TP Hồ Chí Minh: Thúc đẩy kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững

Đổi mới tư duy để nâng tầm nông nghiệp đô thị

Là đô thị đặc biệt với tốc độ đô thị hóa nhanh, TP.Hồ Chí Minh đang từng bước định hình nền nông nghiệp hiện đại theo hướng giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Muốn đạt mục tiêu đó, trước hết cần đổi mới tư duy phát triển, chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, lấy người nông dân làm trung tâm của quá trình đổi mới.

Theo Phó Chủ tịch Hội Nông dân Thành phố Trương Thành Quang, đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong chương trình phối hợp giai đoạn 2026 – 2030 giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Hồ Chí Minh và Hội Nông dân Thành phố. Với 10 nhóm nội dung trọng tâm, chương trình hướng tới xây dựng đội ngũ nông dân thế hệ mới có kiến thức, kỹ năng, tư duy sản xuất hiện đại, làm chủ khoa học công nghệ và chủ động tham gia quá trình chuyển đổi xanh.

Bên cạnh việc tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, chương trình tập trung nâng cao nhận thức của hội viên, nông dân về tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế nông thôn trong bối cảnh hội nhập.

Một trong những định hướng quan trọng là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất. Thành phố sẽ hỗ trợ nông dân phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp sinh thái theo hướng kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy chuyển đổi số gắn với áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến và tiêu chuẩn VietGAP.

Việc tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị cũng tiếp tục được ưu tiên nhằm nâng cao sức cạnh tranh của các sản phẩm chủ lực. Song song với đó là mở rộng diện tích nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ sinh học, góp phần tạo ra nguồn nông sản chất lượng cao, an toàn cho người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực trồng trọt, Thành phố tiếp tục hỗ trợ chuyển đổi những diện tích cây trồng hiệu quả thấp như lúa, mía, cao-su sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn như rau, hoa và cây đặc sản phù hợp với điều kiện sản xuất đô thị.

Đối với chăn nuôi, định hướng phát triển tập trung vào hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, ổn định lâu dài; nâng cao năng suất và chất lượng đàn bò sữa, bò thịt, giống heo; khuyến khích phát triển chăn nuôi theo hướng hữu cơ, sinh thái và đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Lĩnh vực thủy sản cũng được phát triển theo hướng tiết kiệm tài nguyên, ứng dụng công nghệ, bảo đảm an toàn sinh học, bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Để người nông dân tiếp cận nhanh với các tiến bộ khoa học kỹ thuật, Thành phố sẽ tổ chức nhiều chương trình học tập, trao đổi kinh nghiệm trong và ngoài nước về các mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại, từ đó lựa chọn, nhân rộng những mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Cùng với phát triển sản xuất, công tác quản lý chất lượng nông sản tiếp tục được tăng cường thông qua việc xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát vật tư nông nghiệp và hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm địa phương.

Xây dựng nông thôn mới hiện đại, phát triển kinh tế xanh từ cộng đồng

Phát triển nông nghiệp không tách rời xây dựng nông thôn mới. Trong giai đoạn mới, TP.Hồ Chí Minh hướng đến xây dựng các vùng nông thôn nâng cao, kiểu mẫu và thông minh, gắn với quá trình đô thị hóa, phát triển đô thị vệ tinh và bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường.

Theo đó, người dân tiếp tục được xác định là chủ thể của chương trình xây dựng nông thôn mới. Thông qua hệ thống Hội Nông dân, các hoạt động tuyên truyền sẽ tập trung nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của cộng đồng trong việc giữ gìn cảnh quan, phát triển không gian xanh, xây dựng môi trường sống an toàn và văn minh.

Những mô hình đã mang lại hiệu quả tại nhiều địa phương như tuyến đường hoa, dòng sông không rác, tuyến đường xanh – sạch – đẹp hay biến các điểm tập kết rác thành vườn hoa sẽ tiếp tục được nhân rộng, góp phần tạo diện mạo mới cho khu vực nông thôn ngoại thành.

Một nội dung quan trọng khác là nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, sử dụng nước sạch và thích ứng với biến đổi khí hậu. Người nông dân sẽ được hướng dẫn áp dụng các mô hình sản xuất phát thải thấp, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh của Thành phố.

Song song với đó, Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng gắn với chuyển đổi số, thương mại điện tử và phát triển du lịch nông thôn. Các sản phẩm OCOP sẽ được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, quảng bá, kết nối tiêu thụ, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng.

Thành phố cũng khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp đa giá trị, kết hợp sản xuất với du lịch sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp, bảo tồn văn hóa nông thôn và gìn giữ cảnh quan môi trường. Đây được xem là hướng đi phù hợp để gia tăng thu nhập cho người dân, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng của khu vực ngoại thành.

Đào tạo nguồn nhân lực tiếp tục là giải pháp mang tính nền tảng. Các chương trình đào tạo nghề, tập huấn và huấn luyện sẽ giúp nông dân nâng cao kỹ năng quản lý, tiếp cận công nghệ mới, chuyển đổi tư duy từ sản xuất sang kinh doanh nông nghiệp, từng bước hình thành đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, có khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển mới.

Để các mục tiêu sớm đi vào cuộc sống, ngành nông nghiệp Thành phố sẽ cụ thể hóa từng nhiệm vụ thành kế hoạch hằng năm, xác định rõ mục tiêu, tiến độ, trách nhiệm và sản phẩm đầu ra; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh hướng tới mô hình tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, nông nghiệp đô thị không chỉ là lĩnh vực sản xuất mà còn là không gian sinh thái, văn hóa và kinh tế giàu tiềm năng. Khi khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tinh thần đổi mới được kết hợp với vai trò chủ thể của người nông dân, nền nông nghiệp Thành phố sẽ có thêm động lực để bứt phá, góp phần xây dựng những vùng nông thôn hiện đại, đáng sống và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Thành phố trong giai đoạn mới.

Bạch Dương – Việt Hùng