TP Hồ Chí Minh đổi mới xây dựng thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp luật

Thực tiễn phát triển cho thấy, những điểm nghẽn về thể chế luôn là rào cản lớn đối với quá trình huy động và phát huy các nguồn lực xã hội. Với TP.Hồ Chí Minh, đầu tàu kinh tế của cả nước, yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật càng trở nên cấp thiết khi mục tiêu tăng trưởng không chỉ dừng ở quy mô mà còn hướng tới chất lượng, tính bền vững và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Lấy thể chế làm "đòn bẩy" khơi thông nguồn lực phát triển

Một năm triển khai Kế hoạch số 63/KH-UBND thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 140/NQ-CP của Chính phủ đã cho thấy quyết tâm của Thành phố trong việc đưa chủ trương của Đảng vào thực tiễn quản trị. Trên cơ sở Chương trình hành động số 01-CTrHĐ/TU của Thành ủy, 47 nhiệm vụ cụ thể đã được giao cho các sở, ngành và địa phương, tạo nên sự thống nhất trong tổ chức thực hiện trên toàn địa bàn sau sáp nhập.

Giám đốc Sở Tư pháp TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, sau một năm thực hiện, Thành phố đã tập trung xử lý nhiều khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy hoạch, đầu tư, đất đai, xây dựng, nghĩa vụ tài chính, thanh tra, kiểm tra và các thủ tục pháp lý, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp tục triển khai dự án theo đúng quy định.

Đồng thời, TP.Hồ Chí Minh chủ động kiến nghị Trung ương ban hành các cơ chế, giải pháp mang tính tổng thể nhằm xử lý những bất cập của hệ thống pháp luật; đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định còn chồng chéo, thiếu thống nhất hoặc không còn phù hợp với thực tiễn. Những giải pháp này góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và người dân đối với môi trường đầu tư của Thành phố.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, công tác xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật cũng được chú trọng. Thành phố quán triệt đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nâng cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghiêm các chuẩn mực đạo đức công vụ và quy tắc ứng xử trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đổi mới với nội dung đa dạng trên các phương tiện phát thanh, truyền hình, ưu tiên truyền thông các chính sách lớn, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của người dân và doanh nghiệp, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội.

Bên cạnh đó, công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm tính đồng bộ, rõ ràng, khả thi và hiệu lực của hệ thống pháp luật.

Một trong những điểm nhấn là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp luật. Thành phố giao Sở Tư pháp nghiên cứu xây dựng "Phần mềm kiểm soát quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh", đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về xử lý vi phạm hành chính có khả năng kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng cho công tác quản lý hiện đại, minh bạch và thống nhất.

Tiếp tục đổi mới tư duy lập pháp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Trần Văn Bảy đánh giá, sau một năm triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW, Thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng chính trị và pháp lý quan trọng để tháo gỡ những khó khăn trong thực tiễn, huy động hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội phục vụ phát triển.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, công tác xây dựng thể chế đã có bước chuyển căn bản theo hướng đột phá, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển của một đô thị đặc biệt. Đặc biệt, tư duy xây dựng pháp luật đã chuyển từ cách tiếp cận "không quản được thì cấm" sang quan điểm coi pháp luật là động lực phát triển và là "đột phá của đột phá", góp phần khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo nền tảng để Thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong thời gian tới, TP.Hồ Chí Minh sẽ chủ động xây dựng kế hoạch triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị ngay sau khi Quốc hội thông qua, đồng thời chuẩn bị đầy đủ danh mục các văn bản hướng dẫn để bảo đảm có hiệu lực đồng thời với luật.

Lãnh đạo Thành phố cũng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng và ban hành văn bản quy định chi tiết. Trách nhiệm của người đứng đầu sẽ được siết chặt, coi kết quả ban hành văn bản là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Thành phố sẽ tập trung xử lý dứt điểm các văn bản còn nợ, kiểm soát chặt việc phát sinh mới, đổi mới quy trình xây dựng văn bản theo hướng tinh gọn, hiệu quả và đúng thẩm quyền.

Cùng với đó, TP.Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục rà soát, công bố các văn bản còn hiệu lực, chủ động xây dựng những văn bản thay thế trước khi các quy định hiện hành hết hiệu lực vào ngày 1/3/2027; nâng cao chất lượng ngay từ khâu xây dựng luật, tăng cường kiểm tra, xử lý trách nhiệm, rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan.

Đổi mới công tác xây dựng thể chế sẽ gắn chặt với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật. Thành phố tiếp tục hoàn thiện và đưa vào vận hành phần mềm kiểm soát quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật.

Đồng thời, TP.Hồ Chí Minh sẽ triển khai Đề án xây dựng pháp luật theo hình thức tập trung phục vụ việc ban hành các văn bản thi hành Luật Phát triển đô thị; nghiên cứu thí điểm mô hình "Câu lạc bộ pháp chế" nhằm tăng cường sự phối hợp giữa Sở Tư pháp với các sở, ngành và cộng đồng doanh nghiệp trong hoạt động pháp chế.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, luật sư giàu kinh nghiệm tham gia xây dựng pháp luật, giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế cũng như đóng góp vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Vai trò của các tổ chức hành nghề luật sư và luật sư hành nghề độc lập sẽ tiếp tục được phát huy trong quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, các sở, ngành sẽ tiếp tục phối hợp triển khai kế hoạch tháo gỡ khó khăn cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành và đưa vào khai thác, sử dụng, góp phần phòng, chống thất thoát, lãng phí và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế của TP.Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.

Bạch Dương – Việt Hùng