Ngày 31/10, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết đã ban hành kế hoạch kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sản phẩm trồng trọt trên địa bàn, nhằm chủ động phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm, nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Các vùng trồng nông sản phục vụ xuất khẩu được ưu tiên giám sát, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Ảnh: khanhhoa.gov.vn
Theo kế hoạch, hoạt động kiểm soát được triển khai xuyên suốt chuỗi sản xuất, từ quản lý vùng nguyên liệu, thu hoạch, sơ chế, bảo quản, đóng gói đến tiêu thụ. Các chỉ tiêu được tập trung giám sát gồm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, độc tố nấm và những yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn thực phẩm.
Khánh Hòa ưu tiên rà soát, quản lý các vùng nguyên liệu và nhóm cây trồng chủ lực như nha đam, măng tây, lúa, xoài, nhân điều, bưởi, sầu riêng, nho, táo cùng những loại cây trồng phù hợp với điều kiện sản xuất và nhu cầu thị trường.
Phạm vi quản lý bao gồm vùng sản xuất tập trung, vùng trồng đã được cấp hoặc đang đề nghị cấp mã số, cơ sở thu mua, sơ chế, đóng gói, kinh doanh và xuất khẩu sản phẩm trồng trọt. Thông tin về diện tích, chủng loại cây trồng, sản lượng, mùa vụ, tổ chức, cá nhân sản xuất, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được rà soát, cập nhật thường xuyên.
Đáng chú ý, các vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu, nhất là thị trường EU, được ưu tiên kiểm soát. Tỉnh từng bước số hóa, tích hợp dữ liệu vùng trồng và kết quả giám sát an toàn thực phẩm trên các hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng và cảnh báo nguy cơ.
Ở khâu sản xuất, tỉnh tăng cường hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, tuân thủ danh mục thuốc được phép sử dụng và thời gian cách ly. Các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng chế phẩm sinh học và phương thức canh tác an toàn được khuyến khích nhằm hạn chế tồn dư hóa chất trong nông sản.
Các tổ chức, cá nhân sản xuất được hướng dẫn ghi chép, lưu giữ thông tin về quá trình canh tác, tạo cơ sở phục vụ truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Đối với cơ sở thu mua, sơ chế, bảo quản và đóng gói, kế hoạch đặt ra yêu cầu kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện vệ sinh và thông tin từng lô hàng. Các cơ sở không được tiếp nhận, sử dụng hoặc trộn lẫn nguyên liệu không rõ nguồn gốc, không đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm, đặc biệt là nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.
Tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp liên kết với vùng nguyên liệu, thống nhất quy trình sản xuất và tăng cường kiểm soát chất lượng đầu vào, qua đó nâng cao khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường tiêu thụ.
Công tác kiểm tra, giám sát, lấy mẫu và kiểm nghiệm được thực hiện theo kế hoạch, trên cơ sở đánh giá nguy cơ. Đối tượng tập trung là vùng sản xuất, nhóm cây trồng chủ lực và những sản phẩm có nguy cơ cao. Hoạt động giám sát được tổ chức tối thiểu 1 lần/năm; trường hợp có cảnh báo, phát hiện vi phạm hoặc phát sinh yêu cầu từ thị trường nhập khẩu, cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra và lấy mẫu phù hợp.
Các mẫu kiểm nghiệm tập trung vào dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, độc tố nấm và những chỉ tiêu có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm. Tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, tỉnh yêu cầu thường xuyên cập nhật quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hoạt chất, tần suất kiểm tra và các yêu cầu kỹ thuật liên quan của thị trường EU. Thông tin, hướng dẫn và cảnh báo phải được chuyển đến địa phương, tổ chức, cá nhân có sản phẩm xuất khẩu để chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất.
Khi quy định của thị trường nhập khẩu thay đổi hoặc phát hiện sản phẩm không đáp ứng yêu cầu, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đánh giá nguyên nhân, xác định nguy cơ và tham mưu giải pháp khắc phục, phòng ngừa.
UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối triển khai kế hoạch, xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát, lấy mẫu và kiểm nghiệm hằng năm; phối hợp với các cơ quan, địa phương xử lý vi phạm, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện.
Các sở, ngành liên quan phối hợp quản lý an toàn thực phẩm, hỗ trợ kết nối thị trường, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong truy xuất nguồn gốc. UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm tuyên truyền quy định, rà soát vùng sản xuất tập trung, hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, phối hợp kiểm tra và xử lý sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm theo thẩm quyền.
Thông qua kế hoạch này, Khánh Hòa hướng đến kiểm soát chất lượng nông sản ngay từ vùng nguyên liệu, hạn chế nguy cơ vi phạm quy định an toàn thực phẩm và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
Bùi Quốc Dũng