Động thái mang tính chiến lược này không chỉ là lời khẳng định đanh thép về uy tín thương hiệu trên thị trường nội địa mà còn là viên gạch nền móng vững chắc để hiện thực hóa một tham vọng kinh tế khổng lồ: đưa chè trở thành cây công nghiệp mang về doanh thu hàng tỷ đô la theo tinh thần của Nghị quyết số 11-NQ/TU vừa được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành vào đầu tháng 2 năm 2025. Sự dịch chuyển quyết liệt từ phương thức sản xuất truyền thống sang một hệ sinh thái khép kín đang tạo ra một sức bật mới, định vị lại giá trị của chè Thái Nguyên trên bản đồ thương mại nông sản toàn cầu.
Bảo chứng niềm tin từ hệ thống chuỗi cung ứng khép kín nghiêm ngặt
Khái niệm chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn trong ngành chè hiện đại không phải là một khẩu hiệu sáo rỗng dùng để quảng cáo mà là một hệ thống quy chuẩn vận hành vô cùng khắt khe, đòi hỏi sự đồng bộ và cam kết tuyệt đối từ khâu ươm giống, chăm sóc, thu hái cho đến chế biến và phân phối ra thị trường. Với 54 chuỗi sản phẩm đã được các cơ quan chức năng chuyên môn thẩm định và cấp chứng nhận, tỉnh Thái Nguyên đang xây dựng một pháo đài niềm tin vững chắc đối với hàng triệu người tiêu dùng. Trong một mô hình liên kết khép kín như vậy, mọi tác nhân tham gia từ người nông dân trực tiếp vất vả trên nương chè, các hợp tác xã thu mua nguyên liệu, nhà máy chế biến quy mô lớn cho đến hệ thống siêu thị phân phối bán lẻ đều bị ràng buộc chặt chẽ bởi những quy định nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Trên những đồi chè thuộc chuỗi cung ứng này sẽ hoàn toàn không có chỗ cho các loại hóa chất độc hại, thuốc diệt cỏ hay chất kích thích tăng trưởng hóa học, thay vào đó là hệ thống phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học thân thiện với môi trường và một hệ thống nhật ký nông vụ điện tử giúp minh bạch hóa toàn bộ quá trình canh tác. Sự giám sát chéo và quản lý chặt chẽ này giúp loại bỏ triệt để mọi rủi ro về tồn dư hóa chất, đồng thời tối ưu hóa lợi ích kinh tế cho tất cả các bên tham gia, bởi lẽ một khi sản phẩm đã được dán nhãn chứng nhận an toàn và có mã truy xuất nguồn gốc rõ ràng, giá trị thương mại của chúng trên thị trường sẽ tự động tăng lên gấp nhiều lần so với các loại chè trôi nổi không rõ lai lịch.
Sức mạnh từ quy mô vùng nguyên liệu và cuộc cách mạng tư duy nông nghiệp
Nền tảng vững chắc để Thái Nguyên tự tin bước vào cuộc chơi thương mại toàn cầu chính là quy mô vùng nguyên liệu khổng lồ kết hợp với một cuộc cách mạng thực sự trong tư duy của những người làm nông nghiệp. Những con số thống kê được tổng hợp đến cuối năm 2025 đã cho thấy một vị thế áp đảo tuyệt đối khi toàn tỉnh hiện đang sở hữu hơn 23.700 héc-ta diện tích trồng chè, mang lại một sản lượng búp tươi khổng lồ đạt mức gần 285.000 tấn mỗi năm.
Tuy nhiên, khối lượng nguyên liệu thô dồi dào này sẽ chỉ mang lại những giá trị gia tăng ở mức thấp nếu người nông dân vẫn cố chấp bám víu vào thói quen canh tác lạm dụng phân bón hóa học để chạy theo năng suất. Rất đáng mừng là trong bối cảnh hiện tại, hàng loạt hợp tác xã và các hộ dân trồng chè tại các vùng lõi danh tiếng như Tân Cương, La Bằng hay Trại Cài đã tự nguyện rũ bỏ lối mòn xưa cũ để tiên phong áp dụng đồng bộ các quy trình sản xuất chè an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP và dần vươn tới ngưỡng canh tác hữu cơ sinh thái hoàn toàn.
Sự chuyển đổi tư duy sản xuất này đòi hỏi sự kiên nhẫn rất lớn và người nông dân phải chấp nhận đánh đổi sự sụt giảm sản lượng trong những năm đầu tiên tiến hành cải tạo đất đai, nhưng bù lại, chất lượng và hương vị nguyên bản của búp chè được nâng tầm một cách đáng kinh ngạc. Hàm lượng các chất chống oxy hóa tự nhiên bên trong lá chè tăng cao, giúp cây tự hình thành một hệ miễn dịch khỏe mạnh, tạo ra sức đề kháng vô cùng mạnh mẽ trước mọi dịch bệnh và khả năng chống chịu bền bỉ trước những biến đổi khắc nghiệt của khí hậu thời tiết cực đoan.
Chiến lược vươn tầm quốc tế và khát vọng chinh phục cột mốc tỷ đô
Việc thiết lập thành công và duy trì ổn định 54 chuỗi cung ứng an toàn chính là bước đi tiên quyết, đóng vai trò như một bàn đạp để ngành chè Thái Nguyên bước vào giai đoạn bứt tốc toàn diện, hướng tới mục tiêu vĩ mô là đưa chè trở thành ngành hàng mũi nhọn mang lại giá trị tỷ đô trong giai đoạn chiến lược từ năm 2025 đến năm 2030. Nghị quyết số 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã vạch ra một lộ trình hành động hết sức rõ ràng và thực tiễn, trong đó nhấn mạnh vào nhiệm vụ cốt lõi là không ngừng mở rộng các mô hình liên kết chuỗi giá trị và đẩy mạnh đầu tư cho lĩnh vực chế biến sâu đa dạng hóa sản phẩm.
Để vươn ra biển lớn và tự tin thâm nhập vào các thị trường xuất khẩu đặc biệt khó tính với những hàng rào kỹ thuật khắt khe như châu Âu, Bắc Mỹ hay Nhật Bản, chè Thái Nguyên không thể mãi duy trì điệp khúc xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô đóng bao với mức giá rẻ mạt. Các doanh nghiệp đầu tàu nằm trong chuỗi cung ứng đang bắt đầu mạnh tay rót vốn đầu tư vào các hệ thống công nghệ chế biến hiện đại bậc nhất, nhằm đa dạng hóa danh mục sản phẩm từ dòng chè khô truyền thống sang các dòng trà túi lọc cao cấp, bột matcha hảo hạng, chiết xuất chè dùng trong công nghiệp thực phẩm và cả những tinh chất quý hiếm phục vụ cho ngành công nghiệp mỹ phẩm và dược liệu.
Chính sự đa dạng hóa sản phẩm dựa trên một nền tảng nguyên liệu sạch, an toàn và minh bạch này sẽ tạo ra một biên lợi nhuận khổng lồ chưa từng có, biến mục tiêu vươn tới mốc doanh thu tỷ đô từ một khát vọng xa xôi trở thành một đích đến hoàn toàn khả thi trong tương lai gần, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế độc tôn vững chắc của thủ phủ chè lớn nhất Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của nền kinh tế xanh.
Bảo An