Du khách tham quan, tìm hiểu, mua sâm Ngọc Linh tại phiên chợ Sâm hàng tháng ở Nam Trà My.
Sâm Ngọc Linh là loài dược liệu đặc hữu, quý hiếm, đã được khẳng định giá trị y dược và kinh tế qua nhiều nghiên cứu khoa học. Trên địa bàn Đà Nẵng, bên cạnh sâm Ngọc Linh còn có nhiều loài dược liệu bản địa có giá trị như ba kích, đảng sâm, sa nhân tím. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong bảo tồn, nhân giống, trồng trọt, chế biến và thương mại hóa dược liệu thời gian qua vẫn còn phân tán, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và sản xuất, giữa nhà khoa học và doanh nghiệp.
Theo ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, Chương trình lần này nhằm khắc phục những điểm nghẽn đó bằng cách tiếp cận tổng thể, liên ngành, lấy chuỗi giá trị sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu làm trung tâm. Từ bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống, canh tác, thu hoạch, bảo quản đến chế biến sâu, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường đều được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, hướng tới sản phẩm đầu ra cụ thể, có khả năng ứng dụng và thương mại hóa cao.
Một trong những nội dung trọng tâm của Chương trình là ưu tiên ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến, đặc biệt là công nghệ sinh học, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và blockchain trong toàn bộ chuỗi sản xuất dược liệu. Việc lập bản đồ gen, chuẩn hóa giống sâm Ngọc Linh, xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn gen và vùng trồng không chỉ phục vụ mục tiêu bảo tồn mà còn tạo nền tảng khoa học cho mở rộng sản xuất theo hướng bền vững, có kiểm soát.
Trong lĩnh vực nuôi trồng, thành phố Đà Nẵng định hướng phát triển các mô hình canh tác đạt tiêu chuẩn quốc tế như GACP-WHO, hữu cơ, trồng dưới tán rừng, trong nhà lưới, nhà màng, gắn chặt với bảo vệ hệ sinh thái. Ông Hồ Quang Bửu cho rằng, việc ứng dụng các hệ thống giám sát thông minh sẽ giúp kiểm soát tốt môi trường sinh trưởng, phòng ngừa sâu bệnh, nâng cao năng suất và chất lượng dược liệu, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất.
Không dừng lại ở cung cấp nguyên liệu thô, Chương trình đặc biệt coi trọng khâu chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm. Các hướng nghiên cứu từ chiết xuất hoạt chất, bào chế thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe đến mỹ phẩm sinh học cao cấp từ sâm Ngọc Linh được xác định rõ, gắn với yêu cầu hoàn thiện hồ sơ khoa học, tiền lâm sàng, lâm sàng và đăng ký lưu hành. Qua đó, từng bước nâng cao giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào xuất thô, xây dựng thương hiệu sản phẩm dược liệu mang dấu ấn Đà Nẵng.
Sâm Ngọc Linh là loài dược liệu đặc hữu, quý hiếm, đã được khẳng định giá trị y dược và kinh tế qua nhiều nghiên cứu khoa học.
Song song với đó là việc phát huy và bảo vệ hiệu quả chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”, mở rộng phạm vi bảo hộ, đăng ký nhãn hiệu chứng nhận trong nước và quốc tế, tăng cường truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số nhằm bảo đảm tính minh bạch và uy tín của sản phẩm trên thị trường. Đây được xem là yếu tố then chốt để sâm Ngọc Linh và dược liệu Đà Nẵng từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chương trình cũng nhấn mạnh mô hình liên kết đa chủ thể, trong đó cơ quan quản lý nhà nước giữ vai trò định hướng, các viện nghiên cứu và trường đại học là nòng cốt khoa học, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm ứng dụng và thương mại hóa, còn người dân và hợp tác xã trực tiếp tham gia sản xuất. Cách làm này nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước, đồng thời tạo động lực để khoa học - công nghệ thực sự đi vào đời sống.
Với tầm nhìn đến năm 2035, ông Hồ Quang Bửu cho biết, Đà Nẵng hướng tới mục tiêu hình thành hệ sinh thái dược liệu hiện đại, bền vững; bảo tồn và phát triển nguồn gen quý; nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người dân vùng trồng; đồng thời từng bước định vị thành phố trở thành trung tâm nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa sâm Ngọc Linh và dược liệu của khu vực. Đây không chỉ là câu chuyện phát triển một ngành kinh tế, mà còn là bước đi chiến lược trong phát triển kinh tế tri thức, gắn khoa học - công nghệ với bảo tồn tài nguyên và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.