Sau 10 năm triển khai Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, nhiều cách làm sáng tạo đã được hình thành trong các cơ quan, đơn vị, địa phương và trên nhiều lĩnh vực của đời sống. Qua thực tiễn, việc học tập và làm theo Bác ngày càng được chuyển từ những nội dung mang tính tuyên truyền sang những việc làm cụ thể, gắn với nhiệm vụ, trách nhiệm và hiệu quả công việc.
Bước sang giai đoạn phát triển mới, yêu cầu ấy tiếp tục được nhấn mạnh trong Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”. Điểm đáng chú ý là từ “thực hành” được đặt ngay trong tên gọi của Chỉ thị, thể hiện yêu cầu đưa những giá trị được học tập vào công việc và đời sống một cách cụ thể, thường xuyên, phù hợp với điều kiện thực tế.
Ảnh minh họa
Một trong những yêu cầu quan trọng của giai đoạn mới là khắc phục khoảng cách giữa học tập và thực hành. Học không chỉ để hiểu thêm, mà quan trọng hơn là để thay đổi cách nghĩ, cách làm; để mỗi cá nhân biết vận dụng những giá trị phù hợp vào công việc hằng ngày.
Điều đó đòi hỏi việc học tập phải gắn với nhiệm vụ cụ thể, với những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn. Một kế hoạch tốt cần xác định rõ việc gì cần làm, ai thực hiện, thời gian nào hoàn thành và kết quả cần đạt tới đâu. Khi kết quả được thể hiện bằng sản phẩm, chất lượng công việc hoặc những chuyển biến cụ thể, việc học tập và làm theo mới thực sự đi vào chiều sâu.
Thực tế 10 năm qua cho thấy, ở nhiều nơi, hiệu quả không đến từ những mô hình cầu kỳ mà bắt đầu bằng những việc rất gần gũi: nâng cao tinh thần trách nhiệm, cải tiến phương pháp làm việc, tiết kiệm thời gian và nguồn lực, chủ động hỗ trợ đồng nghiệp, gần gũi với người dân, tận tâm với công việc và kiên trì hoàn thành nhiệm vụ đến cùng.
Chính từ những việc nhỏ nhưng được thực hiện đều đặn, việc học tập và làm theo Bác có thể trở thành một thói quen nghề nghiệp, một chuẩn mực ứng xử và dần hình thành động lực tự thân trong mỗi người.
Một điểm đáng ghi nhận trong quá trình triển khai Chỉ thị 05 là sự xuất hiện của nhiều mô hình, cách làm sáng tạo, phù hợp với đặc điểm từng ngành, từng lĩnh vực và từng nhóm đối tượng.
Trong lực lượng vũ trang, nhiều phong trào được cụ thể hóa thành yêu cầu rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm và khả năng hoàn thành nhiệm vụ. Những thông điệp ngắn gọn như “Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu”, “Khổ luyện thành tài, miệt mài thành giỏi” cho thấy cách đưa nội dung giáo dục vào đời sống bằng những hình thức dễ nhớ, dễ thực hiện.
Ở lực lượng công an, tinh thần gần dân, trọng dân, phục vụ nhân dân được cụ thể hóa thông qua tác phong công tác và yêu cầu nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ. Trong thanh niên, sức trẻ được gắn với tri thức, công nghệ và tinh thần sáng tạo; nhiều chương trình, dự án hướng đến cộng đồng đã tạo môi trường để đoàn viên, sinh viên phát huy năng lực, chủ động đóng góp cho xã hội.
Điểm chung của những cách làm này là không dừng ở việc truyền đạt nội dung, mà tìm cách biến nội dung thành hành động. Khi người thực hiện nhìn thấy ý nghĩa của việc mình làm và nhận ra kết quả từ chính hành động ấy, việc học tập sẽ trở nên tự nhiên, thiết thực hơn.
Trong dòng chảy thông tin ngày càng nhanh, báo chí có vai trò đặc biệt trong việc phát hiện, giới thiệu và lan tỏa những con người, câu chuyện, mô hình có giá trị.
Nhiều cơ quan báo chí đã duy trì các chuyên mục về học tập và làm theo Bác, thường xuyên giới thiệu những việc làm tốt, những sáng kiến hữu ích, những hình ảnh đẹp trong đời sống. Cách làm này tạo ra một hướng tiếp cận mềm mại: thay vì chỉ nói về những điều cần thay đổi, tập trung nhiều hơn vào những giá trị tích cực để khơi dậy sự đồng thuận và tinh thần trách nhiệm trong cộng đồng.
