Theo ghi nhận, từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 7, Hà Tĩnh liên tiếp chịu ảnh hưởng của các đợt nắng nóng gay gắt với nền nhiệt cao, kết hợp gió Tây Nam hoạt động mạnh. Đây được xem là đợt nắng nóng kéo dài nhất trong nhiều năm trở lại đây, khiến nhiều sông, suối, ao hồ và kênh mương cạn kiệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là cây chè.
Diện tích lớn chè ở Kỳ Văn đã bị nắng thiêu đốt
Tại xã Kỳ Văn, chị Nguyễn Thị Xuân một hộ trồng chè lâu năm cho biết: "Từ khi trồng chè đến nay, tôi chưa thấy năm nào nắng nóng kéo dài như vậy. Gia đình vẫn cố gắng tưới nước nhưng cây chè vẫn bị khô hạn. Hơn một tháng nay chè gần như không phát triển, chè không thể ra mầm để thu hoạch nên thu nhập của gia đình bị ảnh hưởng rất lớn", chị Xuân chia sẻ.
Vấn đề này ảnh hưởng không nhỏ đến thu nhập của người dân
Theo người dân địa phương, những diện tích chè nằm trên các đồi cao gặp nhiều khó khăn do không thể đưa nguồn nước lên tưới. Nhiều vườn chè đã xuất hiện tình trạng héo rũ, cháy lá, thậm chí có nguy cơ chết khô nếu nắng nóng còn tiếp diễn.
Những cây chè bị cháy lá, khô héo
Trao đổi với phóng viên, ông Lê Công Hòa- Trưởng phòng Kinh tế xã Kỳ Văn cho hay, toàn xã hiện có 166ha chè, trong đó năm 2026 trồng mới 5,1 ha. Đến thời điểm hiện tại, sản lượng chè thu hoạch đạt khoảng 800 tấn, trong khi kế hoạch đề ra phấn đấu đạt 2.080 tấn, mới đạt 38,4% và giảm khoảng 14% so với cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng của hạn hán.
"Người dân đã chủ động khoan giếng, sử dụng máy bơm đưa nước từ ao hồ lên tưới cho chè. Tuy nhiên, do nắng nóng kéo dài nên hiệu quả không cao, nhiều diện tích vẫn bị khô héo. Hơn nữa, phần lớn chè được trồng trên sườn đồi nên chỉ những diện tích gần ao hồ, sông suối mới có điều kiện tưới, còn lại đều thiếu nước. Trong khi những năm trước đây, thời điểm này đang là chính vụ thu hái", ông Hòa cho biết.
Không chỉ tại xã Kỳ Văn, nhiều vùng trồng chè ở xã Hương Đô cũng đang đối mặt với tình trạng tương tự.
Chè ở Hương Đô dù được tưới nước những cũng đã bị cháy lá
Theo ông Lê Hữu Đồng, Chủ tịch UBND xã Hương Đô cho biết, toàn xã hiện có 148 ha chè. Tuy nhiên, do nắng nóng gay gắt kéo dài, hầu hết các ao hồ phục vụ tưới tiêu đã cạn nước. Nếu tình trạng này tiếp diễn, nhiều diện tích chè sẽ bị chết khô, số diện tích còn lại cũng sẽ cho năng suất và sản lượng thấp.
Năng suất chè bị ảnh hưởng nghiêm trọng, có thể dẫn đến mất mùa nếu tình trạng này kéo dài
Đối với vùng nguyên liệu của Xí nghiệp Chè 20/4, đơn vị đang sử dụng hai hồ chứa là đập Tiền Phong và hồ Khe Bắc để cấp nước thông qua bảy trạm bơm công suất lớn. Tuy nhiên, đến nay hồ Khe Bắc đã cạn nước, chỉ còn hai trạm bơm tại đập Tiền Phong hoạt động. Ngoài ra, đơn vị đang tận dụng nguồn nước từ khe Mụ để vận hành hai trạm bơm tại thôn Nam Trà và hồ Tân Trà để phục vụ một trạm bơm tại thôn Tân Trà.
Các hồ đập đã bị cạn khô, chính quyền Hương Đô đang cố gắng thực hiện nhiều giải pháp để giảm thiểu thiệt hại
Ông Nguyễn Tiến Hoàng - Trưởng phòng Kế hoạch - sản xuất Xí nghiệp Chè 20/4 (thuộc Công ty Cổ phần Chè Hà Tĩnh) chia sẻ, từ đầu tháng 6 đến nay, xã Hương Đô cũng như nhiều địa phương khác trên địa bàn Hà Tĩnh đã trải qua hai đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, ảnh hưởng lớn đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây chè. Mặc dù người dân đã chủ động đầu tư hệ thống tưới, tích cực chăm sóc và chống hạn, song do nhiệt độ liên tục ở mức cao, nên nhiều diện tích chè vẫn bị héo, cháy lá, làm giảm năng suất và sản lượng.
Bên cạnh đó, nguồn nước phục vụ sản xuất từ các ao hồ, đập chứa trên địa bàn cũng đang dần cạn kiệt, gây nhiều khó khăn cho việc duy trì tưới nước trong giai đoạn cao điểm nắng hạn điều này ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình sản xuất.
Chính quyền xã phối hợp với doanh nghiệp huy động nhân lực nạo vét hồ đập, kênh mương, nâng cao các đập tràn nhằm tăng khả năng tích trữ nước, phục vụ sản xuất trong thời gian tới.
Trước diễn biến thời tiết bất lợi, chính quyền địa phương và doanh nghiệp đang triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại. Trong đó, khuyến khích các hộ dân chủ động khoan giếng để bổ sung nguồn nước tưới, đồng thời doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với các hộ đầu tư khoan giếng. Các trạm bơm cũng được điều hành linh hoạt, ưu tiên tưới tiết kiệm, hợp lý nhằm kéo dài thời gian sử dụng nguồn nước. Bên cạnh đó, địa phương phối hợp với doanh nghiệp huy động nhân lực nạo vét hồ đập, kênh mương, nâng cao các đập tràn nhằm tăng khả năng tích trữ nước, phục vụ sản xuất trong thời gian tới.
Trong bối cảnh dự báo nắng nóng còn tiếp diễn, người trồng chè tại Hà Tĩnh đang mong chờ những cơn mưa sớm xuất hiện để giảm bớt thiệt hại. Nếu tình trạng khô hạn kéo dài, sản lượng chè của nhiều địa phương sẽ tiếp tục sụt giảm, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân cũng như hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp chế biến chè trên địa bàn.
Diễm Phước