Những kết quả mang ý nghĩa đặc biệt
Ngay từ khi phát động, chiến dịch đặt ra những mục tiêu lớn: tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; lấy mẫu đối với khoảng 230.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang trên cả nước; giám định khoảng 18.000 mẫu hài cốt; đồng thời xây dựng và vận hành ngân hàng gen phục vụ công tác xác định danh tính bằng ADN.
Đến ngày 26/7/2026, nhiều chỉ tiêu quan trọng đã đạt được những kết quả tích cực. Cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.491 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 467 hài cốt trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia. Đặc biệt, lực lượng chức năng đã phát hiện và quy tập 10 khu mộ tập thể, trong đó riêng tỉnh Tuyên Quang có 5 khu mộ với khoảng 23 hài cốt; tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP. Hồ Chí Minh) đã tìm thấy 104 hài cốt cùng 5 cụm hài cốt tập thể.
Song song với công tác tìm kiếm, hơn 80.882 phần mộ liệt sĩ đã được khảo sát, trong đó 56.425 phần mộ đủ điều kiện lấy mẫu ADN, đạt gần 70%. Hơn 8.462 ha đất còn tồn lưu bom, mìn, vật nổ cũng được rà phá, tạo điều kiện an toàn cho công tác tìm kiếm và phát triển kinh tế - xã hội. Những kết quả ấy không chỉ phản ánh sự nỗ lực của các lực lượng chuyên trách mà còn cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác xác định danh tính liệt sĩ.
Sức mạnh từ sự đồng lòng
Lực lượng quân đội và công an là nòng cốt triển khai chiến dịch. Tuy nhiên, thành công của hành trình này còn được tạo nên bởi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của các địa phương, các tổ chức xã hội và hàng triệu người dân trên cả nước.
Nhiều thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử đã chủ động cung cấp thông tin, tư liệu, ký ức về các địa điểm chôn cất, góp phần mở ra nhiều hướng tìm kiếm mới. Từ lời kêu gọi của Đảng và Nhà nước, phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" tiếp tục được lan tỏa sâu rộng, trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã cống hiến và các thế hệ hôm nay.
Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi mẫu ADN được đối chiếu, mỗi địa điểm được xác minh đều là sự chung tay của cộng đồng trong hành trình trả lại tên tuổi, quê hương cho những người đã nằm lại trên khắp các chiến trường.
Những cuộc đoàn tụ sau nhiều thập kỷ
Có lẽ giá trị lớn nhất của chiến dịch không nằm ở những thống kê mà ở những cuộc đoàn tụ đầy xúc động. Sau nhiều năm mong ngóng, nhiều gia đình đã đón người thân trở về quê hương. Những cuộc gặp gỡ giữa thân nhân, đồng đội và phần mộ của các liệt sĩ khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài hàng chục năm, đồng thời mở ra sự thanh thản cho nhiều gia đình.
Không ít trường hợp, cha mẹ của các liệt sĩ đã không còn để chứng kiến ngày con được trở về. Song đối với những người ở lại, việc xác định được nơi an nghỉ của người thân vẫn là sự an ủi lớn lao, giúp hoàn thành tâm nguyện được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Mỗi cuộc trở về là một câu chuyện nhân văn, nhắc nhớ về những giá trị của hòa bình, của lòng biết ơn và trách nhiệm đối với lịch sử dân tộc.
Tri ân là hành trình tiếp nối
Khép lại chiến dịch không đồng nghĩa với việc khép lại hành trình tri ân. Những tháng qua, trên khắp cả nước, nhiều hoạt động chăm lo người có công được triển khai đồng bộ. Hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách, doanh nghiệp, các tổ chức và cộng đồng đã được huy động để xây dựng, sửa chữa nhà ở, phụng dưỡng người cao tuổi cô đơn, chăm sóc thương binh, hỗ trợ gia đình liệt sĩ và tạo điều kiện học tập cho con em người có công.
Cùng với đó, hệ thống chính sách ưu đãi người có công tiếp tục được rà soát, bổ sung và hoàn thiện theo hướng ngày càng đầy đủ, thiết thực, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần cho các đối tượng thụ hưởng.
Đó không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là sự tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Ăn quả nhớ người trồng cây" - những giá trị đã trở thành nền tảng văn hóa của dân tộc Việt Nam qua nhiều thế hệ.
Dấu ấn của một chiến dịch, giá trị của một đạo lý
Chiến dịch 500 ngày đêm đã khép lại, nhưng những giá trị mà chiến dịch để lại sẽ còn được tiếp nối. Đó là những địa chỉ đỏ được tìm thấy, những tên tuổi được xác định, những gia đình được vơi đi nỗi mong ngóng; là sự kết nối giữa khoa học, trách nhiệm và tình người; là minh chứng cho quyết tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc thực hiện chính sách đối với người có công.
Mỗi phần mộ được tìm thấy không chỉ khép lại một hành trình tìm kiếm, mà còn mở ra một hành trình mới của lòng biết ơn. Đó là hành trình được gìn giữ bằng trách nhiệm, được lan tỏa bằng những việc làm thiết thực và được truyền tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác, để đạo lý tri ân mãi là một giá trị bền vững trong đời sống của dân tộc Việt Nam.
VĂN HÙNG