Nếu như dạo bước qua các tuyến phố thời trang truyền thống, người ta dễ dàng bắt gặp cảnh tượng đìu hiu, vắng vẻ dù các tấm biển "giảm giá sập sàn" hay "sale hủy diệt" được treo đỏ rực, thì tại các trung tâm thương mại và khu vực chuyên doanh hàng hiệu, một nhịp điệu hoàn toàn khác đang diễn ra. Sự sôi động, tấp nập và thậm chí là quá tải cục bộ tại các gian hàng thương hiệu lớn đã chứng minh rằng sức mua không hề mất đi, mà nó chỉ đang thực hiện một cuộc di cư khổng lồ từ phân khúc bình dân thiếu kiểm chứng sang những "bến đỗ" uy tín và chất lượng hơn. Câu chuyện Black Friday năm nay không còn là cuộc đua về ai giảm giá sâu hơn, mà là cuộc chiến về niềm tin và giá trị thực tế mà nhà bán lẻ mang lại cho người tiêu dùng.
Cuộc di cư về phía các ông lớn hàng hiệu
Ghi nhận thực tế tại các trung tâm thương mại sầm uất như Vincom Đồng Khởi (TP.HCM) hay các khu phố chuyên doanh hàng hiệu, không khí mua sắm đã nóng lên từ rất sớm, vượt xa khung thời gian chính thức của ngày "Thứ Sáu đen tối". Thay vì chờ đợi đến giờ G để chen lấn, người tiêu dùng Việt năm nay đã hình thành thói quen "đi tắt đón đầu". Tại một cửa hàng Adidas, nhân viên liên tục phải di chuyển như con thoi giữa kho và quầy kệ để bổ sung hàng hóa. Theo chia sẻ từ đại diện cửa hàng này, lượng khách ghé thăm và mua sắm đã tăng đột biến từ 50% đến 100% so với ngày thường ngay khi chương trình khuyến mãi được kích hoạt vào giữa tháng.
Không chỉ riêng Adidas, các số liệu kinh doanh ban đầu từ nhiều hệ thống lớn cũng đang phát đi những tín hiệu vô cùng lạc quan, vượt xa các dự báo thận trọng trước đó. Điển hình như hệ thống thời trang danh tiếng Pierre Cardin & Oscar, doanh số tháng 11 được ghi nhận tăng trưởng tới 50% so với tháng trước đó. Với chương trình giảm giá đồng loạt lên tới 50% áp dụng cho hơn 250.000 sản phẩm, thương hiệu này đã trở thành một nam châm hút khách mạnh mẽ. Điều này khẳng định một xu hướng rõ nét: trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động và người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu, dòng tiền vẫn sẵn sàng chảy mạnh vào phân khúc hàng hiệu nếu mức giá được điều chỉnh về điểm hợp lý. Người tiêu dùng không ngừng mua sắm, họ chỉ ngừng chi tiền cho những sản phẩm không mang lại cảm giác an tâm về chất lượng và đẳng cấp.
Tâm lý sợ bỏ lỡ và chiến lược săn hàng thông minh
Sự thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng không phải là ngẫu nhiên mà xuất phát từ những bài học kinh nghiệm thực tế. Có hai lý do cốt lõi giải mã cho hiện tượng khách hàng đổ xô đi mua sắm sớm tại các chuỗi lớn. Thứ nhất là tâm lý lo ngại về việc hết kích cỡ (size) hoặc màu sắc ưng ý đối với các mặt hàng thời trang, giày dép và mỹ phẩm. Những món đồ hiệu, vốn dĩ có giá niêm yết cao, khi được giảm giá 30-50% sẽ trở thành "món hời" mà ai cũng muốn sở hữu. Nhiều khách hàng chia sẻ rằng họ từng trải qua cảm giác tiếc nuối vào năm ngoái khi chần chừ đợi đến đúng ngày Black Friday mới đi mua, để rồi chỉ nhận lại cái lắc đầu của nhân viên vì mẫu mã yêu thích đã cháy hàng. Chính vì vậy, năm nay, tư duy "chậm một nhịp là mất cơ hội" đã thúc đẩy họ hành động quyết liệt hơn và sớm hơn.
