“Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ” lời khuyên ấy cho thấy đức tính trung thực, thật thà, chân thành, tin cậy thường thấy ở người già và trẻ nhỏ. Một bên là tâm hồn trong trẻo tựa tờ giấy trắng, bên kia là người lớn tuổi luôn được kính trọng.
Trung thực là thước đo, là nền tảng để dựng xây xã hội văn minh, thịnh vượng. Quốc gia hạnh phúc, đáng sống được bình chọn dựa trên các tiêu chí căn bản, không thể thiếu yếu tố trung thực, thiện tâm, không lừa dối. Trong thế giới phẳng, hội nhập sâu rộng, cạnh tranh khốc liệt việc chọn ra đất nước mà ở đó con người sống hạnh phúc, yên bình, viên mãn giàu ý nghĩa nhân văn.
Dối trá, lừa lọc với muôn vàn thủ đoạn từ thô sơ đến tinh vi đang diễn ra mạnh mẽ, ở phạm vi rộng, nhất là trên không gian mạng tác động tiêu cực, để lại hệ luỵ không nhỏ đời sống xã hội nước ta. Ứng xử không trung thực, không thật thà là thiếu đạo đức, không văn minh gây hại các thế hệ, xã hội mất ổn định, lực cản đất nước phát triển.
Đảng ta ban hành nhiều nghị quyết chuyên sâu mang ý nghĩa đột phá chiến lược, trong đó có giáo dục- đào tạo và văn hoá, văn học nghệ thuật nhằm đầu tư xây dựng con người phát triển toàn diện: trí tuệ, năng lực, đạo đức theo hướng “chân, thiện, mỹ”.
Thay vì trung thực, một số người để lời nói, hành vi dối trá lấn át bởi sống thực dụng, mong cầu lợi ích cá nhân, nhóm lợi ích vật chất và chính trị. Mặt trái của nền tảng mạng xã hội, không gian số là “mảnh đất” để lừa dối tồn tại, phát triển. “Thật thà, thẳng thắn thì thua thiệt. Lươn lẹo, luồn lách lại lên lương” câu nói dân gian ấy phê phán chua chát thói hư tật xấu những kẻ cơ hội, thực dụng còn đó.
Đạo đức xã hội trong đời sống cộng đồng biểu hiện đức tính trung thực, thẳng thắn trong mọi mối quan hệ gắn với tư tưởng “mình vì mọi người, mọi người vì mình” hình thành lối ứng xử văn minh của quốc gia, dân tộc, hiện diện trong nhịp sống thường ngày của mỗi gia đình, mỗi cộng đồng. Nhà nước pháp quyền đòi hỏi con người phải thượng tôn pháp luật; không nương nhẹ với hành vi dối trên lừa dưới, lừa gạt, dối trá gây hại cho người, xã hội. Dù có pháp luật hoàn chỉnh, chặt chẽ nhưng hành động, hành vi của người thiếu trách nhiệm, lạm dụng quyền lực để trục lợi bằng dối lừa, thiên vị, làm sai lệch bản chất sự việc, gây oan sai trong quá trình xử lý công vụ, trong nói, viết- ăn không nói có, chạy chức quyền... đều là không trung thực.
Hành vi trái ngược với trung thực được các phương tiện truyền thông phản ánh và phê phán gay gắt như lừa dối khách hàng về chất lượng sản phẩm tiêu dùng; buôn bán hàng giả, háng nhái, hàng kém chất lượng…gây nguy hại ở nhiều mức khác nhau, bất chấp tính mạng con người; mất trật tự an toàn, an ninh xã hội.
Hình thành, phát triển, bồi đắp và giữ vững đức tính trung thực trong mỗi người, mỗi gia đình và xã hội là yêu cầu sống còn, thách thức lớn trong môi trường sống khi hành vi lừa đảo, gian dối trong lời nói và việc làm; thông tin sai sự thật; quan hệ con người không chân thành… không còn là cá biệt. Cùng với giáo dục, tuyên truyền, xây dựng đời sống văn hoá tinh thần phải là xử lý nghiêm khắc, phân minh theo pháp luật. Trung thực với chính mình mới có được sự ứng xử tử tế, đúng đắn với mọi người chung quanh.