Một câu chuyện về một cán bộ tận tụy với công việc, một người lao động vượt khó, một thanh niên chủ động ứng dụng công nghệ, một tập thể cải tiến phương thức hoạt động hay một người bình thường âm thầm giúp đỡ cộng đồng đều có thể trở thành chất liệu truyền thông giàu sức lan tỏa.
Trong môi trường truyền thông số, cách kể chuyện càng cần đổi mới. Bạn đọc không chỉ tiếp nhận thông tin qua báo in hay báo điện tử mà còn qua mạng xã hội, video ngắn, nền tảng số và nhiều hình thức tương tác khác. Vì vậy, nội dung về học tập và làm theo Bác cũng cần được thể hiện sinh động, ngắn gọn, dễ tiếp cận nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác, trách nhiệm và chiều sâu.
Đặc biệt, trong bối cảnh lượng thông tin ngày càng lớn, việc kiểm chứng và lựa chọn thông tin có giá trị trở thành yêu cầu quan trọng đối với mỗi cơ quan báo chí. Những câu chuyện đẹp, thông tin hữu ích và góc nhìn có trách nhiệm nếu được truyền tải đúng cách sẽ góp phần tạo nên môi trường thông tin lành mạnh, khuyến khích những hành động tích cực trong xã hội.
Điểm cốt lõi của việc học tập và làm theo Bác trong giai đoạn mới không nằm ở số lượng chương trình hay hình thức tổ chức, mà ở những chuyển biến thực tế sau mỗi hoạt động.
Một cơ quan làm việc khoa học hơn; một cán bộ giải quyết công việc nhanh hơn; một đơn vị tiết kiệm được nguồn lực; một địa phương phục vụ người dân thuận tiện hơn; một người trẻ có thêm sáng kiến phục vụ cộng đồng, đó đều có thể là những biểu hiện cụ thể của việc học và làm theo.
Vì thế, thay vì chỉ đặt câu hỏi “đã học được gì”, cần quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi “đã làm được gì và tạo ra giá trị gì”. Đây cũng là cách để việc học tập tránh hình thức, đồng thời tạo động lực để mỗi cá nhân chủ động tìm kiếm phương pháp phù hợp với công việc của mình.
Trong giai đoạn phát triển mới, phương pháp cũng trở thành một yếu tố quan trọng. Cùng một mục tiêu nhưng cách thực hiện có thể khác nhau tùy từng ngành, từng địa phương và từng hoàn cảnh. Sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng ứng dụng công nghệ sẽ giúp những giá trị được học tập được chuyển hóa thành hiệu quả trong thực tế.
Học tập và làm theo Bác, xét đến cùng, không phải là một hoạt động chỉ diễn ra trong những dịp nhất định. Giá trị bền vững nhất nằm ở việc biến những điều tốt đẹp thành lựa chọn thường xuyên trong công việc và cuộc sống.
Một lời nói có trách nhiệm, một việc làm tận tâm, một sáng kiến giúp công việc hiệu quả hơn, một hành động biết đặt lợi ích chung lên trên sự thuận tiện cá nhân - những điều tưởng như rất nhỏ ấy, khi được thực hiện mỗi ngày, sẽ tạo nên những chuyển biến lớn.
Đó cũng là hướng đi để việc học tập và làm theo Bác ngày càng gần với đời sống: học để hiểu, thực hành để chuyển hóa, làm việc để tạo ra giá trị và lan tỏa những điều tốt đẹp bằng chính kết quả của mình.
Trong hành trình phát triển mới, khi yêu cầu về chất lượng, hiệu quả, đổi mới và trách nhiệm ngày càng cao, việc học tập và làm theo Bác càng cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể. Khi mỗi người bắt đầu từ công việc của mình, mỗi cơ quan bắt đầu từ những thay đổi thiết thực và mỗi câu chuyện tốt đẹp được lan tỏa đúng cách, tinh thần ấy sẽ không chỉ nằm trên trang giấy mà trở thành một phần tự nhiên của đời sống xã hội.
VĂN HÙNG