Ảnh minh họa
Ưu tiên nguồn lực, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên và phòng học
Ngày 14/10, Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.Hồ Chí Minh thông tin chỉ đạo của Giám đốc Sở Nguyễn Tấn Phát về các nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm học 2026-2027. Bốn nhóm nhiệm vụ được xác định gồm đội ngũ, chế độ chính sách và tổ chức bộ máy; tuyển sinh, cơ sở vật chất và tài chính; chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và cải cách hành chính; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn, hạnh phúc.
Các nhiệm vụ được đặt ra trong bối cảnh quy mô giáo dục của Thành phố lớn, điều kiện giữa các địa bàn sau sắp xếp còn chưa đồng đều, trong khi nhu cầu về giáo viên và cơ sở vật chất tiếp tục tạo áp lực lên công tác tổ chức dạy học.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT TP.Hồ Chí Minh, Thành phố còn thiếu khoảng 9.000 giáo viên so với định mức tối đa của Bộ GD-ĐT và thiếu khoảng 16.000 phòng học để đạt chỉ tiêu 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học. Một số trường THPT chưa tổ chức được dạy học 2 buổi/ngày; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia còn thấp. Tại một số nơi, sĩ số lớp vẫn cao, giáo viên các môn đặc thù chưa đáp ứng đủ nhu cầu.
Trước thực tế này, Phòng Tổ chức cán bộ được giao chủ trì rà soát định mức, tham mưu bổ sung biên chế và đề xuất cơ chế tuyển dụng, điều động, biệt phái, hợp đồng thỉnh giảng linh hoạt, ưu tiên các môn học còn thiếu giáo viên. Ngành giáo dục cũng tiếp tục hướng dẫn chế độ trả tiền lương dạy thêm giờ đối với nhà giáo tại các cơ sở giáo dục công lập, đồng thời hướng dẫn thực hiện chế độ đối với cán bộ quản lý không tiếp tục giữ chức vụ sau sáp nhập.
Bên cạnh việc bảo đảm nhân lực đứng lớp, Sở GD-ĐT tiếp tục tham mưu chính sách hỗ trợ nhân viên y tế, nhân viên công nghệ thông tin và giáo viên công tác xa nhà. Kế hoạch bồi dưỡng năng lực tiếng Anh cho giáo viên dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh cũng được đặt ra, nhằm từng bước nâng cao năng lực chuyên môn và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Ở lĩnh vực tuyển sinh, Phòng Quản lý chất lượng tham mưu phương thức tuyển sinh lớp 10 theo hướng công khai, minh bạch, công bằng; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong phân bố học sinh vào trường, chú trọng khoảng cách địa lý và nơi cư trú thực tế. Cách tiếp cận này hướng đến việc tạo thuận lợi cho học sinh, đồng thời hỗ trợ phân bổ nhu cầu học tập phù hợp hơn với điều kiện từng địa bàn.
Đối với giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp, ngành tập trung hướng dẫn các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên sớm ổn định tổ chức, hoạt động sau sắp xếp; rà soát, bổ sung đội ngũ giáo viên và tham mưu đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo. Công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh sau THCS được đẩy mạnh, gắn với tăng cường phối hợp giữa các trung tâm, trường phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học trong tư vấn tuyển sinh, liên thông đào tạo.
Về cơ sở vật chất và tài chính, các cơ sở giáo dục được yêu cầu khai thác hiệu quả điều kiện hiện có, từng bước bảo đảm tổ chức dạy học 2 buổi/ngày và tăng cường rèn luyện thể chất cho học sinh. Việc công khai, minh bạch các khoản thu phải được thực hiện nghiêm túc, không để xảy ra tình trạng lạm thu hoặc sai phạm trong quản lý tài chính trường học.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng môi trường học đường an toàn
Cùng với giải quyết những vấn đề về nhân lực và cơ sở vật chất, TP.Hồ Chí Minh xác định chuyển đổi số, ứng dụng AI và cải cách hành chính là nhóm nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm áp lực hồ sơ cho giáo viên và tăng chất lượng phục vụ người học.
