan trọng hơn, mỗi vấn đề được xã hội quan tâm cần có thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời. Khi thông tin chính thống được cung cấp chủ động, minh bạch, những băn khoăn của người dân sẽ có thêm cơ sở để được giải đáp; sự đồng thuận xã hội cũng từ đó được củng cố.
Trong quá trình này, báo chí chính thống tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, phản ánh đời sống xã hội và góp phần định hướng nhận thức cộng đồng. Bằng thông tin chính xác, trách nhiệm và có chiều sâu, báo chí góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân; đồng thời phản ánh những vấn đề thực tiễn để cơ quan chức năng kịp thời nắm bắt, xử lý.
Tuy nhiên, để tạo dựng niềm tin bền vững, thông tin chỉ là một phần. Cốt lõi vẫn là chất lượng của đội ngũ cán bộ thực thi công vụ và cách mỗi cán bộ biến trách nhiệm được giao thành những hành động cụ thể trong công việc hằng ngày.
Đạo đức công vụ vì thế không phải là một khái niệm xa vời. Đó có thể là sự tận tâm khi giải quyết một hồ sơ; sự công tâm trước một vấn đề; thái độ tôn trọng khi tiếp xúc với người dân; tinh thần trách nhiệm khi nhận nhiệm vụ; sự chủ động nhận phần việc khó và khả năng đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.
Giữ trọn đạo đức công vụ cũng là giữ gìn hình ảnh người cán bộ gần dân, trọng dân, hiểu dân và phục vụ Nhân dân. Mỗi cán bộ có trách nhiệm tự rèn luyện mỗi ngày, tự soi vào những chuẩn mực đã đặt ra, chủ động điều chỉnh những hạn chế và không ngừng nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ.
Khi đạo đức trở thành nền tảng của hành động, quyền hạn được thực hiện đúng mục đích, trách nhiệm được đặt đúng vị trí và người dân được xác định là trung tâm phục vụ, hiệu quả công vụ sẽ không chỉ được đo bằng kết quả công việc, mà còn bằng niềm tin được tạo dựng trong xã hội.
Đó cũng chính là giá trị bền vững của đạo đức công vụ: giữ mình để làm tốt việc chung, giữ trách nhiệm để phụng sự Nhân dân và giữ niềm tin bằng những hành động cụ thể mỗi ngày.
VĂN HÙNG