Sau bão lũ, nhiều người dân vùng nuôi tôm hùm ở Sông Cầu chỉ biết đứng nhìn về phía khu vực nuôi mà chưa biết phải làm cách gì để khôi phục nghề, tái nuôi lại tôm cho mùa vụ tới.
Thiệt hại lan rộng sau bão số 13 và lũ lớn
Phường Sông Cầu là địa phương có thế mạnh về nuôi trồng thủy sản, trong đó nuôi tôm hùm lồng bè trên vịnh Xuân Đài được xem là ngành sinh kế chủ lực của nhiều hộ dân. Tuy nhiên, những diễn biến thời tiết bất lợi đầu tháng 11/2025, đặc biệt là bão số 13 ảnh hưởng đến khu vực Nam Trung Bộ, kèm theo mưa lớn và lũ xuất hiện ngay sau đó, đã tác động sâu rộng đến hoạt động sản xuất trên địa bàn.
Trong giai đoạn cao điểm từ ngày 10 đến 11/11/2025, mưa kéo dài khiến lượng nước từ đất liền đổ ra vịnh tăng mạnh, làm độ mặn môi trường nước biến động nhanh. Sự thay đổi đột ngột này đã ảnh hưởng đáng kể đến khả năng thích nghi của nhiều loài thủy sản nuôi, nhất là tôm hùm lồng bè. Hệ quả không chỉ diễn ra trong thời gian ngắn mà còn kéo dài nhiều tuần sau đó, khi điều kiện môi trường chưa kịp ổn định trở lại.
Theo báo cáo của chính quyền phường Sông Cầu về công tác khắc phục hậu quả mưa lũ, diện tích ao đìa nuôi các loại thủy sản khác bị ảnh hưởng lên tới 61,9ha, với tổng giá trị thiệt hại ước khoảng 12.380 triệu đồng. Đây là con số đáng kể đối với sản xuất nông nghiệp của địa phương, trong bối cảnh nhiều hộ dân phụ thuộc chủ yếu vào nguồn thu từ nuôi trồng thủy sản.
Đối với hình thức nuôi lồng bè trên vịnh, mức độ tác động được ghi nhận ở quy mô rất lớn. Ước tính khoảng 95% số lồng nuôi bị hư hại, tương đương 77.740 lồng. Riêng nuôi tôm hùm là lĩnh vực chịu ảnh hưởng rõ nét nhất, với khoảng 20.776.000 con tôm bị suy giảm sản lượng, giá trị thiệt hại ước tính khoảng 2.448.000 triệu đồng. Những số liệu này cho thấy thách thức lớn đặt ra đối với quá trình khôi phục vùng nuôi tôm hùm tại phường Sông Cầu trong thời gian tới.
Để tái vụ, người nuôi tôm đang cần vốn đầu tư lồng bè nuôi và con giống. Tuy nhiên trước mắt, họ rất cần chính quyền và ngành chức năng, trong đó có ngân hàng đồng hành với họ, nhất là trong khoanh, giãn nợ và cho vay mới với lai suất ưu đãi cao.
Sinh kế người nuôi tôm hùm bị đứt gãy
Những tác động kéo dài từ bão số 13 và đợt lũ lớn ngay sau đó đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng trăm hộ dân nuôi tôm hùm tại phường Sông Cầu. Tại khu dân cư Bảy Đồng, thôn Phú Mỹ – một trong những vùng nuôi tôm hùm trọng điểm trên vịnh Xuân Đài hiện có hơn 500 hộ dân sinh sống chủ yếu dựa vào nghề nuôi tôm hùm lồng bè.
Sau thiên tai, nhiều hộ dân lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn khi sinh kế chính bị gián đoạn. Không chỉ nguồn thu sụt giảm nghiêm trọng, người dân còn phải gánh thêm áp lực từ các khoản vay đầu tư trước đó cùng chi phí sửa chữa nhà cửa, phương tiện sản xuất. Thực tế này khiến khả năng tái đầu tư cho vụ nuôi mới trở nên hết sức hạn chế.
