Tham dự và chỉ đạo hội nghị ông Lê Quốc Doanh - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN& PTNT); ông Nguyễn Hữu Tài - Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam; về phía UBND tỉnh Thái Nguyên có ông Dương Văn Lượng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên; cùng các đồng chí lãnh đạo các Cục, Vụ, Viện, Trung tâm khuyến nông quốc gia thuộc Bộ NN& PTNT, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công thương, Chi Cục Trồng trọt Bảo vệ thực vật, Chi Cục Quản lý chất lượng… các doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và các cơ quan thông tấn báo chí đến đưa tin về Hội nghị.
Phát biểu ý kiến tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Quốc Doanh cho biết: “Những năm tới đây giữ ổn định diện tích cây chè, nhưng phải nâng cao giá trị gia tăng của chè và sản phẩm trà. Do đó, các địa phương cần đánh giá lại thực trạng sản xuất, kinh doanh, đầu tư, chỉ đạo, tổ chức sản xuất, chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu. Nhằm nâng cao chất lượng trà, cần đẩy mạnh chế biến, liên kết; phân khúc sản phẩm trà, từ đó gắn với chọn giống và chế biến trà; chú ý phát triển, nâng cao chất lượng các sản phẩm mới, nhưng đồng thời cũng phải nâng cao chất lượng sản phầm trà truyền thống”.
Thứ trưởng Lê Quốc Doanh giao trách nhiệm cho Cục Trồng trọt xây dựng đề án phát triển cây chè bền vững trong điều kiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, trong đó, xác định mục tiêu rõ ràng, có chính sách đối với cây chè. Các Cục, Vụ, Viện, trường đại học liên quan có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất các vấn đề liên quan nhằm phát triển cây chè.
Hiện cả nước có 34 tỉnh, thành trồng chè; năng suất chè bình quân cả nước đạt khoảng 9,4 tấn búp tươi/ha. Đến nay, Việt Nam đã có thể sản xuất đủ các loại chè phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng đa dạng của khách hàng trên thế giới, đã có 370 tổ chức và cá nhân xuất khẩu chè sang 74 quốc gia và vùng lãnh thổ với khối lượng đạt gần 140 nghìn tấn. Về tiêu thụ trong nước đạt khoảng 45 nghìn tấn chủ yếu là chè xanh, giá bình quân 8-10 USD/kg, gấp 5 lần giá bình quân xuất khẩu.
Những năm gần đây, năng suất và sản lượng chè tiếp tục tăng nhờ những chuyển biến tích cực về giống, kỹ thuật canh tác và tổ chức sản xuất. Bên cạnh đó, nhiều cơ chế, chính sách đã được các cấp từ Trung ương đến địa phương ban hành nhằm phát triển sản xuất và tiêu thụ chè. Đặc biệt đã có nhiều giải pháp đồng bộ được áp dụng trong vấn đề an toàn thực phẩm trên chè và cho nhiều kết quả khả quan. Mặc dù vậy sản xuất chè vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn như: Sản xuất vẫn mang tính nông hộ chiếm 65% về diện tích; cơ cấu sản phẩm chè chưa hợp lý; sản phẩm chè hàng hóa chủ yếu vẫn ở dạng nguyên liệu thô, không có thương hiệu.
Trong đó, Thái Nguyên hiện là tỉnh có diện tích chè lớn nhất cả nước, diện tích trồng chè hiện nay ước đạt 22.500ha; năng suất ước đạt 119 tạ/ha, sản lượng chè búp tươi đạt trên 230 nghìn tấn. Những năm qua, tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu giống chè, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất. Đến nay, hầu hết diện tích chè của tỉnh đã được sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ; khâu chế biến cũng được chú trọng, đa dạng hóa sản phẩm. Cùng với đó, tỉnh đã đẩy mạnh xây dựng, xúc tiến thương mại, tiêu thụ chè; các sản phẩm chè của tỉnh đã được khẳng định trên thị trường trong nước và quốc tế, nhờ đó đã giúp xóa đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho các hộ sản xuất chè.
Tại Hội nghị, các đại biểu đã thảo luận nhiều vấn đề về phát triển bền vững ngành chè, trong đó tập trung vào các nội dung như: Quản lý an toàn thực phẩm và những giải pháp thúc đẩy sản xuất chè an toàn; chuyển giao tiến bộ khoa học kĩ thuật trong sản xuất chè; kinh nghiệm, cách thức xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu; chuyển đổi cơ cấu giống chè để phục vụ chế biến…
Phát biểu kết luận Hội nghị, ông Lê Quốc Doanh - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT đề nghị các địa phương có thế mạnh về chè cần xây dựng đề án phát triển vùng sản xuất an toàn, thí điểm xây dựng vùng chè hữu cơ và chế biến thành phẩm để tăng hiệu quả sản xuất, nâng cao giá trị. Đồng thời cần ưu tiên đầu tư và phát triển chế biến sâu cùng với xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại, đa dạng các sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Đồng chí cũng đề nghị các cơ quan chuyên môn của Bộ cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra các địa phương trong sản xuất chè an toàn, chuyển đổi giống mới, thâm canh, nâng cao chất lượng chè an toàn, phát triển bền vững.
Sơn Thủy - Xuân Sỹ