Từ sáng tinh mơ, diêm dân ở thôn Liên Xuân, phường Trần Phú (Hà Tĩnh) đã tất bật ra đồng. Người dẫn nước biển vào ruộng, người cào muối, người gom từng đụn muối trắng dưới cái nắng cháy da cháy thịt của miền Trung. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại là chuỗi ngày lao động đầy nhọc nhằn, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết.
Để có một mẻ muối người diêm dân phải trải qua nhiều công đoạn từ phơi đất, làm ruộng giữa cái nắng đổ lửa miền Trung...
Ông Phạm Văn Đức, một diêm dân có nhiều năm gắn bó với nghề muối, trầm ngâm chia sẻ:“Chúng tôi làm nghề này từ bao đời nay, nhưng giờ người bỏ nghề gần hết rồi. Cả làng giờ chỉ còn khoảng 6–7 hộ còn bám trụ với đồng muối. Con cháu giờ đi làm công ty, xuất khẩu lao động hoặc làm nhà nước, chứ chẳng ai còn muốn theo nghề nữa”.
Xung quanh là những ruộng muối bị bỏ hoang
Để làm ra những hạt muối trắng tinh, người dân phải trải qua nhiều công đoạn như cải tạo sân phơi, dẫn nước biển, canh nắng rồi mới thu hoạch. Chỉ cần một cơn mưa bất chợt hay thời tiết thay đổi, công sức cả ngày có thể mất trắng.
Ông Phạm Văn Đức cho biết giờ không ai chịu làm nghề này nữa
Không chỉ đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, nghề muối nơi đây còn đứng trước nguy cơ mai một khi phải cạnh tranh với nguồn muối giá rẻ từ các tỉnh phía Nam và muối mỏ trên thị trường. Giá muối bấp bênh, đầu ra khó khăn khiến nhiều hộ dân không còn mặn mà với nghề truyền thống đã gắn bó bao đời.
Những cánh đồng muối từng nhộn nhịp tiếng người nay trở nên thưa vắng. Giữa cái nắng bỏng rát của miền Trung, những diêm dân còn bám nghề vẫn cần mẫn cào từng hạt muối trắng như cố giữ lại một phần ký ức và nghề truyền thống của quê hương ven biển Hà Tĩnh.
Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo phường Trần Phú cho biết, trước đây nghề làm muối là sinh kế chính của nhiều hộ dân trong các làng Liên Xuân và Yên Thọ. Tuy nhiên hiện nay chỉ còn ít hộ tiếp tục bám nghề vì công việc quá vất vả nhưng thu nhập thấp.
Để có những hạt muối trắng tinh thì người diêm dân đã phải đổ bao nhiêu giọt mồ hôi
“Mỗi năm người dân chỉ làm muối được khoảng 3 tháng mùa nắng, thời gian còn lại đồng bỏ không. Mỗi vụ lại phải bỏ ra từ 4–5 triệu đồng để cải tạo ruộng muối, nếu bỏ hoang lâu ngày thì chi phí còn cao hơn. Trong khi đó, muối sản xuất thủ công qua nhiều công đoạn nên khó cạnh tranh với muối công nghiệp và muối giá rẻ từ nơi khác”, vị lãnh đạo chia sẻ.
Theo vị này, hiện nay cơ hội việc làm đa dạng hơn nên người trẻ có nhiều lựa chọn. Với mức thu nhập chỉ vài trăm nghìn đồng mỗi ngày nhưng phải làm việc giữa nắng nóng khắc nghiệt, nghề muối ngày càng khó giữ chân lao động địa phương. Giờ địa phương đang tìm cách chuyển đổi mô hình từ làm muối sang nuôi trồng thủy sản, nhưng đây đang là một thử thách và cần những nhà đầu tư lớn.
Diễm Phước