Chia sẻ về những khó khăn đang phải đối mặt, bà Lê Thị Hồng (30 tuổi), người dân khu Bảy Đồng, cho biết gia đình bà chịu ảnh hưởng nặng nề sau mưa bão. Sáu lồng nuôi tôm hùm bị hư hỏng, khoảng 1.600 con tôm bị suy giảm sản lượng, ước tính thiệt hại hơn 200 triệu đồng. Bên cạnh đó, nhà ở của gia đình cũng bị ảnh hưởng, buộc phải chi thêm trên 100 triệu đồng để sửa chữa. Sau khi tập trung toàn bộ nguồn lực khắc phục chỗ ở, gia đình gần như không còn khả năng tiếp tục đầu tư cho nuôi trồng.
Tương tự, ông Nguyễn Tấn Cường (sinh năm 1981), một hộ nuôi tôm hùm lâu năm tại khu vực này, cho biết gần 10.000 con tôm trong khoảng 30 lồng nuôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tổng giá trị thiệt hại ước gần 1 tỷ đồng. Trước thời điểm xảy ra mưa bão, ông đã vay 200 triệu đồng để đầu tư sản xuất. Sau thiên tai, không chỉ sản lượng tôm suy giảm, mà hệ thống bè nuôi, xuồng ghe phục vụ sản xuất cũng bị hư hỏng đáng kể.
Theo ông Cường, để có thể từng bước khôi phục sản xuất, gia đình cần khoảng 600 triệu đồng để làm lại bè nuôi, mua sắm phương tiện và con giống; đồng thời cần thêm khoảng 200 triệu đồng để xử lý khoản vay trước đó và chi phí sửa chữa nhà cửa. Trong khi đó, giá tôm giống hiện ở mức cao, trên 50.000 đồng mỗi con, càng khiến việc tái đầu tư gặp nhiều trở ngại. Trước mắt, mong mỏi lớn nhất của các hộ nuôi tại đây là được xem xét khoanh nợ, giãn nợ, qua đó giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để người dân từng bước ổn định, khôi phục sản xuất khi điều kiện cho phép.
Trước những thiệt hại lớn do bão lũ gây ra, chính quyền phường Sông Cầu đã khẩn trương vào cuộc, triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, từng bước khôi phục sản xuất.
Từng bước tháo gỡ để phục hồi vùng nuôi
Trước những thiệt hại lớn do bão lũ gây ra, chính quyền phường Sông Cầu đã khẩn trương vào cuộc, triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, từng bước khôi phục sản xuất. Ông Huỳnh Đình Quang, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Sông Cầu, tỉnh Đắk Lắk cho biết, ngay sau mưa bão, địa phương đã phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, thống kê mức độ thiệt hại, làm cơ sở xây dựng các phương án hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.
Thực hiện hướng dẫn của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Ủy ban nhân dân phường Sông Cầu đã đề xuất danh mục hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi nhằm khôi phục sản xuất sau bão lũ. Trong đó, các loại giống cây trồng thiết yếu như lúa, ngô, đậu cùng với phân bón hữu cơ, phân bón sinh học vi sinh được đề xuất hỗ trợ để giúp người dân sớm ổn định sản xuất nông nghiệp.
Tre là nguyên liệu chính giúp người nuôi tôm hùm ở Sông Cầu làm bè nuôi. Tuy nhiên, nhiều hộ đang thiếu vốn nên vẫn chưa thể mua tre để làm lại lồng bè.
Đối với lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, địa phương tập trung đề xuất hỗ trợ các đối tượng nuôi là thế mạnh như tôm hùm, tôm sú, tôm thẻ chân trắng, ốc hương, cua và một số loại cá biển, nhằm tận dụng điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm sản xuất sẵn có của người dân, rút ngắn thời gian phục hồi vùng nuôi sau thiên tai.
Cùng với hỗ trợ về giống và vật tư, Ủy ban nhân dân phường Sông Cầu đã làm việc với các ngân hàng và đơn vị tín dụng trên địa bàn, kiến nghị áp dụng các chính sách hỗ trợ tài chính cho người dân bị ảnh hưởng. Trọng tâm là xem xét khoanh nợ, giãn nợ, giảm áp lực trả nợ trước mắt, tạo điều kiện để người dân có thêm thời gian ổn định đời sống và từng bước tái đầu tư sản xuất.
Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân phường Sông Cầu, trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ, hướng tới mục tiêu vừa giúp người dân vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt, vừa từng bước phục hồi vùng nuôi tôm hùm theo hướng ổn định, bền vững, bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân ven vịnh Xuân Đài./.