Văn phòng Sở GD-ĐT được giao tiếp tục chuẩn hóa, liên thông cơ sở dữ liệu ngành theo nguyên tắc “nhập một lần, dùng nhiều lần”; hoàn thiện dữ liệu học bạ số, nghiên cứu đồng bộ dữ liệu dân cư với dữ liệu giáo dục, hoàn thiện sổ đầu bài điện tử và mở rộng triển khai đến các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Ngành cũng yêu cầu cắt giảm hồ sơ, sổ sách và báo cáo trùng lặp, tránh để các thủ tục hành chính làm gia tăng áp lực cho nhà trường.
Sở sẽ tổ chức tập huấn vận hành phần mềm đánh giá viên chức theo chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI), đồng thời ban hành khung danh mục công việc chuẩn cho từng vị trí. Việc chuẩn hóa nhiệm vụ và ứng dụng công nghệ được kỳ vọng giúp công tác quản lý rõ ràng hơn, tạo cơ sở đánh giá công việc và phân bổ nguồn lực phù hợp.
Đối với AI, Phòng Giáo dục phổ thông được giao ban hành khung hướng dẫn ứng dụng an toàn, hiệu quả; tổ chức bồi dưỡng năng lực sử dụng AI cho cán bộ quản lý và giáo viên theo đề án. Việc ứng dụng công nghệ phải bảo đảm an toàn, đạo đức, phù hợp mục tiêu giáo dục và không tạo thêm gánh nặng chi phí cho phụ huynh.
Tuy nhiên, đổi mới công nghệ cần đi đôi với bảo đảm môi trường học tập lành mạnh. Trong nhóm nhiệm vụ thứ tư, Giám đốc Sở GD-ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục xây dựng môi trường học đường an toàn, nhân văn, hạnh phúc; bố trí đội ngũ linh hoạt, chú trọng bồi dưỡng chuyên môn và quan tâm đời sống, tâm tư của viên chức, người lao động để giáo viên yên tâm công tác.
Nhà trường phải chịu trách nhiệm trực tiếp về an ninh, an toàn trường học và xử lý dứt điểm vụ việc ngay từ cơ sở. Việc phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ, tôn trọng sự khác biệt và truyền cảm hứng học tập được xác định là những yếu tố quan trọng để xây dựng văn hóa học đường tích cực.
Bên cạnh đó, an toàn thực phẩm trong tổ chức bán trú tiếp tục là vấn đề cần được quan tâm. Theo thông tin từ ngành giáo dục, công tác kiểm soát nhà cung cấp còn tiềm ẩn rủi ro, chất lượng bữa ăn ở một số nơi chưa tương xứng với mức thu; một số trường thiếu cơ sở vật chất nên việc bố trí chỗ nghỉ trưa chưa phù hợp với lứa tuổi học sinh. Những bất cập này đòi hỏi nhà trường tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao trách nhiệm trong tổ chức bữa ăn, chăm sóc học sinh.
Bạo lực học đường và tác động của nội dung độc hại trên không gian mạng cũng đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ hơn giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Bảo đảm an toàn cho học sinh không chỉ dừng ở cơ sở vật chất hay an ninh trường lớp, mà còn cần quan tâm đến sức khỏe tinh thần, kỹ năng ứng xử và khả năng tự bảo vệ của các em.
Với 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, ngành giáo dục TP.Hồ Chí Minh hướng đến giải quyết đồng bộ các vấn đề về đội ngũ, điều kiện dạy học, quản trị số và môi trường học đường. Hiệu quả triển khai sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa cơ quan quản lý và từng cơ sở giáo dục, cũng như việc chuyển các yêu cầu chỉ đạo thành giải pháp cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn và nhà trường.
Bạch Dương