Nhằm thúc đẩy phát triển công dân số, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ngày 09/7/2026 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số. Văn bản do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ban hành, quy định nguyên tắc và chính sách phát triển công dân số. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026 đến ngày 28/2/2027.
Làm thủ tục trực tuyến, người dân được giảm hàng loạt khoản phí
Đây là mốc thời gian mà người dân trên cả nước bắt đầu được hưởng lợi trực tiếp: công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, hoàn thành tích hợp 5 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID và thực hiện thủ tục hành chính đáp ứng các điều kiện tương ứng sẽ được miễn, giảm phí, lệ phí theo quy định. Theo Phụ lục I của Nghị quyết, 5 loại thông tin, giấy tờ cơ bản gồm: giấy khai sinh; thông tin thẻ ngân hàng, tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động; thông tin tài khoản an sinh xã hội; thông tin số thuê bao di động; sổ sức khỏe điện tử. Tùy từng thủ tục hành chính cụ thể, người dân có thể phải tích hợp thêm các thông tin chuyên ngành tương ứng như giấy phép lái xe, thông tin đăng ký xe, mã số thuế cá nhân, thông tin lý lịch tư pháp, giấy đăng ký kết hôn, văn bằng, chứng chỉ hoặc thông tin về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Nhóm thủ tục có tần suất giao dịch cao nhất được áp dụng mức thu 0 đồng ngay khi thực hiện trực tuyến. Theo Phụ lục II ban hành kèm Nghị quyết, người dân khi thực hiện thủ tục qua cổng dịch vụ công trực tuyến sẽ không phải nộp phí cho các dịch vụ: cấp mới, cấp lại hộ chiếu do hỏng hoặc mất, giấy thông hành, giấy phép xuất cảnh (mức phí thông thường từ 100.000 đến 400.000 đồng); cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe quốc gia và quốc tế (mức phí hiện tại 115.000 đồng); đổi từ thẻ căn cước công dân sang thẻ căn cước hoặc cấp lại thẻ khi bị mất; và đăng ký thường trú, tạm trú, gia hạn tạm trú, tách hộ.
Tính riêng khoản lệ phí hộ chiếu, mức tiết kiệm cho mỗi lượt làm thủ tục không hề nhỏ: chính sách miễn toàn bộ lệ phí cấp mới, cấp lại hộ chiếu, giấy thông hành hoặc giấy phép xuất cảnh giúp người dân tiết kiệm từ 100.000 đến 400.000 đồng cho mỗi lượt làm thủ tục. Ngoài ra, chính sách ưu đãi còn được áp dụng với các thủ tục thuộc lĩnh vực cấp Phiếu lý lịch tư pháp, hộ tịch, đất đai, khai thác và cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ, cũng như một số thủ tục đăng ký xe.
Bên cạnh nhóm thủ tục được miễn hoàn toàn, một nhóm giao dịch có giá trị lớn hơn được áp dụng mức giảm theo tỷ lệ phần trăm. Theo Phụ lục III kèm theo Nghị quyết, các khoản phí, lệ phí được giảm dành cho công dân số gồm: giảm 100% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu xe mô tô, giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với xe ô tô khi đăng ký quyền sở hữu, và giảm 10% mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng tràn lan mà có giới hạn cụ thể để tránh trục lợi: theo Phụ lục III, mức ưu đãi lệ phí trước bạ nhà đất, ô tô, xe máy chỉ áp dụng 1 lần duy nhất trong 1 năm cho mỗi cá nhân, mức giảm tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai. Về điều kiện cụ thể, cơ quan chức năng đã có hướng dẫn chi tiết: theo Bộ Công an, tại Phụ lục III Nghị quyết, điều kiện để được giảm lệ phí trước bạ là công dân đã tích hợp thành công 5 loại thông tin, giấy tờ cơ bản theo Phụ lục I và một trong hai thông tin: mã số thuế cá nhân hoặc thông tin về quyền sử dụng đất, thông tin đăng ký xe của bên chuyển nhượng.
Để chính sách đi vào thực tế, cơ quan tài chính đang gấp rút hoàn thiện văn bản hướng dẫn thu nộp. Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư quy định mức thu, miễn một số khoản phí, lệ phí để triển khai Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP; theo đó, từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027, công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, đáp ứng các điều kiện quy định, được miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí tương ứng.
Dự thảo cũng làm rõ cách xác định điều kiện áp dụng theo từng loại tài sản: đối với nhà, đất, công dân cần đã tích hợp thành công trên ứng dụng VNeID thông tin mã số thuế cá nhân hoặc thông tin về quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng (nếu có), cùng 5 loại thông tin, giấy tờ cơ bản theo quy định; đối với xe (ô tô, xe máy, mô tô), cần tích hợp thông tin mã số thuế cá nhân hoặc thông tin đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng cùng 5 loại thông tin cơ bản nêu trên.
Không chỉ ở cấp trung ương, nhiều địa phương đã chủ động ban hành chính sách giảm phí riêng để khuyến khích người dân chuyển sang dịch vụ công trực tuyến. Tại Đồng Nai, theo Nghị quyết 08/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Đồng Nai, từ ngày 30/7/2026, lệ phí cấp sổ đỏ, chứng nhận đăng ký biến động đất đai, trích lục bản đồ địa chính, văn bản và số liệu hồ sơ địa chính được giảm 100% nếu hồ sơ thực hiện qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, tương ứng mức thu 0 đồng. Trong khi đó, mức thu lệ phí cấp sổ đỏ khi làm trực tiếp hiện dao động từ 30.000-120.000 đồng/giấy đối với hộ gia đình, cá nhân có đất tại các phường, và từ 15.000-60.000 đồng/giấy tại các xã.
Điểm mấu chốt để hưởng các ưu đãi trên là việc công dân phải chủ động chuẩn bị dữ liệu trước thời hạn. Nhiều cơ quan chức năng đã khuyến cáo người dân nên tích hợp đầy đủ giấy tờ trên VNeID càng sớm càng tốt để không bỏ lỡ quyền lợi. Đồng thời, người dân được khuyến nghị kiểm tra thông tin về thủ tục, thành phần hồ sơ và điều kiện hưởng chính sách trên ứng dụng VNeID, Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính có liên quan trước khi nộp hồ sơ.
Song song với Nghị quyết 66.22, khung pháp lý về khuyến khích thủ tục trực tuyến cũng được củng cố ở cấp nghị định. Theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 4 Điều 4 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến qua ứng dụng định danh quốc gia được miễn, giảm phí, lệ phí theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí. Nghị định này cũng yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND cấp tỉnh rà soát những khoản phí, lệ phí thuộc ngành, lĩnh vực quản lý, trên cơ sở đó xây dựng đề án miễn, giảm phí, lệ phí đối với thủ tục hành chính thực hiện trên ứng dụng định danh quốc gia và gửi Bộ Tài chính theo quy định — cho thấy đây không phải là chính sách đơn lẻ mà là một phần của lộ trình dài hạn nhằm đưa dịch vụ công trực tuyến trở thành lựa chọn mặc định của người dân, thay vì chỉ là kênh thay thế.
Minh Trí