Thứ hai, sự cộng hưởng từ các chương trình kích cầu quy mô lớn do cơ quan quản lý nhà nước phối hợp với các trung tâm thương mại tổ chức đã tạo ra một "mùa khuyến mãi" dài hơi và bài bản. Tiêu biểu là chương trình "City Sale" đợt 2 do Sở Công Thương TP.HCM triển khai, kéo dài từ giữa tháng 11/2025 đến tận đầu năm mới 2026. Sự kiện này quy tụ hàng trăm thương hiệu uy tín với mức giảm giá thực chất lên đến 80%, giúp phân tán áp lực mua sắm, cho phép người dân thong thả lựa chọn mà không phải chịu cảnh chen chúc nghẹt thở trong một ngày duy nhất. Chính sự tổ chức bài bản này đã tạo niềm tin cho người tiêu dùng rằng họ đang được tham gia vào một lễ hội mua sắm thực sự chứ không phải là những chiêu trò xả hàng tồn kho đơn lẻ.
Sự thoái trào của khuyến mãi ảo và sự lên ngôi của sự minh bạch
Trong khi ánh đèn rực rỡ và dòng người tấp nập bao trùm các trung tâm thương mại, thì ở phía bên kia của bức tranh, các cửa hàng nhỏ lẻ trên những tuyến phố bán lẻ truyền thống đang phải đối mặt với một thực tế phũ phàng. Dù những tấm biển giảm giá 80-90% được treo dày đặc, nhưng lượng khách ghé thăm vẫn thưa thớt, thậm chí là vắng bóng. Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này nằm ở "khủng hoảng niềm tin". Người tiêu dùng hiện đại, được trang bị công cụ so sánh giá trong lòng bàn tay thông qua smartphone, đã trở nên quá sành sỏi để nhận ra các chiêu trò "nâng giá lên rồi giảm xuống" hoặc treo đầu dê bán thịt chó.
Sự bão hòa của các chương trình khuyến mãi quanh năm cùng với sự thiếu minh bạch trong chính sách giá của nhiều cửa hàng nhỏ lẻ đã khiến khách hàng quay lưng. Họ thà bỏ ra số tiền lớn hơn một chút để mua hàng tại các hệ thống lớn, nơi có niêm yết giá rõ ràng, nguồn gốc xuất xứ đảm bảo và chính sách đổi trả minh bạch, còn hơn là đánh cược với những món hàng giá rẻ nhưng chất lượng trôi nổi ngoài vỉa hè. Các chuyên gia bán lẻ nhận định rằng, thời kỳ vàng son của việc dùng con số % giảm giá khổng lồ để câu khách đã qua đi. Giờ đây, sự trung thực và uy tín thương hiệu mới là đồng tiền có giá trị nhất trên thị trường.
Sự dịch chuyển lên kênh số và bài toán trải nghiệm
Bên cạnh sự phân hóa giữa các địa điểm vật lý, thị trường Black Friday năm nay còn chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ trên kênh trực tuyến (online). Các nền tảng thương mại điện tử và trang web bán hàng chính hãng của các thương hiệu lớn đều báo cáo lượng đơn đặt hàng tăng vọt. Nhiều người tiêu dùng lựa chọn phương án đặt hàng trước qua mạng để giữ chỗ, sau đó mới đến cửa hàng để trải nghiệm hoặc nhận hàng, tạo nên mô hình mua sắm kết hợp (omnichannel) đầy hiệu quả. Điều này giúp các chuỗi lớn vừa lấp đầy trải nghiệm thực tế cho khách hàng tại điểm bán, vừa duy trì doanh số ổn định và giảm thiểu rủi ro tồn kho thông qua kênh online. Ngược lại, các cửa hàng nhỏ lẻ với năng lực chuyển đổi số hạn chế càng trở nên yếu thế trong cuộc đua này.
Nhìn chung, xu hướng tiêu dùng trong mùa Black Friday 2025 phản ánh hai sự thay đổi lớn mang tính chiến lược: sự thực dụng và sự tính toán kỹ lưỡng. Trong bối cảnh áp lực kinh tế vẫn còn hiện hữu, người dân không còn vung tay quá trán cho những món đồ phù phiếm. Họ chỉ "mạnh tay" chi tiền cho những dịp thực sự mang lại giá trị, tập trung vào các món đồ dùng dài hạn, đồ mùa thiết yếu và các thương hiệu đã được khẳng định tên tuổi. Đối với các nhà bán lẻ, bài toán đặt ra giờ đây không đơn thuần là giảm bao nhiêu phần trăm để hút khách, mà là giảm như thế nào để vừa bảo đảm biên lợi nhuận, vừa duy trì được ngọn lửa niềm tin nơi khách hàng. Những chiến lược giảm giá sớm, giảm theo gói (bundle), hay ưu đãi đặc quyền cho khách hàng thân thiết đang được các ông lớn tận dụng triệt để, trong khi các cửa hàng nhỏ cần một cuộc cách mạng về minh bạch hóa để tìm lại chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng thông thái.
Bảo An