Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” (sau này là Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh) là chủ trương lớn của Đảng, được triển khai theo Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 7/11/2006, do Bộ Chính trị ban hành, chính thức phát động cuộc vận động. Mục tiêu chính là nâng cao đạo đức cách mạng, chống suy thoái, tham nhũng, lãng phí và củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước. Trong cuộc vận động này cán bộ, đảng viên là những người phải tiên phong thực hiện việc triển khai với tinh thần học tập nghiêm túc, kiên trì làm theo, trở thành những tấm gương “đi trước, mở đường”.
Cuộc vận động đã bước sang năm thứ 20, gần tròn hai thập kỷ. Kết quả của cuộc vận động thường xuyên được đánh giá sơ kết theo đợt, ngành, đơn vị; trao tặng, nêu gương, khen thưởng để cổ vũ những điển hình học và làm theo Bác không có điểm dừng, không được ngưng nghỉ; công việc ấy được truyên truyền theo hướng hiểu biết và vận dụng một cách khoa học, hợp lý, sáng tạo tấm gương Bác Hồ trong hoàn cảnh mới, từng công việc cụ thể, theo cương vị, nhiệm vụ của mỗi người đảm trách.
Cuộc vận động đã trở thành nhiều đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàn quân, toàn dân; được tổ chức triển khai theo chuyên đề sâu ở khối cơ quan đảng, chính quyền, các đoàn thể, trường học…lan toả không khí trao đổi, mạn đàm sôi nổi, sâu rộng nổi lên ở tổ chức đoàn thanh niên, sinh viên; trong các giai tầng xã hội gây ấn tượng mạnh mẽ, sâu sắc về sự đổi thay trong nhận thức, hành động của mỗi cán bộ, đảng viên, nhân dân. Qua đó, chọn ra được những nhân tố cá nhân, tập thể tích cực học và làm theo Bác để tôn vinh, nêu gương cho mọi người noi theo, nhân rộng.
Việc học và làm theo Bác muốn đạt kết quả thiết thực, không hình thức cần đổi mới cách thức tổ chức, bắt đầu từ việc phân khúc đối tượng học tập, như cán bộ đảng viên; đoàn viên thanh niên; chức danh, nhiệm vụ được bổ nhiệm, phân công; người lao động, công nhân, nông dân, trí thức; người dân nói chung…Trên cơ sở ấy, xác định nội dung cần chọn lọc bồi dưỡng, giáo dục theo đối tượng cụ thể trên; bám sát tài liệu gốc lưu giữ lời dạy, lời khuyên, lời nhắc nhở, huấn thị; câu nói, bài viết quen thuộc dễ hiểu, dễ nhớ của Bác với dân, với Đảng, với bộ đội, công an, với mọi lứa tuổi từ trẻ em đến người cao tuổi; với mọi ngành, nghề: y tế, giáo dục, toà án, thầy thuốc, giáo viên, nông dân, trí thức, …Mỗi người chỉ cần ôn lại, nhớ và làm theo những lời dạy của Bác là cho kết quả rõ rệt.
Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là chủ đề rộng lớn hàm chứa sự vĩ đại của lãnh tụ thiên tài dân tộc song vô cùng giản dị, gần gũi với toàn dân bởi cuộc sống của Bác là cống hiến cả cuộc đời “vì nước vì dân” không có lợi ích cho riêng mình.
Nhìn lại hai mươi năm triển khai Cuộc vận động đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh, Trung ương sẽ kiểm điểm sâu sắc và nghiêm túc việc học và làm theo Bác; mạnh dạn, thẳng thắn chỉ ra thành công và hạn chế; định hướng việc học và làm theo Bác trong giai đoạn mới của đất nước, kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Hoạt động ấy mang ý nghĩa thiết thực kỷ niệm ngày sinh nhật Bác Hồ.