Điểm nóng giá rẻ và mô hình vận hành tinh gọn
Thị trường đồ uống Hà Nội thời gian qua ghi nhận sự xuất hiện liên tiếp của các chuỗi trà sữa bình dân có nguồn gốc từ phía Nam. Tại những trục đường tập trung đông học sinh, sinh viên như Trương Định, Khâm Thiên, Chùa Láng hay Bạch Mai, nhiều thương hiệu như Mãn Mãn, Viên Viên, Tam Hảo và Hồng Trà Ngô Gia cùng lúc hiện diện, tạo nên các cụm cạnh tranh trực tiếp ở phân khúc giá rẻ.
Điểm chung của mô hình này là mức giá khởi điểm chỉ 7.000 đến 10.000 đồng cho mỗi sản phẩm cơ bản. Để duy trì mức giá này, các điểm bán đều tối giản diện tích, tinh gọn nhân sự từ 1 đến 2 người mỗi ca và tập trung vào hình thức bán mang đi. Danh mục đồ uống chủ yếu xoay quanh hồng trà, lục trà truyền thống kết hợp trân châu, thạch với chi phí nguyên liệu thấp, áp dụng đúng công thức từng phát triển mạnh tại TP.HCM.
Với giá bán 7.000 đồng mỗi ly, chi phí cấu thành sản phẩm gồm trà, đường, đá, ly nhựa, màng ép và khấu hao mặt bằng thường chiếm khoảng 5.000 đồng, khiến lợi nhuận gộp chỉ đạt 1.000 đến 2.000 đồng mỗi đơn vị. Do biên lợi nhuận mỏng, điểm hòa vốn của mô hình này phụ thuộc hoàn toàn vào sản lượng tiêu thụ lớn, buộc mỗi cửa hàng phải duy trì lượng bán từ vài trăm đến hàng nghìn ly mỗi ngày.
Áp lực này tạo ra hai hướng đi trái ngược giữa các thương hiệu. Xuất hiện từ cuối tháng 3 trên phố Trương Định, thương hiệu Mãn Mãn chọn nhịp độ mở rộng thận trọng khi hiện mới duy trì 2 cơ sở. Ngược lại, thương hiệu Viên Viên đẩy mạnh tốc độ phủ điểm bán từ đầu tháng 4 tại nhiều tuyến phố trung tâm và khu vực trường học, nâng quy mô lên 15 chi nhánh tính đến ngày 22/8. Việc mở rộng nhanh giúp doanh nghiệp đạt lợi thế quy mô khi đàm phán giá nhập nguyên liệu, song cũng làm tăng áp lực duy trì lượng khách đều đặn tại từng điểm bán.
Thách thức mùa vụ và sự sàng lọc của thị trường
Trong khi đa số cửa hàng giá rẻ đặt tại các khu vực ngoại vi hoặc gần trường học để tiết kiệm chi phí, thương hiệu Tam Hảo lại đưa điểm bán lên phố Lê Thái Tổ, ngay khu vực trung tâm hồ Hoàn Kiếm từ ngày 14/8. Việc duy trì mức giá 7.000 đồng tại một vị trí có giá thuê đắt đỏ là nước đi tiếp thị nhằm tiếp cận dòng khách du lịch và người dân dạo phố cuối tuần, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về khả năng bù đắp chi phí vận hành cố định khi lượng khách mua mang đi tại đây không ổn định như khu dân cư.
Ở một hướng tiếp cận khác, thương hiệu Hồng Trà Ngô Gia không cạnh tranh bằng mức giá sàn 7.000 đồng mà định vị sản phẩm ở mức hơn 20.000 đồng đi kèm dung tích ly lớn. Chiến lược này giúp thương hiệu tạo cảm giác đầy đặn cho khách hàng, đồng thời giữ được biên lợi nhuận an toàn hơn để trang trải chi phí mặt bằng và nhân sự trên các trục đường lớn.
Bên cạnh bài toán chi phí, làn sóng trà sữa siêu rẻ tại Hà Nội còn phải đối mặt với yếu tố thời tiết đặc thù. Khác với thị trường phía Nam có khí hậu nắng nóng quanh năm, mùa đông lạnh kéo dài tại miền Bắc thường khiến nhu cầu tiêu thụ đồ uống đá lạnh sụt giảm mạnh, tạo áp lực lớn lên các mô hình kinh doanh dựa vào sản lượng lớn.
Ngoài ra, tệp khách hàng của phân khúc giá rẻ thường có xu hướng thay đổi nhanh theo trào lưu. Sau giai đoạn tò mò trải nghiệm ban đầu, khả năng giữ chân người mua vẫn phụ thuộc vào chất lượng hương vị và độ an toàn của nguyên liệu. Mức giá 7.000 đồng có thể tạo hiệu ứng chú ý tức thời, nhưng sự tồn tại lâu dài của các chuỗi đồ uống vẫn đòi hỏi năng lực quản trị chi phí chặt chẽ và sự thích ứng linh hoạt với thị hiếu tiêu dùng địa phương.
Bảo An